Βρυξέλλες – Μια πρωτοφανής οικονομική κρίση, η οποία απειλεί να μετακυλήσει νέα οικονομικά βάρη στους συνεπείς καταναλωτές, κλονίζει τα θεμέλια του συστήματος ύδρευσης της βελγικής πρωτεύουσας, καθώς τα επίσημα στοιχεία αποκαλύπτουν μια ανεξέλεγκτη διόγκωση των ανείσπρακτων οφειλών.
Η δημόσια εταιρεία παροχής υδάτων Vivaqua βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τεράστιο βουνό από απλήρωτους λογαριασμούς, το ύψος των οποίων παρουσιάζει συνεχή και εκρηκτική άνοδο κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, προκαλώντας την άμεση παρέμβαση των πολιτικών αρχών. Η αδυναμία του εισπρακτικού μηχανισμού να περιορίσει τη χρέωση των καταναλωτών έχει οδηγήσει σε έντονες πιέσεις για ριζική αναδιάρθρωση της διοικητικής δομής, με την αντιπολίτευση να ζητά επιτακτικά την άμεση διενέργεια ανεξάρτητου διαχειριστικού ελέγχου. Η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιμη για τη σταθερότητα των υποδομών της πόλης.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Οι απλήρωτοι λογαριασμοί νερού κατέγραψαν κατακόρυφη άνοδο, αγγίζοντας πλέον τα 73,5 εκατομμύρια ευρώ.
- Το συνολικό χρέος του οργανισμού ύδρευσης Vivaqua διαμορφώθηκε στο 1,09 δισεκατομμύριο ευρώ.
- Η αντιπολίτευση ζητά την άμεση παραίτηση της γενικής διευθύντριας Laurence Bovy.
- Οι τρέχουσες εισπράξεις κρίνονται ανεπαρκείς για την αναγκαία ανακαίνιση του πεπαλαιωμένου αποχετευτικού δικτύου.
Η εκρηκτική άνοδος των ανείσπρακτων οφειλών και οι πολιτικές αντιδράσεις
Η αποκάλυψη των οικονομικών δεδομένων προκάλεσε έντονη πολιτική θύελλα στο περιφερειακό κοινοβούλιο, με τον βουλευτή Mathias Vanden Borre να εκπέμπει σήμα κινδύνου για την τροχιά των ανείσπρακτων οφειλών, οι οποίες εκτινάχθηκαν από τα 29 εκατομμύρια ευρώ που καταγράφονταν το 2011 στο εντυπωσιακό ποσό των 73,5 εκατομμυρίων ευρώ στην τρέχουσα περίοδο. Ο ίδιος, ασκώντας δριμεία κριτική στις υφιστάμενες μεθόδους διοίκησης, ζήτησε την άμεση απομάκρυνση της γενικής διευθύντριας του οργανισμού, Laurence Bovy, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη για τη διεξαγωγή μιας εξονυχιστικής επιθεώρησης σε όλο το φάσμα των λειτουργιών της Vivaqua. Η πρόσφατη απόφαση για την αύξηση των τιμολογίων, η οποία εφαρμόστηκε ως απάντηση στα υψηλά επίπεδα των ληξιπρόθεσμων χρεών, φαίνεται πως απέτυχε να αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς το σύστημα είσπραξης παραμένει εξαιρετικά αναποτελεσματικό. Οι συνεπείς πολίτες βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με την απειλή νέων επιβαρύνσεων.
Πίσω από τις κλειστές πόρτες των επιτροπών ελέγχου, οι επικριτές της τρέχουσας διαχείρισης περιγράφουν τις λογιστικές και διοικητικές πρακτικές της διαδημοτικής επιχείρησης ως μια πραγματική θεσμική ντροπή, η οποία δεν παρουσιάζει κανένα σημάδι βελτίωσης, δημιουργώντας οικονομικές μαύρες τρύπες και σοβαρά προβλήματα στην έκδοση των τελικών εκκαθαριστικών σημειωμάτων. Η κίνηση αυτή πυροδότησε έντονες συζητήσεις σχετικά με την πρόθεση της περιφερειακής κυβέρνησης να αποκτήσει μερίδιο μετοχών στον οργανισμό, μια εξέλιξη που προκαλεί πρόσθετες ανησυχίες στους πολιτικούς κύκλους λόγω της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας. Η έλλειψη διαφάνειας στη διαχείριση των πόρων επιτείνει το κλίμα δυσπιστίας στην κοινωνία.
Το τεράστιο χρέος της Vivaqua και οι αναγκαίες επενδύσεις στο δίκτυο
Η οικονομική στενότητα του οργανισμού αποτυπώνεται με τον πλέον ανάγλυφο τρόπο στα επίσημα ισοζύγια, καθώς το συνολικό συσσωρευμένο χρέος της Vivaqua είχε διαμορφωθεί στο δυσθεώρητο ύψος του 1,09 δισεκατομμυρίου ευρώ στο τέλος του 2024, περιορίζοντας δραματικά τα περιθώρια ελιγμών για τη διοίκηση. Την ίδια στιγμή, η επιχείρηση καλείται να υλοποιήσει εκτεταμένα επενδυτικά προγράμματα για την απαραίτητη συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό του πεπαλαιωμένου αποχετευτικού δικτύου της πόλης, οι υποδομές του οποίου παρουσιάζουν εμφανή σημάδια φθοράς λόγω του χρόνου. Τα υφιστάμενα έσοδα από τα τιμολόγια των καταναλωτών αποδεικνύονται εντελώς ανεπαρκή για την κάλυψη αυτών των κεφαλαιουχικών αναγκών, δημιουργώντας ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα για τους σχεδιαστές της αστικής ανάπτυξης. Η εξεύρεση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη.
Η αναζήτηση εξωτερικής οικονομικής βοήθειας προσκρούει στην οικονομική εξάντληση των τοπικών φορέων, καθώς τόσο η περιφέρεια των Βρυξελλών όσο και οι επιμέρους δήμοι βρίσκονται σε δεινή οικονομική θέση, στερούμενοι της απαιτούμενης ρευστότητας για να προσφέρουν ουσιαστική στήριξη στον δοκιμαζόμενο οργανισμό ύδρευσης. Στο πλαίσιο αυτό, ο βουλευτής Mathias Vanden Borre επανέφερε μετ’ επιτάσεως το αίτημα προς το Ελεγκτικό Συνέδριο για τη διενέργεια ενός πλήρους ελέγχου επιδόσεων, ο οποίος θα εστιάζει όχι μόνο στη χρηματοοικονομική κατάσταση αλλά και στην πολιτική εισπράξεων που εφαρμόζει η εταιρεία. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προϋποθέτει την πλήρη εξυγίανση των εσωτερικών μηχανισμών παρακολούθησης.
Η επίσημη απάντηση της διοίκησης και οι υφιστάμενοι μηχανισμοί ελέγχου
Απέναντι στις σφοδρές κατηγορίες της αντιπολίτευσης, η διοίκηση της Vivaqua εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρεται ότι η γενική διευθύντρια κάλεσε τον επικριτή βουλευτή σε κατ’ ιδίαν συνάντηση, υποστηρίζοντας ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του βασίζονται σε μια ελλιπή και παραπλανητική απεικόνιση των πραγματικών δεδομένων διαχείρισης. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της εταιρείας, το συνολικό χρέος κατά το κλείσιμο του έτους 2025 παρουσίασε αισθητή μείωση σε σύγκριση με το 2024, γεγονός που αποδίδεται στη σημαντική βελτίωση των εισπρακτικών μεθόδων και στην εφαρμογή μιας σειράς δομικών μέτρων που ελήφθησαν πρόσφατα. Οι υπεύθυνοι της επιχείρησης τονίζουν ότι οι προσπάθειες αυτές έχουν ήδη αρχίσει να αποδίδουν συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα στην καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών. Η ηγεσία της εταιρείας αμύνεται των επιλογών της.
Αναφορικά με το ενδεχόμενο παρέμβασης από το Ελεγκτικό Συνέδριο, η ηγεσία της Vivaqua ξεκαθάρισε ότι δεν φέρει καμία απολύτως αντίρρηση, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η λειτουργία της υπόκειται ήδη σε αυστηρούς και πολλαπλούς ελέγχους από ανεξάρτητους φορείς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η εποπτεία από τη ρυθμιστική αρχή Brugel, ο περιφερειακός έλεγχος των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου, καθώς και η λειτουργία μιας ειδικής επιτροπής ελέγχου στην οποία συμμετέχουν τρεις εξωτερικοί εμπειρογνώμονες. Η ύπαρξη αυτών των εσωτερικών και εξωτερικών δικλείδων ασφαλείας, σε συνδυασμό με τα τακτικά προγράμματα επιθεώρησης, αποτελεί σύμφωνα με την εταιρεία την καλύτερη εγγύηση για την ορθή διαχείριση της δημόσιας περιουσίας. Η τελική αναμέτρηση για τον έλεγχο των οικονομικών στοιχείων αναμένεται να συνεχιστεί με αμείωτο ενδιαφέρον.
