Βέλγιο – Σχεδόν ένας στους δύο Βέλγους επισκέπτεται σπάνια ή ποτέ νεκροταφείο για να θυμηθεί κάποιο αγαπημένο πρόσωπο που έχει πεθάνει.
Το ποσοστό φτάνει το 47%, σύμφωνα με το «Βαρόμετρο Κηδειών» της εταιρείας DELA, που δημοσιοποιήθηκε την ημέρα των Αγίων Πάντων, αναδεικνύοντας διαφορετικές συνήθειες πένθους και αυξανόμενο ενδιαφέρον για πιο προσωπικούς χώρους μνήμης.
Η επίσκεψη σε έναν τάφο δεν αποτελεί για όλους τον βασικό τρόπο διατήρησης της σχέσης με τους ανθρώπους που έχασαν. Στην ίδια έρευνα, 77% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι κρατούν ζωντανές τις αναμνήσεις απλώς σκεπτόμενοι τους αγαπημένους τους.
Πόσο συχνά επισκέπτονται οι Βέλγοι τα νεκροταφεία
Τα ευρήματα αποτυπώνουν διαφορετικές συνήθειες ως προς τη συχνότητα επίσκεψης. Εκτός από το 47% που πηγαίνει σπάνια ή ποτέ, περίπου τέσσερις στους δέκα αναφέρουν ότι επισκέπτονται νεκροταφείο μόνο σε ειδικές περιστάσεις. Μόλις ένας στους τρεις δηλώνει ότι πηγαίνει τακτικά για να τιμήσει τη μνήμη κάποιου προσώπου.
Η περιορισμένη παρουσία στα νεκροταφεία καταγράφεται ακόμη και κοντά στον χρόνο μιας απώλειας: περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων αναφέρει ότι επισκέπτεται σπάνια ή ποτέ νεκροταφείο ακόμη και κατά τον πρώτο χρόνο μετά τον θάνατο αγαπημένου προσώπου.
Οι αναμνήσεις, ωστόσο, διατηρούνται με άλλες καθημερινές πρακτικές. Λίγο λιγότεροι από τους μισούς κρατούν στο σπίτι προσωπικά αντικείμενα του εκλιπόντος, ενώ 43% τοποθετούν φωτογραφίες του σε εμφανές σημείο. Η παρουσία αυτών των αντικειμένων ή εικόνων λειτουργεί ως ένας διαφορετικός, οικείος τρόπος μνημόνευσης, χωρίς να απαιτείται επίσκεψη σε συγκεκριμένο χώρο.
Περισσότερο πράσινο και χώροι για προσωπικές τελετουργίες
Η έρευνα της DELA καταγράφει επίσης επιθυμία αλλαγής της εικόνας των νεκροταφείων. Αρκετοί συμμετέχοντες θεωρούν ότι η σημερινή μορφή τους δεν ανταποκρίνεται πλέον στις σύγχρονες ανάγκες και ζητούν περισσότερους χώρους πρασίνου, αλλά και μικρότερα ταφικά μνημεία, ώστε να αξιοποιείται καλύτερα η διαθέσιμη έκταση.
Ένα 17% επιθυμεί να προβλέπονται περισσότεροι χώροι για άλλες μορφές πένθους, όπως κοινές εκδηλώσεις μνήμης ή σημεία όπου οι επισκέπτες μπορούν να πραγματοποιούν προσωπικές τελετουργίες.
Η Lien Verfaillie της DELA εξηγεί ότι οι άνθρωποι αναζητούν κάτι περισσότερο από ένα σημείο επίσκεψης σε τάφο: θέλουν ένα ήρεμο και ευχάριστο περιβάλλον, όπου θα μπορούν να συλλογιστούν και να ανακαλέσουν αναμνήσεις. Κατά την ίδια, περισσότερο πράσινο, χώροι φιλικοί προς τα παιδιά και δυνατότητα συλλογικών τελετουργιών θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε αυτές τις προσδοκίες.
Από τις συναυλίες μνήμης μέχρι τα γήπεδα ποδοσφαίρου
Η διατήρηση της μνήμης δεν περιορίζεται πλέον, σύμφωνα με την εικόνα που παρουσιάζει η DELA, στον παραδοσιακό χώρο ταφής. Στις εναλλακτικές μορφές συλλογικής ανάμνησης περιλαμβάνονται συναυλίες παρηγοριάς και μνήμης, αλλά και συγκεντρώσεις σε χώρους που δεν συνδέονται άμεσα με τα νεκροταφεία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα γήπεδα ποδοσφαίρου, τα οποία αναφέρονται ως χώροι όπου άνθρωποι μπορούν να συναντηθούν για να θυμηθούν και να πενθήσουν μαζί. Η έρευνα αποτυπώνει έτσι ένα ευρύτερο αίτημα: η μνήμη των νεκρών να βρίσκει θέση τόσο στην ιδιωτική καθημερινότητα όσο και σε κοινές εμπειρίες, με χώρους που ανταποκρίνονται σε διαφορετικές ανάγκες.
