Ολλανδία – Σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις καταγράφονται για τους καταναλωτές και τους οδηγούς από τη ραγδαία άνοδο στις τιμές των υγρών καυσίμων και του χονδρικού φυσικού αερίου.
Οι νέες ανατιμήσεις στα ολλανδικά πρατήρια συνδέονται άμεσα με τις γεωπολιτικές εντάσεις γύρω από τα Στενά του Χορμούζ, προκαλώντας έντονη ανησυχία για το κόστος κίνησης αλλά και για τα οικιακά τιμολόγια ενέργειας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η μέση τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται στα 2,620 ευρώ ανά λίτρο, αγγίζοντας τα ιστορικά ρεκόρ του Μαΐου.
- Το ντίζελ κατέγραψε άλμα περίπου 30 σεντς μέσα σε δύο εβდμάδες, φτάνοντας τα 2,569 ευρώ.
- Η χονδρική τιμή του φυσικού αερίου ξεπέρασε τα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από λιγότερο από 41 ευρώ πριν από ένα μήνα.
Ραγδαία κλιμάκωση στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ
Ισχυρές ανατιμήσεις καταγράφονται στα ολλανδικά πρατήρια καυσίμων το τελευταίο διάστημα, επιβαρύνοντας σημαντικά τους προϋπολογισμούς των οδηγών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού UnitedConsumers, ο οποίος παρακολουθεί τις συνιστώμενες τιμές των πέντε μεγαλύτερων εταιρειών πετρελαίου, η μέση τιμή της βενζίνης έχει ανέλθει στα 2,620 ευρώ ανά λίτρο.
Η συγκεκριμένη τιμή απέχει μόλις τρία σεντς από το απόλυτο ιστορικό ρεκόρ των 2,646 ευρώ ανά λίτρο, το οποίο είχε σημειωθεί τον περασμένο Μάιο.
Η ανοδική πορεία των τιμών δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο για τη φετινή χρονιά, καθώς, όπως μεταδίδουν τα ολλανδικά μέσα ενημέρωσης, πρόκειται για τη δέκατη πέμπτη φορά από τον Μάρτιο που καταρρίπτονται τα προηγούμενα επίπεδα ρεκόρ.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η αύξηση στο ντίζελ, το οποίο έχει σκαρφαλώσει στα 2,569 ευρώ ανά λίτρο. Μέσα σε διάστημα μόλις δύο εβδομάδων, το συγκεκριμένο καύσιμο έχει ακριβύνει κατά περίπου 30 σεντς ανά λίτρο, προκαλώντας σοβαρές πιέσεις τόσο στις μεταφορές όσο και στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Γεωπολιτικές πιέσεις και διαταραχές στον εφοδιασμό
Οι δραματικές ανατιμήσεις στην αγορά ενέργειας συνδέονται άμεσα με τις πρόσφατες εχθροπραξίες και τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία γύρω από τα Στενά του Χορμούζ.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια διαδρομή στον Περσικό Κόλπο αποτελεί κρίσιμο κόμβο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, καθώς από εκεί διέρχεται ένα τεράστιο μερίδιο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι γεωπολιτικές αναταραχές του Σαββατοκύριακου ώθησαν τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου μήνα.
Ειδικά στην περίπτωση του ντίζελ, η ευρωπαϊκή αγορά εμφανίζεται εξαιρετικά ευάλωτη στις διακυμάνσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ενώ η Ευρώπη διαθέτει επαρκείς διυλιστηριακές υποδομές για την κάλυψη των εσωτερικών αναγκών σε βενζίνη, αδυνατεί να διυλίσει αντίστοιχες ποσότητες για το ντίζελ.
Παράλληλα, οι μειωμένες ρωσικές εξαγωγές έχουν περιορίσει δραστικά τη διαθεσιμότητα του προϊόντος στην αγορά.
Οικονομικοί αναλυτές του χρηματοπιστωτικού ομίλου ING, όπως ο Rico Luman, εκτιμούν ότι η ανοδική τάση στις τιμές του ντίζελ θα συνεχιστεί, ενώ αναλυτές της Morgan Stanley προβλέπουν ότι τα ευρωπαϊκά αποθέματα ντίζελ ενδέχεται να υποχωρήσουν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2015.
Αλματώδης άνοδος στο χονδρικό αέριο και επιπτώσεις στα τιμολόγια
Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει σφοδρά και την αγορά του φυσικού αερίου, δημιουργώντας νέα εμπόδια στις θαλάσσιες μεταφορές από το Κατάρ, το οποίο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές της Ευρώπης.
Σύμφωνα με αναφορές του ολλανδικού τύπου, η τιμή του χονδρικού φυσικού αερίου ξεπέρασε τα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Το επίπεδο αυτό είναι υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με τις αρχές του έτους, όταν η τιμή βρισκόταν κάτω από τα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, και σημαντικά υψηλότερο από τα 41 ευρώ ανά μεγαβατώρα που καταγράφονταν πριν από ένα μήνα.
Ο αντίκτυπος αυτής της χρηματιστηριακής εκτόξευσης στους λογαριασμούς ρεύματος και θέρμανσης των οικιακών καταναλωτών εξαρτάται άμεσα από τον τύπο του ενεργειακού συμβολαίου που έχουν επιλέξει.
Για όσους διαθέτουν σταθερό συμβόλαιο (vast contract), η συμφωνημένη τιμή παραμένει αμετάβλητη μέχρι τη λήξη της σύμβασης, ανεξάρτητα από τη διακύμανση των χονδρικών τιμών.
Στα μεταβλητά συμβόλαια (variabel contract), οι χρεώσεις αναπροσαρμόζονται συνήθως δύο έως τέσσερις φορές το χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι οι τρέχουσες αυξήσεις θα ενσωματωθούν στις επόμενες τακτικές αναθεωρήσεις των παρόχων.
Πώς επηρεάζονται τα δυναμικά συμβόλαια και οι φόροι
Τη μεγαλύτερη και πλέον άμεση επιβάρυνση υφίστανται οι νοικοκυραίοι που διαθέτουν δυναμικό συμβόλαιο (dynamisch contract).
Στη συγκεκριμένη κατηγορία προγραμμάτων, η χρέωση υπολογίζεται σε ημερήσια βάση και ακολουθεί κατά πόδας τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς, με αποτέλεσμα οι υψηλότερες τιμές να αποτυπώνονται άμεσα στον ημερήσιο προϋπολογισμό των καταναλωτών.
Ωστόσο, υπάρχει ένας παράγοντας που μετριάζει εν μέρει το ποσοστό της τελικής επιβάρυνσης για τα νοικοκυριά.
Οι λιανικές τιμές καταναλωτή αυξάνονται με ηπιότερο ρυθμό σε σύγκριση με τις τιμές χονδρικής, καθώς ένα μεγάλο τμήμα του τελικού λογαριασμού αποτελείται από ειδικούς φόρους κατανάλωσης (accijns).
Οι συγκεκριμένοι φόροι λειτουργούν ως σταθερό ποσό και όχι ως ποσοστιαία χρέωση επί της τιμής του ενεργειακού αγαθού, αποτρέποντας τη γεωμετρική αύξηση της τελικής πληρωτέας δαπάνης.
