Αυστρία – Σαφέστερα όρια στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 14 ετών ζητεί η πλειονότητα των ερωτηθέντων σε νέα έρευνα για τις ψηφιακές συνήθειες στην Αυστρία.
Το 58,5% υποστηρίζει τη θέσπιση νομικών περιορισμών, ενώ μόλις το 8,6% δηλώνει ότι διαφωνεί πλήρως. Τα ευρήματα αναδεικνύουν επίσης πόσο διαφορετικά χρησιμοποιούν το κινητό οι νεότερες και οι μεγαλύτερες ηλικίες.
Τα στοιχεία προέρχονται από την έρευνα «Österreich-Report Mobilfunkverhalten 2026», την οποία παρουσίασαν η εταιρεία κινητής τηλεφωνίας Ventocom και η εταιρεία ερευνών Marketagent. Συμμετείχαν 1.040 άτομα ηλικίας 14 έως 75 ετών που χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο για προσωπική χρήση. Πρόκειται για τις απόψεις των συμμετεχόντων στην έρευνα και όχι για ήδη θεσπισμένο περιορισμό στα social media.
Πότε αποκτούν κινητό τα παιδιά και τι φοβούνται οι γονείς
Σύμφωνα με την έρευνα, τα παιδιά αποκτούν το πρώτο προσωπικό τους smartphone σε μέση ηλικία περίπου δέκα ετών ή οι γονείς τους σχεδιάζουν να τους το δώσουν τότε. Η ανησυχία, πάντως, δεν σημαίνει καθολική απόρριψη της τεχνολογίας: το 21% των γονέων αξιολογεί θετικά τη σημερινή ή μελλοντική χρήση ψηφιακών συσκευών από τα παιδιά του, ενώ το 12,6% την αντιμετωπίζει πολύ αρνητικά.
Πρώτος λόγος ανησυχίας είναι η ενδεχόμενη εξάρτηση από τα ψηφιακά μέσα (41,8%). Ακολουθούν ο διαδικτυακός εκφοβισμός με 36,8%, η έκθεση σε ακατάλληλο ή επιβλαβές περιεχόμενο με 33,9% και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας με 32,6%.
Όπως εξήγησε ο επικεφαλής της Marketagent, Thomas Schwabl, οι γονείς δεν απορρίπτουν συνολικά την ψηφιακή ζωή των παιδιών τους, αλλά επιχειρούν να σταθμίσουν τις ευκαιρίες και τους κινδύνους της.
Η προσπάθεια ελέγχου αποτυπώνεται και στη χρήση ειδικών εφαρμογών. Από τους γονείς παιδιών 7 έως 10 ετών που χρησιμοποιούν ψηφιακές συσκευές, το 70,4% εφαρμόζει εργαλεία γονικού ελέγχου για παρακολούθηση ή περιορισμό του χρόνου χρήσης. Το ποσοστό φτάνει το 67,7% στις ηλικίες 11 έως 13 ετών και υποχωρεί στο 33,2% για γονείς εφήβων 14 έως 18 ετών.
Σχεδόν τεσσεράμισι ώρες την ημέρα στο κινητό οι νεότεροι
Στο σύνολο του δείγματος, το 73,7% χρησιμοποιεί κυρίως το smartphone για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στους νεότερους συμμετέχοντες το ποσοστό ανέρχεται σε 92,7%, έναντι 52,7% στους άνω των 60 ετών. Μόλις 3,4% των νεότερων δηλώνει ότι δεν χρησιμοποιεί καθόλου social media, ενώ στους μεγαλύτερους το αντίστοιχο ποσοστό είναι 24,2%.
Η διαφορά φαίνεται και στην παρακολούθηση βίντεο, ταινιών και σειρών από το κινητό: το 44,7% των νεότερων κάνει συχνά streaming με αυτή τη συσκευή, έναντι 14,6% των άνω των 60. Στο σύνολο των ηλικιών, η τηλεόραση παραμένει η συχνότερα χρησιμοποιούμενη συσκευή για streaming με 52,2%, ενώ ακολουθούν το smartphone με 29,1%, ο υπολογιστής ή φορητός υπολογιστής με 23,2% και το tablet με 14,2%. Καθόλου βίντεο μέσω streaming δεν παρακολουθεί το 2,2% των νεότερων, έναντι 44,4% των μεγαλύτερων.
Για την πλοήγηση στο διαδίκτυο, το 63,5% προτιμά κυρίως το κινητό και το 30,4% υπολογιστή ή laptop. Η χρήση smartphone για τον σκοπό αυτόν φτάνει το 84,2% στους νεότερους, αλλά περιορίζεται στο 36,8% στους μεγαλύτερους.
Η μέση καθημερινή ιδιωτική χρήση της οθόνης του κινητού είναι 3 ώρες και 35 λεπτά μεταξύ όσων έχουν ελέγξει έστω μία φορά τη σχετική ένδειξη στις ρυθμίσεις της συσκευής τους. Οι νεότεροι φτάνουν κατά μέσο όρο τις 4 ώρες και 34 λεπτά, ενώ οι άνω των 60 ετών τις 2 ώρες και 32 λεπτά. Οι χρόνοι αυτοί αφορούν τη συγκεκριμένη ομάδα ερωτηθέντων και όχι υποχρεωτικά το σύνολο του πληθυσμού.
WhatsApp, τραπεζικές συναλλαγές και πληρωμές από το κινητό
Η επικοινωνία με γραπτά μηνύματα πραγματοποιείται πλέον κυρίως μέσω WhatsApp για το 85% των συμμετεχόντων, ενώ μόνο το 6,9% προτιμά τα παραδοσιακά SMS. Στις φωνητικές κλήσεις, αντίθετα, το 78,4% χρησιμοποιεί κυρίως το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας και το 17,4% τις κλήσεις WhatsApp.
Το smartphone χρησιμοποιείται επίσης για καθημερινές οικονομικές συναλλαγές. Το 74% ελέγχει κυρίως από το κινητό το υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού του, ενώ το 58,3% πραγματοποιεί με τον ίδιο τρόπο μεταφορές χρημάτων.
Στις αγορές σε φυσικά καταστήματα, το 19,7% προτιμά να πληρώνει με κινητό, έναντι 40,5% που χρησιμοποιεί κυρίως χρεωστική ή πιστωτική κάρτα και 38,7% που προτιμά τα μετρητά. Στους νεότερους, πάντως, οι πληρωμές με smartphone φτάνουν το 38,5%, ενώ τα μετρητά αποτελούν την κύρια επιλογή για το 22%.
Η τεχνητή νοημοσύνη διαδίδεται, αλλά οι αυτοματοποιημένες γραμμές υποστήριξης δυσαρεστούν
Το 78,9% των ερωτηθέντων χρησιμοποιεί εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης τουλάχιστον περιστασιακά, σε μια ευρεία κατηγορία που περιλαμβάνει εργαλεία όπως το ChatGPT, ψηφιακούς φωνητικούς βοηθούς και υπηρεσίες μετάφρασης. Καθημερινή χρήση δηλώνει το 17,8% και χρήση αρκετές φορές την εβδομάδα το 28,1%.
Στους νεότερους η έστω περιστασιακή χρήση φτάνει το 91,9%, ενώ στους μεγαλύτερους το 59,1%. Ο Thomas Schwabl εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται πλέον σε μια ακόμη τεχνολογία καθημερινής χρήσης, όπως συνέβη παλαιότερα με το διαδίκτυο και τα smartphones.
Διαφορετική είναι η αποδοχή της στον τομέα εξυπηρέτησης πελατών. Το 55,1% έχει έρθει σε επαφή με αυτοματοποιημένα τηλεφωνικά συστήματα ή chatbots. Από τις εμπειρίες που καταγράφονται, το 42,9% δηλώνει δυσαρεστημένο με το αποτέλεσμα και μόλις το 11,8% δίνει θετική αξιολόγηση.
Ο επικεφαλής της Ventocom, Claus Krammer, σχολίασε ότι, σύμφωνα με την εμπειρία της εταιρείας του, οι πελάτες προτιμούν να μιλούν με ανθρώπους. Όπως ανέφερε, για τον λόγο αυτόν η Ventocom εξακολουθεί να μην χρησιμοποιεί bots τεχνητής νοημοσύνης στην εξυπηρέτηση πελατών.
Πηγές πληροφοριών: Ventocom, Marketagent.
