Γερμανία – Η σχεδιαζόμενη μείωση της διάρκειας καταβολής του γονικού επιδόματος Elterngeld από 14 σε 12 μήνες αποσύρεται από το νέο σχέδιο μεταρρύθμισης του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Παιδείας και Οικογένειας. Οι γονείς θα μπορούν, βάσει της αναθεωρημένης πρότασης, να λαμβάνουν συνολικά το βασικό επίδομα έως 14 μήνες, ενώ προβλέπονται αλλαγές στην κατανομή του και αυξήσεις στα κατώτατα και ανώτατα ποσά.
Η νέα κατεύθυνση αποτυπώνεται σε έγγραφο του υπουργείου που περιήλθε αποκλειστικά στο ARD-Hauptstadtstudio. Η ομοσπονδιακή υπουργός Karin Prien (CDU) δήλωσε ότι έλαβε σοβαρά υπόψη τις αντιδράσεις οικογενειών, ιδίως τις δυσκολίες που θα δημιουργούσε μια συντομότερη περίοδος ενίσχυσης κατά την προσαρμογή των παιδιών στον παιδικό σταθμό. Η ίδια αρνείται ότι πρόκειται για υπαναχώρηση, παρότι το προηγούμενο προσχέδιο προέβλεπε ρητά τη μείωση στους 12 μήνες.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Παραμένει στο σχέδιο η συνολική διάρκεια των 14 μηνών, με τέσσερις μήνες αποκλειστικά για κάθε γονέα και έξι προς ελεύθερη κατανομή.
- Για τους δεσμευμένους μήνες προτείνεται αναπλήρωση του 80% του προηγούμενου καθαρού εισοδήματος, ενώ για τους υπόλοιπους του 50%.
- Το ελάχιστο μηνιαίο ποσό προβλέπεται να αυξηθεί από 300 σε 330 ευρώ και το ανώτατο από 1.800 σε 1.900 ευρώ.
Τέσσερις μήνες για κάθε γονέα και έξι με ελεύθερη κατανομή
Το προτεινόμενο σύστημα ονομάζεται «4-6-4». Από τους 14 μήνες του βασικού Elterngeld, τέσσερις θα προορίζονται αποκλειστικά για τη μητέρα και τέσσερις αποκλειστικά για τον πατέρα. Τους υπόλοιπους έξι οι δύο γονείς θα μπορούν να τους μοιράζονται όπως επιθυμούν. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες προβλέπεται δυνατότητα λήψης του επιδόματος έως και για 14 μήνες.
Η πρόταση επιτρέπει επίσης στους δύο γονείς να λαμβάνουν ταυτόχρονα Elterngeld χωρίς περιορισμό ως προς τη μεταξύ τους επικάλυψη. Στόχος του υπουργείου είναι να ενθαρρύνει περισσότερους πατέρες να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη φροντίδα των παιδιών, όπως προβλέπει και η συμφωνία του κυβερνητικού συνασπισμού.
Αλλάζει παράλληλα το ποσοστό αναπλήρωσης του εισοδήματος: στους μήνες που δεσμεύονται για κάθε γονέα θα ανέρχεται στο 80% των προηγούμενων καθαρών αποδοχών, αντί του σημερινού 65%, ενώ στους υπόλοιπους μήνες θα περιορίζεται στο 50%. Πέρα από την αύξηση του ελάχιστου και του μέγιστου μηνιαίου επιδόματος, προβλέπεται να παραταθεί και η χρονική διάρκεια του πρόσθετου ποσού για οικογένειες με άλλα παιδιά στο ίδιο νοικοκυριό, γνωστού ως Geschwisterbonus.
Στο προηγούμενο προσχέδιο, που είχε καταρτιστεί το καλοκαίρι υπό δημοσιονομική πίεση, προβλέπονταν συνολικά 12 μήνες: τρεις αποκλειστικά για κάθε γονέα και άλλοι έξι προς κατανομή. Εάν μόνο ο ένας γονέας αξιοποιούσε τη γονική άδεια, η οικονομική ενίσχυση σε εκείνο το μοντέλο θα περιοριζόταν σε εννέα μήνες. Με το υφιστάμενο καθεστώς, η καταβολή μπορεί να φτάσει τους 14 μήνες όταν και οι δύο γονείς συμμετέχουν στη φροντίδα για τουλάχιστον δύο μήνες ο καθένας.
Μικρότερη εξοικονόμηση και αντιδράσεις για το κόστος
Η αλλαγή σχεδιασμού περιορίζει το δημοσιονομικό όφελος που προσδοκούσε η κυβέρνηση. Η Prien υποστηρίζει ότι και το νέο μοντέλο θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση, μικρότερη όμως από εκείνη που προέβλεπε η αρχική πρόταση. Για το 2027, όπως ανέφερε, δεν προκύπτει διαφορά στον σχεδιασμό, καθώς η μείωση των γεννήσεων συνεπάγεται χαμηλότερες συνολικές δαπάνες για το Elterngeld.
Από το 2030 η υπουργός υπολογίζει ότι η μεταρρύθμιση θα επιφέρει εξοικονόμηση σχεδόν 1,3 δισ. ευρώ, ποσό χαμηλότερο από τον αρχικό στόχο. Όπως διευκρίνισε, η αναθεώρηση έχει συζητηθεί με το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών, ενώ τα υπόλοιπα ζητήματα του προϋπολογισμού θα εξεταστούν τις επόμενες εβδομάδες.
Διαφορετική άποψη εκφράζει ο Clemens Fuest, πρόεδρος του οικονομικού ινστιτούτου ifo. Εκτιμά ότι οι αρχικοί στόχοι περικοπών δεν θα επιτευχθούν, επειδή η αυξημένη συμμετοχή των πατέρων, οι οποίοι κατά μέσο όρο αμείβονται περισσότερο από τις μητέρες, θα μπορούσε να αυξήσει τις καταβολές του επιδόματος. Για τον ίδιο, η αναθεώρηση κινείται προς λανθασμένη κατεύθυνση από δημοσιονομική άποψη.
Το Elterngeld θεσπίστηκε το 2007 για να διευκολύνει τον συνδυασμό οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής. Σήμερα το βασικό μηνιαίο ποσό κυμαίνεται από 300 έως 1.800 ευρώ. Οι νέες ρυθμίσεις αποτελούν ακόμη προτάσεις μεταρρύθμισης και όχι αλλαγές που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.
