Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία – Απομάκρυνση μαθητών από το σχολείο για έως τέσσερις εβδομάδες προβλέπει σχέδιο αυστηροποίησης του σχολικού νόμου στο γερμανικό κρατίδιο, με στόχο την αντιμετώπιση σοβαρών περιστατικών βίας και παραβατικής συμπεριφοράς. Οι προτεινόμενες αλλαγές συζητήθηκαν σε επιτροπή του τοπικού κοινοβουλίου, προκαλώντας αντιπαράθεση για την ασφάλεια των σχολείων και το δικαίωμα των μαθητών στην εκπαίδευση.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Το νομοσχέδιο προβλέπει αποκλεισμό έως τέσσερις εβδομάδες, με απόφαση αρμόδιας σχολικής επιτροπής.
- Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, η διεύθυνση θα μπορεί να επιβάλλει άμεσα αποκλεισμό έως δύο εβδομάδες.
- Προβλέπεται επίσης μετακίνηση σε παράλληλο τμήμα έως μία εβδομάδα.
- Μαθητικοί εκπρόσωποι και συνδικαλιστικοί φορείς θέτουν ζητήματα αναλογικότητας και εκπαιδευτικής υποστήριξης.
Η κυβέρνηση του κρατιδίου επιδιώκει να δώσει στα σχολεία περισσότερες δυνατότητες αντίδρασης όταν ένας μαθητής επιδεικνύει ακραία προβληματική συμπεριφορά. Πρόκειται, ωστόσο, για προτεινόμενες νομοθετικές αλλαγές και όχι για μέτρα που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.
Πότε θα μπορεί ένας μαθητής να αποκλειστεί από το σχολείο
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να απομακρύνουν μαθητές που προκαλούν σοβαρές αναταραχές από το μάθημά τους. Η διεύθυνση θα έχει τη δυνατότητα να διατάσσει τη μεταφορά μαθητή σε παράλληλη τάξη για έως μία εβδομάδα.
Σε περίπτωση άμεσου κινδύνου, για παράδειγμα όταν ένας μαθητής φέρει εμφανώς όπλο, η διεύθυνση θα μπορεί να αποφασίζει τον άμεσο αποκλεισμό του από το σχολείο για έως δύο εβδομάδες. Η αυστηρότερη κύρωση, ο αποκλεισμός έως τέσσερις εβδομάδες, θα αποφασίζεται από αρμόδια επιτροπή στην οποία συμμετέχουν και εκπρόσωποι γονέων και μαθητών.
Ο δικαστής του Διοικητικού Δικαστηρίου Ντίσελντορφ Andreas Müller, ο οποίος ασχολείται με το σχολικό δίκαιο εδώ και 25 χρόνια, θεωρεί χρήσιμη την επέκταση των διαθέσιμων κυρώσεων. Έχει πραγματοποιήσει, για λογαριασμό του υπουργείου Παιδείας του κρατιδίου, επιμορφώσεις για περισσότερους από 5.000 διευθυντές σχολείων, αρκετοί από τους οποίους δήλωναν προηγουμένως αβεβαιότητα για τα όρια των εξουσιών τους.
Ως παράδειγμα ήδη επιτρεπτής ενέργειας, ο Müller αναφέρει ότι εκπαιδευτικός μπορεί να ελέγξει τη σχολική τσάντα μαθητή χωρίς προηγούμενη ερώτηση στους γονείς, όταν υπάρχει βάσιμη υποψία ότι περιέχει μαχαίρι.
Η σχολική βία δεν περιορίζεται στις σωματικές επιθέσεις
Ο Torsten Marienfeld, διευθυντής του σχολείου ειδικής αγωγής Alfred-Adler-Schule στο βόρειο Ντούισμπουργκ, επισημαίνει ότι η βία στο σχολικό περιβάλλον εκδηλώνεται και μέσα από κοινωνικό αποκλεισμό, προσβλητική γλώσσα και επιθέσεις μέσω κοινωνικών δικτύων. Το σχολείο του εξειδικεύεται στη στήριξη παιδιών και εφήβων με δυσκολίες στη συναισθηματική και κοινωνική συμπεριφορά.
Κατά τον ίδιο, οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να περιορίζονται στη διδασκαλία των μαθημάτων αγνοώντας τις συγκρούσεις. Υποστηρίζει ότι είναι απαραίτητη η συστηματική συζήτηση των περιστατικών, καθώς και η εξάσκηση στη μη βίαιη επικοινωνία. Την προσέγγισή του παρουσιάζει πλέον και σε εργαστήρια για άλλες μορφές σχολείων.
Ανησυχίες για το δικαίωμα στην εκπαίδευση
Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στο κοινοβούλιο, η εκπρόσωπος του SPD για θέματα σχολικής πολιτικής Dilek Engin έθεσε το ερώτημα αν οι διευρυμένες πειθαρχικές κυρώσεις μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την εκπαιδευτική πορεία των παιδιών.
Η Ayla Çelik, επικεφαλής στο κρατίδιο του συνδικάτου εκπαιδευτικών GEW, τόνισε ότι πρέπει να εξασφαλίζεται παιδαγωγική υποστήριξη ακόμη και όταν ένας μαθητής βρίσκεται εκτός σχολείου. Η μαθητική εκπροσώπηση του κρατιδίου (LSV) απορρίπτει πλήρως την αυστηροποίηση, προειδοποιώντας ότι ο αποκλεισμός στερεί χρόνο μάθησης και κοινωνικούς δεσμούς και μπορεί, στη χειρότερη περίπτωση, να θέσει σε κίνδυνο την ολοκλήρωση των σπουδών, ιδίως όταν δεν υπάρχει στήριξη στο σπίτι.
Ο Müller αντιτείνει ότι προέχει η προστασία της σωματικής ακεραιότητας όσων βρίσκονται στο σχολείο, δικαίωμα που κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 του γερμανικού Θεμελιώδους Νόμου. Σύμφωνα με τον ίδιο, γονείς που θεωρούν υπερβολική μια κύρωση διατηρούν τη δυνατότητα προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια.
Τι δείχνουν τα στοιχεία και γιατί υπάρχει συζήτηση για την πρόληψη
Στην αστυνομική στατιστική εγκληματικότητας (PKS), τα καταγεγραμμένα αδικήματα, ιδιαίτερα τα βίαια, σε σχολικούς χώρους και σχολικές εκδηλώσεις της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας μειώθηκαν το 2025. Τα στοιχεία, πάντως, περιλαμβάνουν μόνο περιστατικά που δηλώθηκαν στην αστυνομία και δεν αποτυπώνουν αναγκαστικά το σύνολο της σχολικής βίας.
Στο «Schulbarometer 2026» του ιδρύματος Robert Bosch Stiftung, σχεδόν οι μισοί εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν ανέφεραν ότι η συμπεριφορά των μαθητών αποτελεί τη μεγαλύτερη επαγγελματική πρόκληση για τους ίδιους. Τόσο ο Marienfeld όσο και ο Müller ζητούν οι σπουδές των μελλοντικών εκπαιδευτικών να τους προετοιμάζουν για αυτές τις δυσκολίες.
Το κρατίδιο δεν σχεδιάζει, πάντως, να επιτρέψει στους εκπαιδευτικούς τη σωματική απομάκρυνση μαθητών από την τάξη, όπως προβλέπεται από τη σχετική κατεύθυνση που αποφάσισε η κυβέρνηση της Δανίας στις αρχές Οκτωβρίου για εξαιρετικές περιπτώσεις. Ο Marienfeld σημειώνει ότι οι αυστηρότερες κυρώσεις από μόνες τους δεν αρκούν: απαιτείται κοινή αντιμετώπιση των προβλημάτων και νέες παιδαγωγικές προσεγγίσεις.
Πηγές πληροφοριών: Υπουργείο Παιδείας Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Αστυνομική Στατιστική Εγκληματικότητας (PKS), Robert Bosch Stiftung, GEW, LSV.
