Αυστρία – Σε ασφυκτικό κλοιό ανατιμήσεων αναμένεται να βρεθούν τα νοικοκυριά αυτόν τον χειμώνα, με τις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων να παίρνουν ξανά την ανιούσα.
Ο πρώην επικεφαλής της ρυθμιστικής αρχής E-Control, Walter Boltz, προειδοποιεί για ακραίες αυξήσεις στο φυσικό αέριο, το ηλεκτρικό ρεύμα και τη βενζίνη, αποδίδοντας την κρίση στις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και στα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Πρόβλεψη για αυξήσεις 20% έως 30% στα υγρά καύσιμα, με το ντίζελ να αγγίζει τα 2,50 ευρώ.
- Τα αυστριακά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται στο 67%, έναντι 82% την ίδια περίοδο πέρυσι.
- Η τιμή του ρεύματος αναμένεται να σκαρφαλώσει στα 16 με 18 σεντς ανά κιλοβατώρα.
Οι γεωπολιτικές πιέσεις και ο κίνδυνος των καυσίμων
Ο κίνδυνος ενός νέου ράλι τιμών πυροδοτείται από την ένταση στη Μέση Ανατολή και την κατάληψη του στρατηγικού λιμανιού Mokka από τους Χούθι. Αυτή η εξέλιξη εγείρει φόβους για αποκλεισμό του στενού Bab al-Mandab, της βασικής εναλλακτικής διαδρομής για το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας προς την Ασία. Ο Walter Boltz, μιλώντας στην εκπομπή ZIB2, εκτίμησε ότι μια τέτοια εμπλοκή θα ανάγκαζε τα πλοία να κάνουν τον περίπλου της Αφρικής, εκτοξεύοντας τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς.
Αυτή η διεθνής πίεση αναμένεται να μετακυλιστεί άμεσα στις αυστριακές αντλίες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του, μια αύξηση της τάξης του 20% έως 30% θεωρείται πλέον ένα απολύτως ρεαλιστικό σενάριο. Όπως σημείωσε, δεν θα αποτελούσε έκπληξη αν η τιμή της αμόλυβδης ξεπεράσει τα 2 ευρώ σε όλη τη χώρα και το πετρέλαιο κίνησης τα 2,50 ευρώ. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στην έλλειψη των ίδιων των καυσίμων, αλλά στον σκληρό ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία, όπου ο ισχυρότερος πλειοδότης ορίζει την τελική τιμή.
Μειωμένα αποθέματα και ράλι στο φυσικό αέριο
Η κατάσταση στο μέτωπο του φυσικού αερίου διαγράφεται εξίσου δυσοίωνη, με τις τιμές να έχουν ήδη αγγίξει υψηλό τριετίας, φτάνοντας τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το άλμα αυτό οφείλεται, αφενός, στη μείωση των προμηθειών υγροποιημένου αερίου από τον αραβικό κόσμο λόγω των εμπλοκών στα στενά, και αφετέρου στην αδράνεια της ευρωπαϊκής αγοράς κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η αίσθηση πανικού επιστρέφει στις αγορές καθώς πλησιάζει το ψύχος και η κρίση δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης.
Στην Αυστρία, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο 67% της χωρητικότητάς τους, εμφανώς μειωμένες σε σύγκριση με το 82% της περσινής χρονιάς. Ωστόσο, οι ειδικοί καθησυχάζουν ως προς την επάρκεια, τονίζοντας ότι τεχνικές ελλείψεις δεν αναμένονται, εκτός αν σημειωθούν ακραία χαμηλές θερμοκρασίες τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο, οπότε ίσως χρειαστεί να αντληθούν ποσότητες από το στρατηγικό απόθεμα. Αντίθετα, ισχυρό καμπανάκι κινδύνου ηχεί για τη Γερμανία, όπου τα αποθέματα -ειδικά στο κρατίδιο της Βαυαρίας- παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά και επικίνδυνα επίπεδα.
Διπλασιασμός στο ρεύμα και μακροπρόθεσμες λύσεις
Η άμεση εξάρτηση της τιμής του ρεύματος από το φυσικό αέριο δημιουργεί συνθήκες περαιτέρω οικονομικής ασφυξίας. Με τα σημερινά δεδομένα, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζεται περίπου στο διπλάσιο της τιμής του αερίου. Αυτό μεταφράζεται σε χονδρικές τιμές 160 έως 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα, γεγονός που θα οδηγήσει τις λιανικές τιμές στα 16 με 18 σεντς ανά κιλοβατώρα. Το σοκ αυτό θα χτυπήσει τα νοικοκυριά με καθυστέρηση έξι έως εννέα μηνών, καθώς λήγουν σταδιακά τα σταθερά συμβόλαια των προμηθευτών.
Βραχυπρόθεσμα, η εγχώρια αγορά έχει περιορισμένα περιθώρια αντίδρασης, καθώς οι χαμηλές αποδόσεις της υδροηλεκτρικής ενέργειας φέτος επιβάλλουν εκτεταμένες εισαγωγές ρεύματος. Η οριστική έξοδος από αυτή την ενεργειακή ομηρία, σύμφωνα με την ανάλυση του Walter Boltz, απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό πενταετίας. Πυρήνας αυτού του σχεδίου είναι η μαζική επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας -όπως η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμία- σε συνδυασμό με τη δημιουργία τεράστιων υποδομών αποθήκευσης με μπαταρίες, ώστε το φυσικό αέριο να πάψει να καθορίζει την τελική τιμή του ρεύματος.
