Ελβετία – Ένα σαρωτικό πλέγμα περιορισμών στην τοπική αγορά ακινήτων δρομολογεί το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat), επιχειρώντας να ανακόψει την αλματώδη άνοδο των τιμών που πλήττει τα εγχώρια νοικοκυριά.
Μέσα από την αυστηροποίηση της ιστορικής νομοθεσίας Lex Koller, ο κρατικός μηχανισμός στοχεύει στον άμεσο αποκλεισμό των αλλοδαπών κεφαλαίων που αντιμετωπίζουν την κατοικία ως καθαρά κερδοσκοπικό εργαλείο, προκαλώντας στεγαστική ασφυξία στα αστικά κέντρα. Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο παραμένει σε φάση δημόσιας διαβούλευσης έως τα μέσα του επερχόμενου Ιουλίου, θέτει δρακόντειους όρους για πλήθος υποψήφιων επενδυτών, επιβάλλοντας από υποχρεωτικές πωλήσεις πρωτευουσών κατοικιών μέχρι και απόλυτες απαγορεύσεις στην εμπορική εκμίσθωση επαγγελματικών χώρων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Αυστηρή υποχρέωση πώλησης της κύριας κατοικίας εντός διετίας σε περίπτωση μετεγκατάστασης του ιδιοκτήτη.
- Οριστικό μπλόκο στην αγορά επαγγελματικών χώρων με αποκλειστικό σκοπό την εκμίσθωση σε τρίτους.
- Μείωση των διαθέσιμων ποσοστώσεων για την απόκτηση θερινών καταλυμάτων στα επιμέρους καντόνια.
- Δημόσια διαβούλευση του αναθεωρημένου νομικού πλαισίου με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον ερχόμενο Ιούλιο.
Ποιοι χάνουν την πρόσβαση στα ακίνητα: Τα νέα όρια της Ελβετίας
Το επίκεντρο των σχεδιαζόμενων θεσμικών παρεμβάσεων αφορά πρωτίστως τους αγοραστές που δεν προέρχονται από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (EFTA), υψώνοντας σοβαρά εμπόδια στην εγκατάστασή τους. Σύμφωνα με τις επίσημες κατευθυντήριες γραμμές, οι συγκεκριμένοι πολίτες θα υποχρεούνται πλέον να εξασφαλίζουν ειδική κρατική άδεια προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στην αγορά της κύριας κατοικίας τους, μια διαδικασία που προσθέτει σημαντικά γραφειοκρατικά βάρη. Η πλέον καθοριστική παράμετρος του σχεδίου εστιάζει στη νομική δέσμευση των αγοραστών, καθώς σε περίπτωση που αποφασίσουν να εγκαταλείψουν τη χώρα, επωμίζονται την αυστηρή υποχρέωση να μεταβιβάσουν την ιδιοκτησία τους εντός χρονικού διαστήματος δύο ετών, αποτρέποντας έτσι τη μακροχρόνια συσσώρευση αδρανούς κτηριακού αποθέματος.
Οι περιορισμοί επεκτείνονται με αντίστοιχη ένταση και στον τομέα των επαγγελματικών υποδομών, κλείνοντας ένα μεγάλο παραθυράκι του συστήματος που επέτρεπε τη διοχέτευση αδήλωτων ξένων πόρων. Βάσει της νέας ρύθμισης, η αγορά επιχειρηματικών χώρων θα επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο εφόσον το ακίνητο προορίζεται για τη στέγαση της προσωπικής εμπορικής δραστηριότητας του αλλοδαπού αγοραστή. Το κράτος βάζει οριστικό φρένο στις κινήσεις όσων αναζητούν καθαρές κεφαλαιακές αποδόσεις, απαγορεύοντας ρητά την απόκτηση γραφείων ή καταστημάτων με απώτερο σκοπό την ενοικίαση ή τη μακροχρόνια μίσθωση σε τρίτες εταιρείες, θωρακίζοντας την εσωτερική οικονομία από τις εξωτερικές πιέσεις της αγοράς.
Ανατροπή στα εξοχικά: Η παγίδα στις μεταβιβάσεις μεταξύ αλλοδαπών
Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης προκαλεί ισχυρούς τριγμούς και στις τουριστικές περιοχές, μεταβάλλοντας άρδην το τοπίο στην αγορά των θερινών καταλυμάτων που προσελκύουν παραδοσιακά τεράστιο διεθνές ενδιαφέρον. Ο κρατικός προγραμματισμός προβλέπει την άμεση μείωση των καθορισμένων ποσοστώσεων που διαθέτουν τα καντόνια για την πώληση εξοχικών κατοικιών σε πρόσωπα που κατοικούν μόνιμα εκτός των συνόρων, περιορίζοντας δραστικά τις διαθέσιμες επιλογές. Αυτή η στρατηγική συμπίεση των αριθμών αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό για τα λιγοστά διαθέσιμα ακίνητα στις ελβετικές Άλπεις, δημιουργώντας ένα κλειστό και εξαιρετικά ελεγχόμενο περιβάλλον συναλλαγών.
Μια θεμελιώδης νομική διόρθωση έρχεται να καλύψει ένα σοβαρό ρυθμιστικό κενό στις μεταβιβάσεις μεταξύ κατοίκων εξωτερικού, το οποίο επέτρεπε την παράκαμψη των εθνικών ορίων. Μέχρι σήμερα, όταν ένας αλλοδαπός ιδιοκτήτης μεταβίβαζε την εξοχική του κατοικία ή το διαμέρισμά του σε ξενοδοχειακό συγκρότημα σε έναν άλλον ξένο υπήκοο, η συγκεκριμένη συναλλαγή δεν αφαιρούνταν από το συνολικό όριο αδειών του εκάστοτε καντονιού. Το νέο σύστημα ανατρέπει αυτή τη λογική, απαιτώντας εκ νέου έγκριση για τέτοιου είδους δικαιοπραξίες, μειώνοντας πλέον άμεσα την τοπική ποσόστωση. Το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο τονίζει ρητά πως «αυτές οι προτάσεις για την αυστηροποίηση αποτελούν ουσιαστικά μια επιστροφή στον σκοπό της Lex Koller», επικυρώνοντας την πρόθεση για πλήρη διαφάνεια.
Αντιδράσεις για το νομοσχέδιο: Πώς επηρεάζονται ενοίκια και αγορά
Οι προωθούμενες νομοθετικές ρυθμίσεις έχουν ανοίξει έναν ευρύ κύκλο πολιτικών αντιπαραθέσεων, αναδεικνύοντας τις βαθιές διαφορές προσέγγισης μεταξύ των κομματικών σχηματισμών. Εκπρόσωποι του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, μέσω της βουλευτού Jacqueline Badran, χαιρετίζουν τις κυβερνητικές αποφάσεις, αντιμετωπίζοντάς τες ως μια καθυστερημένη αλλά απολύτως αναγκαία παρέμβαση για την προστασία των ενοικιαστών και όσων πασχίζουν να αποκτήσουν ιδιόκτητη στέγη. Η ίδια πολιτικός υπενθυμίζει ότι αντίστοιχες προτάσεις είχαν μπλοκαριστεί στο παρελθόν από τις ισχυρές πιέσεις του κτηματομεσιτικού κλάδου, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι τα ξένα κεφάλαια που εισρέουν ανεξέλεγκτα στην αγορά οδηγούν τις τιμές της γης και των ενοικίων σε δυσθεώρητα επίπεδα.
Στον αντίποδα, εκπρόσωποι των ιδιοκτητών ακινήτων και στελέχη συντηρητικών παρατάξεων διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των μέτρων απέναντι στα δομικά προβλήματα της χώρας. Ο Philipp Matthias Bregy στέκεται ιδιαίτερα επικριτικά απέναντι στους περιορισμούς που επιβάλλονται στις τουριστικές και ορεινές περιοχές, θεωρώντας ότι τα εμπόδια στερούν πολύτιμες επενδύσεις από οικονομικά αδύναμες ζώνες, χωρίς να δίνουν λύση στις πραγματικές προκλήσεις της αυξημένης μετανάστευσης. Από την άλλη πλευρά, ο Gregor Rutz αναγνωρίζει τις τεράστιες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέες εγχώριες οικογένειες στα μεγάλα αστικά κέντρα λόγω του κόστους διαβίωσης, σημειώνοντας ωστόσο ότι το νομικό φρένο στους ξένους αγοραστές μπορεί μεν να φέρει μια μικρή αποκλιμάκωση στις τιμές, αλλά δεν αντιμετωπίζει τη ρίζα της δημογραφικής πίεσης.
