Δρέσδη – Να μετατρέψουν μέρος του προβλήματος των πυρηνικών αποβλήτων σε αξιοποιήσιμη ενέργεια επιχειρούν ερευνητές του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Δρέσδης (TU Dresden), σχεδιάζοντας έναν πειραματικό αντιδραστήρα ανακύκλωσης με την ονομασία DEMO. Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι, εφόσον η τεχνολογία αποδειχθεί εφαρμόσιμη, θα μπορούσε να μειώσει δραστικά την ανάγκη για μακροχρόνια τελική αποθήκευση ορισμένων ραδιενεργών υλικών. Προς το παρόν, ωστόσο, πρόκειται για σχέδιο που δεν έχει αποδείξει στην πράξη τις δυνατότητές του.
Η Γερμανία έχει συσσωρεύσει περίπου 27.000 κυβικά μέτρα πυρηνικών αποβλήτων από τη λειτουργία πυρηνικών σταθμών επί δεκαετίες. Η Ομοσπονδιακή Εταιρεία Τελικής Αποθήκευσης (BGE) αναζητεί κατάλληλη τοποθεσία για εγκατάσταση που θα μπορούσε να απομονώνει με ασφάλεια τα απόβλητα για ένα εκατομμύριο χρόνια. Στο πλαίσιο της αναζήτησης, οι περιοχές που θεωρούνται πιθανές για την εγκατάσταση έχουν περιοριστεί σημαντικά.
Ο πειραματικός αντιδραστήρας DEMO και η επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων
Η πρόταση της TU Dresden βασίζεται σε αντιδραστήρα τηγμένων αλάτων (Flüssigsalzreaktor), ο οποίος σχεδιάζεται ώστε να αξιοποιεί ενεργειακά και ως υλικά ιδιαίτερα ραδιενεργές ουσίες που προέρχονται από τη λειτουργία συμβατικών αντιδραστήρων ελαφρού ύδατος.
Ο στόχος του πειράματος είναι να εξεταστεί εάν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αναλωμένες ράβδοι πυρηνικού καυσίμου και υαλοποιημένα ραδιενεργά υλικά χωρίς την επεξεργασία που απαιτείται στις έως τώρα μεθόδους. Κατά τον σχεδιασμό των ερευνητών, τα υλικά αυτά θα μπορούσαν να μετατρέπονται σε ενέργεια με χαμηλές εκπομπές και, ως επί το πλείστον, σε προϊόντα σχάσης μικρότερης διάρκειας ζωής.
Το πανεπιστήμιο υποστηρίζει ότι, αν επιτευχθεί αυτή η μετατροπή όπως προβλέπεται, τα κατάλοιπα θα περιορίζονταν σε προϊόντα σχάσης και θα μπορούσε να εκλείψει η ανάγκη τελικής αποθήκευσης των συγκεκριμένων μακρόβιων πυρηνικών αποβλήτων με τη διαδικασία που προβλέπει ο γερμανικός νόμος περί επιλογής χώρου τελικής αποθήκευσης (StandAG). Ο νόμος ρυθμίζει τη διαδικασία αναζήτησης χώρου για μακρόβια ραδιενεργά απόβλητα που εκλύουν θερμότητα. Η κατάργηση της ανάγκης αποθήκευσης αποτελεί ερευνητική επιδίωξη, όχι επιβεβαιωμένο αποτέλεσμα.
Η εκτίμηση για 50 δισ. ευρώ και το ενεργειακό δυναμικό
Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι η επιτυχία μιας τέτοιας τεχνολογίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξοικονόμηση περίπου 50 δισ. ευρώ, με βασική παραδοχή ότι δεν θα χρειαστεί να κατασκευαστεί χώρος τελικής αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων. Πρόκειται, επομένως, για δυνητική εξοικονόμηση υπό συγκεκριμένη προϋπόθεση και όχι για εξασφαλισμένο οικονομικό όφελος.
Στις εκτιμήσεις της TU Dresden περιλαμβάνεται επίσης η δυνατότητα αξιοποίησης ενεργειακών πόρων που, σύμφωνα με τους ερευνητές, αντιστοιχούν σε 300 φορές την ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας. Η ανακοίνωση του έργου, πάντως, δεν παρουσιάζει συγκεκριμένη μεθοδολογική τεκμηρίωση για τον τρόπο υπολογισμού αυτών των οικονομικών και ενεργειακών μεγεθών.
Πέντε χρόνια για τις πρώτες ενδείξεις, χωρίς εγγυημένο αποτέλεσμα
Το ερευνητικό σχέδιο προβλέπει την κατασκευή του πειραματικού αντιδραστήρα DEMO στη Σαξονία. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάστηκε στην ανακοίνωση του πανεπιστημίου, οι πρώτες ενδείξεις για τη δυνατότητα εφαρμογής αναμένονται το νωρίτερο σε πέντε χρόνια από την ανακοίνωση του σχεδίου.
Η τεχνολογική απόδειξη δεν είναι το μόνο ανοιχτό ζήτημα. Παραμένει επίσης άγνωστο αν μια τέτοια προσέγγιση θα εξασφάλιζε την αναγκαία πολιτική αποδοχή. Η έρευνα πάνω σε αντιδραστήρες που μπορούν να αξιοποιούν χρησιμοποιημένο πυρηνικό καύσιμο ή υπερουράνια στοιχεία δεν ξεκινά από το μηδέν: ανάλογες δυνατότητες μελετώνται επί δεκαετίες. Το στοιχείο που μένει να αποδειχθεί είναι κατά πόσο η συγκεκριμένη πρόταση της Δρέσδης μπορεί πράγματι να λειτουργήσει με τον τρόπο που περιγράφουν οι δημιουργοί της.
Πηγές πληροφοριών: Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δρέσδης (TU Dresden), Ομοσπονδιακή Εταιρεία Τελικής Αποθήκευσης (BGE), BUND.
