Ολλανδία – Σε μια αποφασιστική κίνηση για την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής προχώρησε το ολλανδικό υπουργικό συμβούλιο, δίνοντας το «πράσινο φως» σε δύο από τα τρία αναμενόμενα μέτρα για το άσυλο.
Με κεντρικό άξονα την επιτάχυνση των απελάσεων και την ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων, η κυβέρνηση διευρύνει τους λόγους για τους οποίους ένας αλλοδαπός μπορεί να κηρυχθεί «ανεπιθύμητος». Παράλληλα, ωστόσο, μπήκε «φρένο» σε πιο αμφιλεγόμενες διατάξεις, όπως η ποινικοποίηση της παραμονής χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα, αναδεικνύοντας τις λεπτές ισορροπίες εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, ενόψει και της εφαρμογής της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας τον προσεχή Ιούνιο.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η κυβέρνηση διευρύνει τα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό αλλοδαπών ως «ανεπιθύμητων».
- Ενισχύονται οι έλεγχοι από τη στρατιωτική αστυνομία στα σύνορα με Γερμανία και Βέλγιο.
- «Πάγωσε» η ποινικοποίηση της παραμονής στη χώρα χωρίς χαρτιά, έπειτα από πολιτικές αντιδράσεις.
- Αναστέλλεται η κατάργηση των αποζημιώσεων από την υπηρεσία IND για καθυστερήσεις στις αιτήσεις.
- Τα νέα μέτρα προωθούνται ως τροπολογίες για να παρακαμφθούν οι χρονοβόρες κοινοβουλευτικές διαδικασίες.
Ο χαρακτηρισμός του «ανεπιθύμητου» και η νέα στρατηγική των απελάσεων
Ο υπουργός Ασύλου, Bart van den Brink, προερχόμενος από το κεντρώο κόμμα CDA, ανακοίνωσε το νέο πακέτο μέτρων μετά την εβδομαδιαία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Η κίνηση αυτή έρχεται δυόμισι εβδομάδες μετά την καταψήφιση από τη Γερουσία του νομοσχεδίου έκτακτης ανάγκης για το άσυλο, το οποίο είχε συντάξει η προκάτοχός του από το ακροδεξιό κόμμα PVV, Marjolein Faber. Προκειμένου να επιταχύνει τις διαδικασίες, ο υπουργός επέλεξε να προωθήσει τις αλλαγές μέσω τροπολογιών στην υπάρχουσα νομοθεσία, παρακάμπτοντας τη χρονοβόρα οδό της σύνταξης ενός εντελώς νέου νομοσχεδίου.
Το πρώτο μέτρο που εγκρίθηκε διευρύνει δραστικά τη νομική βάση επί της οποίας η κυβέρνηση μπορεί να κηρύξει αλλοδαπούς υπηκόους ως «ανεπιθύμητους». Το συγκεκριμένο καθεστώς μπορεί να οδηγήσει σε άμεση απέλαση και επιφέρει ποινή φυλάκισης ενός έτους για όποιον επιχειρήσει να επιστρέψει στην Ολλανδία. Η διάταξη θα εφαρμόζεται πλέον σε αιτούντες άσυλο που έχουν καταδικαστεί για αδικήματα τα οποία επισύρουν ποινή φυλάκισης δύο ετών και άνω, ή για πολλαπλά μικρότερα αδικήματα που αθροιστικά αγγίζουν αυτό το όριο. Σε μια σημαντική νομική μεταβολή, το μέτρο θα καλύπτει για πρώτη φορά και υπηκόους χωρών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Σφίγγει ο κλοιός» στα χερσαία σύνορα με Γερμανία και Βέλγιο
Το δεύτερο κομβικό μέτρο αφορά την αυστηροποίηση της εποπτείας στα εσωτερικά χερσαία σύνορα της χώρας με τη Γερμανία και το Βέλγιο. Συγκεκριμένα, διευρύνεται επιχειρησιακά ο ρόλος της Marechaussee —της στρατιωτικής αστυνομίας που είναι αρμόδια για τη συνοριακή αστυνόμευση— στους δρόμους που οδηγούν στο εσωτερικό της χώρας, αναλαμβάνοντας δράση μετά τα συνοριακά περάσματα.
Όπως διευκρίνισε ο αρμόδιος υπουργός, η έμφαση πρόκειται να δοθεί σε στοχευμένους ελέγχους στα μετόπισθεν των συνόρων και όχι σε στατικά σημεία ελέγχου ακριβώς πάνω στη συνοριακή γραμμή, διατηρώντας έτσι την ομαλή ροή της διασυνοριακής κυκλοφορίας. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των ανακοινώσεων, ο Van den Brink απέφυγε να επιβεβαιώσει εάν θα διατεθεί πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση για την υποστήριξη αυτών των διευρυμένων επιχειρησιακών αναγκών των σωμάτων ασφαλείας.
Ποια αμφιλεγόμενα μέτρα έμειναν προσωρινά στο «συρτάρι»
Παρά τη σκληρή στάση που υιοθετεί ο συνασπισμός σε ορισμένους τομείς, η κυβέρνηση επέλεξε να αναβάλει την πιο δύσκολη πολιτική μάχη: την ποινικοποίηση της παραμονής στην Ολλανδία χωρίς έγκυρα έγγραφα διαμονής. Η συγκεκριμένη διάταξη προέβλεπε ότι το αδίκημα θα επέφερε μέγιστη ποινή φυλάκισης έξι μηνών. Το κόμμα D66, η μεγαλύτερη κοινοβουλευτική παράταξη, αρνήθηκε κάθετα να στηρίξει το μέτρο, ενώ και οι Χριστιανοδημοκράτες εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις. Η ανησυχία τους εστιάζεται στο γεγονός ότι, πρακτικά, η λεκτική διατύπωση του νόμου θα μπορούσε να στοχοποιήσει οποιονδήποτε δεν διαθέτει χαρτιά τη δεδομένη στιγμή, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν απλώς υπερβεί τον επιτρεπόμενο χρόνο παραμονής τους ή των οποίων οι βίζες έχουν λήξει εκ παραδρομής.
Επιπλέον, δεν εγκρίθηκε ακόμη η αμφιλεγόμενη πρόταση για την κατάργηση των περιοδικών χρηματικών ποινών που υποχρεούται εκ του νόμου να καταβάλει η υπηρεσία μετανάστευσης IND όταν υπερβαίνει την προθεσμία των έξι μηνών για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου. Είναι ενδεικτικό ότι τα εν λόγω πρόστιμα (αποζημιώσεις) ανήλθαν στο ιλιγγιώδες ποσό των 79 εκατομμυρίων ευρώ μόνο για το έτος 2025. Πολλές από τις δομικές αλλαγές που επρόκειτο να εισαγάγει το αρχικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης αναμένεται τελικά να τεθούν σε πλήρη ισχύ τον ερχόμενο Ιούνιο, οπότε και ενεργοποιείται επισήμως η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών.
