Ελλάδα – Τους τρεις διαθέσιμους τρόπους άσκησης του εκλογικού δικαιώματος για τους Έλληνες του εξωτερικού εξειδικεύει η νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών, καθορίζοντας τις αλλαγές που επιφέρει ο νόμος 5285/2026 στις ερχόμενες βουλευτικές εκλογές.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση υποχρεώνει όλους τους αποδήμους σε υποβολή νέας αίτησης εγγραφής, παρέχοντας παράλληλα τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε αυτοπρόσωπη παρουσία, επιστολική ψήφο ή συνδυασμό των δύο μεθόδων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Θεσπίζονται τρεις επιλογές ψηφοφορίας για τους εκλογείς εξωτερικού, οι οποίες περιλαμβάνουν την αυτοπρόσωπη παρουσία, την επιστολική ψήφο και τον συνδυασμό τους.
- Ακυρώνονται όλες οι παλαιές εγγραφές, καθιστώντας υποχρεωτική την υποβολή νέας ηλεκτρονικής αίτησης για όλους τους ενδιαφερόμενους.
- Η προθεσμία υποβολής ή τροποποίησης των αιτήσεων εκπνέει αυστηρά μία ημέρα μετά την επίσημη προκήρυξη των βουλευτικών εκλογών.
Οι τρεις εναλλακτικοί τρόποι άσκησης του εκλογικού δικαιώματος
Η νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών παρέχει στους εκλογείς που διαμένουν εκτός επικράτειας τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ της αυτοπρόσωπης παρουσίας σε εκλογικό τμήμα, της επιστολικής ψήφου, αλλά και μιας καινοτόμου συνδυαστικής διαδικασίας. Όσοι επιλέξουν αποκλειστικά την αυτοπρόσωπη προσέλευση τοποθετούνται στο τμήμα της πόλης που δηλώνουν εφόσον αυτό συγκροτηθεί, διαφορετικά μεταφέρονται στο πλησιέστερο διαθέσιμο. Οι συγκεκριμένοι ψηφοφόροι διαγράφονται προσωρινά από τους βασικούς εκλογικούς καταλόγους στην Ελλάδα, γεγονός που καθιστά απαγορευτική την ταυτόχρονη άσκηση του δικαιώματος εντός της χώρας.
Στην περίπτωση της επιστολικής ψήφου, ο εκλογέας δηλώνει τη διεύθυνση εξωτερικού στην οποία επιθυμεί να παραλάβει τον φάκελο, διατηρώντας το δικαίωμα προσέλευσης σε ελληνικό εκλογικό τμήμα εφόσον το εκλογικό υλικό δεν αποσταλεί ή δεν παραληφθεί εμπρόθεσμα. Η συνδυαστική επιλογή επιτρέπει στον πολίτη να δηλώσει προτίμηση για αυτοπρόσωπη παρουσία, με αυτόματη μετάπτωση στην επιστολική ψήφο αν δεν συγκροτηθεί τμήμα στην πόλη του, διασφαλίζοντας έτσι ότι δεν θα απαιτηθεί μετακίνηση σε άλλη επικράτεια.
Υποχρεωτική υποβολή νέας αίτησης και προϋποθέσεις εγγραφής
Δικαίωμα εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού διαθέτουν όλοι οι Έλληνες πολίτες που βρίσκονται εκτός χώρας κατά την ημέρα των εκλογών, εφόσον είναι ήδη εγγεγραμμένοι στα δημοτολόγια ελληνικού δήμου και διατηρούν το δικαίωμα του εκλέγειν. Το Υπουργείο Εσωτερικών ξεκαθαρίζει ότι όλες οι παλαιότερες εγγραφές παύουν να ισχύουν, ακυρώνοντας τόσο τις δηλώσεις του νόμου 4648/2019 όσο και εκείνες που υπεβλήθησαν για τις ευρωεκλογές.
Όλοι οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να υποβάλουν εκ νέου αίτηση, ενώ η ενημέρωσή τους για τη σχετική υποχρέωση θα πραγματοποιηθεί μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή γραπτών μηνυμάτων SMS. Η διαδικασία αυτή κρίνεται απαραίτητη προκειμένου οι ψηφοφόροι να επιλέξουν εκ νέου τον επιθυμητό τρόπο άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο που ορίζει ο νόμος 5285/2026.
Η ψηφιακή διαδικασία εγγραφής και τα απαιτούμενα στοιχεία
Η υποβολή των αιτήσεων διενεργείται ψηφιακά μέσω της ειδικής εφαρμογής του υπουργείου ή της πύλης gov.gr, ενώ παρέχεται η δυνατότητα εξυπηρέτησης μέσω των διπλωματικών αρχών και της υπηρεσίας MyConsulLive. Η ταυτοποίηση των πολιτών πραγματοποιείται με τη χρήση κωδικών Taxisnet ή μέσω στοιχείων ελληνικού διαβατηρίου, ημερομηνίας γέννησης και κινητού τηλεφώνου, συνοδευόμενη από εξ αποστάσεως επιβεβαίωση ταυτότητας για όσους δεν διαθέτουν διαπιστευτήρια.
Κατά τη συμπλήρωση της αίτησης, οι εκλογείς δηλώνουν τα στοιχεία επικοινωνίας, τη διεύθυνση κατοικίας στο εξωτερικό, τον τρόπο ψηφοφορίας και τον τόπο ή τη διεύθυνση παραλαβής του υλικού, ενώ απαγορεύεται ρητά η δήλωση διευθύνσεων εντός της ελληνικής επικράτειας. Το θεσμικό πλαίσιο ορίζει ότι όλες οι αιτήσεις, τροποποιήσεις ή ακυρώσεις πρέπει να ολοκληρώνονται το αργότερο μία ημέρα μετά την προκήρυξη των εκλογών, καθώς οποιαδήποτε μεταγενέστερη μεταβολή θα ισχύσει για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
