Ολλανδία – Η πρώτη περίπτωση εφαρμογής της ιατρικά υποβοηθούμενης θνητότητας σε παιδί ηλικίας κάτω των 12 ετών καταγράφηκε επίσημα, προκαλώντας έντονες συζητήσεις σε διεθνές επίπεδο.
Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρόσφατης νομοθετικής επέκτασης που επιτρέπει την ευθανασία σε ανήλικους με ανίατες ασθένειες. Το γεγονός αυτό σηματοδοτεί μια ιστορική και νομική καμπή για το ολλανδικό σύστημα υγείας, καθώς πρόκειται για την πρώτη φορά που αξιοποιείται το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Κάτω των 12 ετών: Η ηλικιακή κατηγορία ανηλίκων για την οποία εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η διαδικασία της ευθανασίας στην Ολλανδία.
- Δύο χρόνια από τη νομοθετική αλλαγή: Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την τροποποίηση του νόμου μέχρι την πρώτη επίσημη υλοποίησή του.
- 5 έως 10 περιστατικά ετησίως: Ο αριθμός των ανάλογων περιπτώσεων που είχαν προβλέψει αρχικά οι ειδικοί για αυτή την ηλικιακή ομάδα.
Επίσημη ενημέρωση του Κοινοβουλίου και διαδικασία ελέγχου
Η Υπουργός Υγείας της χώρας, Sophie Hermans, ενημέρωσε γραπτώς το ολλανδικό Κοινοβούλιο ότι ο θάνατος του παιδιού επήλθε στα τέλη του περασμένου έτους. Για λόγους προστασίας της ιδιωτικότητας της οικογένειας, οι αρχές δεν δημοσιοποίησαν στοιχεία σχετικά με την ακριβή ηλικία, το φύλλο ή την ιατρική διάγνωση του ανηλίκου. Όπως προβλέπει το πρωτόκολλο, μια ειδική επιτροπή αξιολόγησης εξετάζει εξονυχιστικά την υπόθεση προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρήθηκαν όλοι οι αυστηροί κανόνες, διασφαλίζοντας τη νομική κάλυψη της ιατρικής ομάδας.
Η ισχύουσα νομοθεσία δίνει πλέον τη δυνατότητα ιατρικής παρέμβασης για τον τερματισμό της ζωής παιδιών από ενός έως 12 ετών, υπό την προϋπόθεση ότι βιώνουν μη αναστρέψιμο και ανυπόφορο πόνο. Μέχρι την ψήφιση της νέας διάταξης, η ενεργητική ευθανασία επιτρεπόταν αποκλειστικά για μεγαλύτερους εφήβους και νεογνά, αφήνοντας εκτός το ενδιάμεσο ηλικιακό φάσμα με το σκεπτικό ότι τα παιδιά αυτά δεν διέθεταν την απαιτούμενη ικανότητα λήψης αποφάσεων.
Τα αυστηρά ιατρικά κριτήρια και η συναίνεση των γονέων
Το ολλανδικό πλαίσιο επιβάλλει τη συμμετοχή τουλάχιστον ενός δεύτερου, ανεξάρτητου γιατρού, ο οποίος οφείλει να εξετάσει προσωπικά τον ασθενή και να επιβεβαιώσει γραπτώς τη διάγνωση. Οι θεράποντες ιατροί πραγματοποιούν εκτενείς διαβουλεύσεις με τους γονείς αλλά και με το ίδιο το παιδί, στον βαθμό που το επιτρέπει η κατάσταση της υγείας του. Απαράβατος όρος για τη διεξαγωγή της διαδικασίας είναι η έγγραφη και ρητή συγκατάθεση και των δύο γονέων που έχουν την επιμέλεια, ενώ η διαδικασία ακυρώνεται αμέσως εάν το παιδί προβάλει οποιαδήποτε αντίσταση.
Η Ολλανδία αποτέλεσε το πρώτο κράτος παγκοσμίως που νομιμοποίησε την ενεργητική ευθανασία για ανίατες ασθένειες το 2002, αφορώντας τότε άτομα άνω των 12 ετών. Αντίστοιχα, το Βέλγιο προχώρησε το 2014 στην πλήρη κατάργηση των ηλικιακών ορίων για την ιατρικά υποβοηθούμενη θνητότητα, ενώ ανάλογες διαδικασίες εφαρμόζονται υπό συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις στο Λουξεμβούργο και την Ισπανία.