Ελλάδα – Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ενισχύει μέσα στον Νοέμβριο τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις για εισοδήματα από το εξωτερικό, με περισσότερους από 120.000 φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας στο επίκεντρο των ελέγχων. Το νέο πλαίσιο αφορά τόσο την ορθότητα των φορολογικών δηλώσεων και την καταβολή των αναλογούντων φόρων όσο και την παρακολούθηση επιδομάτων που χρηματοδοτούνται από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους.
- Πάνω από 120.000 φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας με εισοδήματα από άλλες χώρες βρίσκονται στο επίκεντρο των διασταυρώσεων.
- Περισσότεροι από 30 υπάλληλοι της ΑΑΔΕ θα εργαστούν υπερωριακά τον Νοέμβριο για νέες εφαρμογές και ανταλλαγή πληροφοριών.
- Το σχέδιο επεκτείνεται στα κρατικά επιδόματα και στις παροχές που υπερβαίνουν συνολικά τα 13 δισ. ευρώ ετησίως.
Ποιοι ελέγχονται για εισοδήματα από το εξωτερικό
Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται φυσικά πρόσωπα που διατηρούν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και αποκτούν εισόδημα από άλλη χώρα. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει μισθούς, συντάξεις, τόκους τραπεζικών καταθέσεων και μερίσματα, ενώ οι ελεγκτικές διαδικασίες αφορούν και επιχειρήσεις με ενδοομιλικές ή ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Η ΑΑΔΕ εστιάζει σε περισσότερους από 120.000 φορολογουμένους της συγκεκριμένης κατηγορίας, ελέγχοντας αν τα εισοδήματα έχουν δηλωθεί ορθά και αν έχουν πληρωθεί οι φόροι που αναλογούν. Κατά την εξέταση των περιπτώσεων λαμβάνονται υπόψη οι Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας που ισχύουν μεταξύ της Ελλάδας και της χώρας από την οποία προέρχονται τα χρήματα.
Το κριτήριο που προσδιορίζεται για αυτή την ομάδα ελέγχων είναι η φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, όχι γενικά η ελληνική υπηκοότητα ή το γεγονός ότι κάποιος ζει στο εξωτερικό. Ο έλεγχος μιας δήλωσης δεν ταυτίζεται από μόνος του με διαπίστωση απόκρυψης εισοδήματος· αντικείμενό του είναι να ελεγχθούν τα στοιχεία και η αντίστοιχη φορολογική υποχρέωση.
Πώς ενισχύονται οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις
Για την ανάπτυξη του μηχανισμού συγκροτείται ειδικό συνεργείο στη Διεύθυνση Υπηρεσιών Δεδομένων και Επιχειρησιακής Ευφυΐας της ΑΑΔΕ. Περισσότεροι από 30 υπάλληλοι θα απασχοληθούν υπερωριακά κατά τον Νοέμβριο, με αποστολή να επιταχύνουν τη λειτουργία νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών και τη διασταύρωση πληροφοριών από διαφορετικά συστήματα.
Στις εργασίες περιλαμβάνεται η ενεργοποίηση νέων web services, η αυτοματοποίηση διαδικασιών που χρησιμοποιούν οι επιχειρησιακές διευθύνσεις και η ανταλλαγή στοιχείων με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, ο μηχανισμός δεν θα βασίζεται μόνο σε δεδομένα που είναι ήδη διαθέσιμα εντός της χώρας, αλλά θα αξιοποιεί και τη διασυνοριακή ροή πληροφοριών.
Η αναβάθμιση συνοδεύεται από αυξανόμενη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης στις διαδικασίες της φορολογικής διοίκησης. Οι νέες ψηφιακές εφαρμογές αποσκοπούν στην ταχύτερη επεξεργασία και σύγκριση δεδομένων, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να εντοπίζουν περιπτώσεις που χρειάζονται περαιτέρω εξέταση.
Στο ίδιο σχέδιο και επιδόματα άνω των 13 δισ. ευρώ
Η ενίσχυση των ελέγχων δεν σταματά στη φορολογία. Η ίδια υπηρεσιακή ομάδα αναλαμβάνει να καταρτίσει σχέδιο διασταυρώσεων για επιδόματα και επιχορηγήσεις που καταβάλλονται από τον κρατικό προϋπολογισμό, με το ετήσιο ύψος των παροχών να ξεπερνά τα 13 δισ. ευρώ. Οι ενισχύσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και αγρότες και μπορεί να προέρχονται από εθνικούς ή κοινοτικούς πόρους.
Στόχος είναι να διαπιστώνεται αν οι παροχές φτάνουν στους πραγματικούς δικαιούχους, αν τηρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης και αν επιτυγχάνεται η προβλεπόμενη οικονομική ενίσχυση. Το σχέδιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα κενά στον ουσιαστικό έλεγχο της νομιμότητας και της αποτελεσματικότητας των καταβολών.
Κεντρικό ρόλο αποκτά το Εθνικό Μητρώο Επιδομάτων και Παροχών, το οποίο έχει περάσει από πιλοτική λειτουργία. Πρόκειται για ψηφιακό μηχανισμό καταγραφής και παρακολούθησης, ώστε να συγκεντρώνονται σε ενιαία εικόνα οι παροχές, οι φορείς που τις χορηγούν και τα στοιχεία των δικαιούχων τους.
Τι στοιχεία θα συγκεντρώνει το Εθνικό Μητρώο
Το Μητρώο προβλέπεται να περιλαμβάνει χρηματικά επιδόματα, ενισχύσεις σε είδος, vouchers, επιταγές και προπληρωμένες κάρτες. Για κάθε παροχή θα αποτυπώνονται ο αρμόδιος φορέας, το ποσό που εγκρίθηκε ή καταβλήθηκε, τυχόν ποσά που ανακτήθηκαν, η διάρκεια και η μορφή της ενίσχυσης.
Η καταγραφή δεν περιορίζεται στις πληρωμές. Θα αξιοποιούνται επίσης εισοδηματικά δεδομένα, στοιχεία ακίνητης περιουσίας, οικογενειακής κατάστασης και αριθμού τέκνων, μαζί με πληροφορίες από φορολογικές δηλώσεις και τον ΕΝΦΙΑ. Στη διαδικασία εντάσσονται δεδομένα της ΑΑΔΕ και της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ).
Κάθε παροχή θα συνδέεται υποχρεωτικά με τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) του δικαιούχου, δημιουργώντας πλήρες ιστορικό ενισχύσεων για κάθε πρόσωπο. Με αυτόν τον τρόπο, οι υπηρεσίες θα μπορούν να εξετάζουν όχι μόνο μία συγκεκριμένη καταβολή αλλά το σύνολο των ενισχύσεων που εμφανίζονται για τον ίδιο δικαιούχο σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Διασύνδεση μητρώων και έλεγχος πολλαπλών παροχών
Για να λειτουργήσουν οι διασταυρώσεις, το νέο εργαλείο θα συνδέεται με το Φορολογικό Μητρώο και τις δηλώσεις εισοδήματος της ΑΑΔΕ, τις δηλώσεις ακινήτων και ΕΝΦΙΑ, το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο ΑΜΚΑ. Στο ίδιο δίκτυο πληροφοριών εντάσσονται τα συστήματα της ΗΔΙΚΑ και τα επιμέρους μητρώα των φορέων που καταβάλλουν παροχές.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη σώρευση επιδομάτων από διαφορετικούς φορείς. Οι διασυνδέσεις θα επιτρέπουν τον εντοπισμό περιπτώσεων στις οποίες το ίδιο φυσικό πρόσωπο λαμβάνει ταυτόχρονα περισσότερες ενισχύσεις, ώστε να εξετάζεται αν κάθε καταβολή πληροί τους νόμιμους όρους της.
Η ταυτόχρονη λήψη διαφορετικών παροχών αποτελεί αντικείμενο ελέγχου, όχι αυτομάτως απόδειξη παράβασης. Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα εξετάζουν τα εισοδηματικά και λοιπά κριτήρια που προβλέπονται για καθεμία από αυτές, αξιοποιώντας τις πληροφορίες των συνδεδεμένων συστημάτων.
Στατιστικές αναλύσεις και διατήρηση δεδομένων έως 15 χρόνια
Εκτός από τους ατομικούς ελέγχους, το σύστημα θα μπορεί να παράγει ανωνυμοποιημένα στατιστικά στοιχεία για τη γεωγραφική κατανομή των παροχών, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των δικαιούχων, τις εισοδηματικές ομάδες και τις πηγές χρηματοδότησης. Στις αναλύσεις θα περιλαμβάνεται και η συνολική δημοσιονομική επίπτωση των κρατικών ενισχύσεων.
Τα δεδομένα των δικαιούχων θα διατηρούνται για χρονικό διάστημα έως 15 ετών. Η πρόσβαση στο Μητρώο θα επιτρέπεται μόνο σε διαπιστευμένους χρήστες, με διαφορετικά επίπεδα εξουσιοδότησης ανάλογα με τις αρμοδιότητες της υπηρεσίας στην οποία ανήκουν.
