Βέλγιο – Οι περιφερειακές και κοινοτικές κυβερνήσεις του Βελγίου κατέληξαν σε συμφωνίες για τους προϋπολογισμούς του 2027, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο παραμένουν στάσιμες.
Η Φλάνδρα προβλέπει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και η γερμανόφωνη κοινότητα πλεόνασμα, ενώ οι Βρυξέλλες, η Βαλλονία και η γαλλόφωνη κοινότητα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά ελλείμματα.
Η δημοσιονομική εικόνα των επιμέρους κυβερνήσεων επηρεάζει τη συνολική θέση της χώρας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία συνυπολογίζει τα χρέη και τα ελλείμματά τους στους εθνικούς δείκτες. Το όριο για το δημόσιο έλλειμμα είναι 3% του ΑΕΠ και για το χρέος 60%, ενώ στο Βέλγιο τα αντίστοιχα μεγέθη είχαν φτάσει το προηγούμενο έτος στο 5,2% και στο 107,9%.
Η Εθνική Τράπεζα προβλέπει ότι το έλλειμμα θα ανέλθει στο 5,7% του ΑΕΠ το 2028 και το δημόσιο χρέος στο 114,8%. Με τα μακροπρόθεσμα επιτόκια να αυξάνονται και το κόστος των τόκων να συσσωρεύεται, ο πρωθυπουργός Bart De Wever (N-VA) βρίσκεται υπό πίεση από την ΕΕ και ζητεί ολοένα περισσότερο από τις περιφερειακές κυβερνήσεις να περιορίσουν τις δημοσιονομικές τους ανισορροπίες.
Ισοσκελισμός στη Φλάνδρα και πλεόνασμα στη γερμανόφωνη κοινότητα
Η Φλάνδρα παρουσίασε στις 30 Σεπτεμβρίου ισοσκελισμένο προϋπολογισμό για το 2027, ύστερα από μια ιδιαίτερα δύσκολη διαπραγμάτευση μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων. Ο πρωθυπουργός της περιφέρειας Matthias Diependaele (N-VA), ο οποίος ανέλαβε τη θέση το 2024, είχε εργαστεί για τη μείωση ελλείμματος ύψους 4 δισ. ευρώ. Ήδη από το 2023, όταν ήταν υπουργός Οικονομικών της προηγούμενης φλαμανδικής κυβέρνησης, είχε θέσει ως στόχο τον ισοσκελισμό το 2027.
Η συμφωνία προέκυψε έπειτα από εκτεταμένες περικοπές, τις μεγαλύτερες μεταξύ των βελγικών περιφερειών. Οι συνομιλίες παρατάθηκαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, ένας υπουργός αισθάνθηκε αδιαθεσία, ενώ σφάλματα στους υπολογισμούς οδήγησαν εταίρους να αναθεωρήσουν θέσεις και ανάγκασαν την κυβέρνηση να παρατείνει προθεσμίες. Ο De Wever χαρακτήρισε τη δημοσιονομική προσπάθεια του ομοκομματικού του Diependaele ως μορφή αυτοτιμωρίας.
Θετικό αποτέλεσμα για το 2027 προβλέπει και η γερμανόφωνη κοινότητα του Βελγίου. Η κυβέρνηση του Oliver Paasch (ProDG) ανακοίνωσε στις 8 Οκτωβρίου συμφωνία με πλεόνασμα 28 εκατ. ευρώ, παρά το σημαντικό επενδυτικό πρόγραμμα για την υγεία και την εκπαίδευση. Η κοινότητα έχει περιορισμένες αρμοδιότητες και μόλις τρία υπουργεία, ενώ ο Paasch επιδιώκει να αρχίσει η διαρθρωτική μείωση του χρέους της από το 2030.
Βρυξέλλες: Περιορισμός του ελλείμματος χωρίς γενική αύξηση φόρων
Στην Περιφέρεια Πρωτευούσης Βρυξελλών, ο πρωθυπουργός της περιφερειακής κυβέρνησης Boris Dilliès (MR) ανακοίνωσε συμφωνία τα ξημερώματα της 5ης Οκτωβρίου. Το προϋπολογιζόμενο έλλειμμα μειώθηκε σε 719 εκατ. ευρώ, από 1,3 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος. Κατά τον Dilliès, η μείωση επιτεύχθηκε χωρίς οριζόντια αύξηση της φορολογίας των κατοίκων.
Η κυβέρνηση των Βρυξελλών στοχεύει σε ισοσκελισμένο προϋπολογισμό μέχρι το 2029. Για να περιορίσει τις δαπάνες, αποφάσισε πάγωμα προσλήψεων στο Δημόσιο, μειώσεις στον λειτουργικό προϋπολογισμό και πώληση της επίσημης κατοικίας του επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης. Στο σκέλος των εσόδων προβλέπει την εισαγωγή οδικού τέλους για αυτοκίνητα και φορτηγάκια, καθώς και ετήσια αναπροσαρμογή των εισιτηρίων των δημόσιων συγκοινωνιών με βάση τον πληθωρισμό.
Βαλλονία: Μεγαλύτερο έλλειμμα από τον αρχικό στόχο
Η κυβέρνηση της Βαλλονίας συμφώνησε σε έλλειμμα περίπου 1,35 δισ. ευρώ για το 2027, αναθεωρώντας τον προηγούμενο στόχο των 1,2 δισ. ευρώ. Ο πρωθυπουργός της περιφέρειας Adrien Dolimont (MR) είχε ανακοινώσει το 2024, όταν το έλλειμμα ανερχόταν σε περίπου 2 δισ. ευρώ, ότι επιδίωκε ισοσκελισμό μέχρι το 2029. Αυτός παραμένει ο τελικός στόχος, αλλά οι μεγαλύτερες περικοπές μεταφέρονται στα επόμενα χρόνια.
Το νέο σχέδιο περιλαμβάνει σημαντικές μειώσεις χρηματοδότησης της τοπικής αυτοδιοίκησης και δαπανών του ευρύτερου κυβερνητικού μηχανισμού. Ταυτόχρονα, προβλέπει μέτρα ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας: πρόσθετη παροχή προς χαμηλόμισθους εργαζομένους, κατά το πρότυπο της Φλάνδρας, μείωση των τελών κυκλοφορίας και αλλαγές στη φορολογία κληρονομιών.
Γαλλόφωνη κοινότητα: Περικοπές χωρίς στόχο ισοσκελισμού
Η Ομοσπονδία Βαλλονίας-Βρυξελλών (FWB), δηλαδή η κυβέρνηση της γαλλόφωνης κοινότητας, συμφώνησε στις 9 Οκτωβρίου σε προϋπολογισμό με έλλειμμα 1,27 δισ. ευρώ το 2027, έναντι προηγούμενης εκτίμησης 1,7 δισ. ευρώ. Η βελτίωση οφείλεται κυρίως σε διόρθωση του τρόπου υπολογισμού της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης και όχι σε αντίστοιχη εξοικονόμηση δαπανών.
Η κοινότητα θέτει ανώτατο όριο νέων προσλήψεων στον δημόσιο τομέα, κλείνει ορισμένα γραφεία της διεθνούς αντιπροσωπείας της στο εξωτερικό και μειώνει κατά 20 εκατ. ευρώ τον προϋπολογισμό της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης RTBF. Σε αντίθεση με τις περιφερειακές κυβερνήσεις, δεν εισπράττει δικούς της φόρους και εξαρτάται αποκλειστικά από ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις. Δεν έχει ορίσει έτος επίτευξης ισοσκελισμού, αλλά επιδιώκει να σταθεροποιήσει το σημερινό επίπεδο του ελλείμματος μέχρι το 2029.
