Χρόνινγκεν – Η παρατεταμένη ξηρασία ενδέχεται να επιδεινώνει τις ρωγμές σε μεσαιωνικές εκκλησίες στη βόρεια Ολλανδία, επιβαρύνοντας κτίρια που έχουν ήδη υποστεί σεισμικές φθορές.
Η περίπτωση μιας εκκλησίας ηλικίας 800 ετών στο Oostum προβληματίζει τους ερευνητές, καθώς οι ζημιές συνεχίζουν να μεγαλώνουν χωρίς να έχουν καταγραφεί νέοι ισχυροί σεισμοί στην περιοχή.
Το 2018 εμφανίστηκαν νέες βλάβες στην εκκλησία του Oostum, μόλις δύο χρόνια αφότου είχαν επισκευαστεί φθορές που αποδίδονταν σε σεισμική δραστηριότητα. Η επιδείνωση των ρωγμών οδήγησε στη διερεύνηση του εδάφους στο οποίο στηρίζεται το κτίσμα.
Την έρευνα πραγματοποιούν το ινστιτούτο υδάτων και εδάφους Deltares και το Hanze University of Applied Sciences, κατόπιν ανάθεσης από την επαρχία Χρόνινγκεν και το Ίδρυμα Παλαιών Εκκλησιών του Χρόνινγκεν (Stichting Oude Groninger Kerken). Οι επιστήμονες εξετάζουν τους τεχνητούς λόφους κατοίκησης, γνωστούς ως wierden, κάτω από τις εκκλησίες του Oostum και του Den Ham, βορειοδυτικά της πόλης Χρόνινγκεν.
Τι συμβαίνει στο έδαφος όταν υποχωρεί το νερό
Οι εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν ότι η εκκλησία στο Oostum στηρίζεται σε αργιλικό έδαφος, το οποίο διογκώνεται όταν απορροφά νερό και συρρικνώνεται κατά τις περιόδους ξηρασίας. Όταν πέφτει η στάθμη των υπόγειων υδάτων, η τύρφη που υπάρχει στο υπέδαφος οξειδώνεται και συμπιέζεται, μεταβάλλοντας περαιτέρω τη συμπεριφορά του εδάφους.
Ο ερευνητής Floris Boogaard σημειώνει ότι στις ρωγμές συμβάλλουν διάφοροι παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι σεισμοί, η αυξημένη κυκλοφορία οχημάτων και οι αλλαγές στον περιβάλλοντα χώρο. Κατά την εκτίμησή του, όμως, η ξηρασία είναι ο μόνος από αυτούς τους παράγοντες που έχει μεταβληθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, την ώρα που οι ζημιές γίνονται εντονότερες.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι οι ξηρές περίοδοι διαρκούν πλέον περισσότερο. Ως παράδειγμα ανέφερε το 2018, όταν η ξηρασία κράτησε δύο μήνες, ενώ επισήμανε ότι έχουν καταγραφεί και άλλες εξαιρετικά παρατεταμένες περίοδοι ανομβρίας. Για τον κυρίως ναό, που στέκεται επί οκτώ αιώνες, προειδοποίησε ότι δεν είναι αυτονόητο πως θα αντέξει άλλους τόσους, καθώς παρουσιάζει ταχεία φθορά.
Οι λύσεις που εξετάζονται για την προστασία των εκκλησιών
Η διετής μελέτη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζεται παρακολούθηση σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου προτού εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τον ρόλο της ξηρασίας. Προειδοποιούν, πάντως, ότι το ίδιο πρόβλημα θα μπορούσε να επηρεάζει και άλλα ιστορικά κτίρια.
Στο επίκεντρο των πιθανών παρεμβάσεων βρίσκεται η διατήρηση σταθερής στάθμης νερού γύρω από τα μνημεία. Για την εκκλησία του Oostum εξετάζεται η δημιουργία κοιλοτήτων περιμετρικά του κτιρίου, ώστε να συγκεντρώνεται το βρόχινο νερό και στη συνέχεια να απορροφάται σταδιακά από το έδαφος.
Πηγές πληροφοριών: Deltares, Hanze University of Applied Sciences.
