Γερμανία – Στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ κορυφαίων Γερμανών οικονομολόγων βρίσκεται η διαχείριση του δημοσίου χρέους και η σκοπιμότητα έκδοσης ευρωομολόγων (Euro-Bonds). Η συζήτηση επικεντρώνεται στην εξεύρεση βιώσιμων πόρων για τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης, εν μέσω γεωπολιτικών ανακατατάξεων που απειλούν τη θέση του Ευρώ ως διεθνούς αποθεματικού νομίσματος έναντι του αμερικανικού δολαρίου.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η Γερμανία καταγράφει το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο νέου δανεισμού στη μεταπολεμική της ιστορία.
- Εξετάζεται το ενδεχόμενο έκδοσης κοινών ευρωπαϊκών ομολόγων (Euro-Bonds) για τη χρηματοδότηση της άμυνας.
- Το Ευρώ αποτελεί σήμερα μόλις το 20% των παγκόσμιων νομισματικών αποθεμάτων των κεντρικών τραπεζών.
Ανησυχία για την πορεία του γερμανικού χρέους
Η Γερμανία αντιμετωπίζει τη δεύτερη υψηλότερη ανάληψη νέου χρέους στη μεταπολεμική της περίοδο, εξαιρώντας την εποχή της πανδημίας. Σύμφωνα με τον Lars P. Feld, διευθυντή του Ινστιτούτου Walter Eucken, το βασικό δημοσιονομικό πρόβλημα δεν εντοπίζεται στα ειδικά ταμεία για τις υποδομές, αλλά στις δυσθεώρητες κοινωνικές δαπάνες που επιβαρύνουν ασφυκτικά τους δήμους. Αντίθετα, ο Michael Hüther, διευθυντής του Ινστιτούτου Γερμανικής Οικονομίας (IW), εκφράζει τον προβληματισμό του για τη χρηματοδότηση των αμυντικών δαπανών, υποστηρίζοντας ότι μεσοπρόθεσμα πρέπει να επιστρέψουν στον τακτικό προϋπολογισμό της χώρας.
Η γεωπολιτική διάσταση και η πρόταση για ευρωομόλογα
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατατίθεται πλέον ανοιχτά η πρόταση για τη δημιουργία μιας κοινής ασφαλούς αγοράς ομολόγων, κατά τα πρότυπα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Michael Hüther επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να ενισχύσει γεωπολιτικά το νόμισμά της, εκδίδοντας Euro-Bonds, προκειμένου να καταστήσει το Ευρώ πραγματικό ανταγωνιστή του αμερικανικού νομίσματος. Επί του παρόντος, το Ευρώ αποτελεί περιορισμένο τμήμα των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων, ενώ αντίστοιχα νομίσματα, όπως το κινεζικό Renminbi, αυξάνουν σταδιακά την επιρροή τους.
Ενστάσεις και ο κίνδυνος του κοινού δανεισμού
Από την άλλη πλευρά, διατυπώνονται ισχυρές επιφυλάξεις για την αμοιβαιοποίηση του ευρωπαϊκού χρέους χωρίς προηγούμενη, βαθύτερη πολιτική ενοποίηση. Ο Lars P. Feld προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να συσσωρεύει μόνιμα χρέη χωρίς τη δημιουργία κοινών φορολογικών εσόδων και ενιαίας ομοσπονδιακής δομής. Ως ρεαλιστικότερη εναλλακτική προκρίνεται η εμβάθυνση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Μια τέτοια εξέλιξη θα διευκόλυνε τις διασυνοριακές πιστώσεις και θα απορροφούσε τους οικονομικούς κλυδωνισμούς, χωρίς να απαιτείται η από κοινού ανάληψη οικονομικών βαρών από τα κράτη-μέλη σε περίπτωση κρίσης.
