Γερμανία – Μεγαλύτερο οικονομικό βάρος καλείται να επωμιστεί ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός για τη στήριξη των ανέργων το 2027, καθώς τα ελλείμματα στην ασφάλιση ανεργίας υπερκαλύπτουν τις προγραμματισμένες περικοπές στη βασική ενίσχυση. Παρά τις προσπάθειες συγκράτησης των δημόσιων δαπανών, το κράτος υποχρεούται να ενισχύσει σημαντικά τη ρευστότητα του αρμόδιου οργανισμού απασχόλησης.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Στα 5,2 δισεκατομμύρια ευρώ αυξάνεται το κρατικό δάνειο προς την ασφάλιση ανεργίας.
- Κατά 210 εκατομμύρια ευρώ μειώνονται οι πόροι για τη βασική ενίσχυση Bürgergeld.
- Πρόσθετη επιβάρυνση 1,23 δισεκατομμυρίων ευρώ προκύπτει για τον προϋπολογισμό του 2027.
Η περιορισμένη μείωση στο επίδομα πολιτών
Ο σχεδιασμός του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για το 2027 προβλέπει μια οριακή αποκλιμάκωση των κρατικών εξόδων για το επίδομα πολιτών (Bürgergeld), το οποίο καταγράφεται πλέον ως βασική ενίσχυση (Grundsicherung). Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι για τον συγκεκριμένο τομέα προορίζονται 50,81 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό μειωμένο κατά 210 εκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με το 2026. Η μεταβολή αυτή ισοδυναμεί με οριακή πτώση της τάξης του 0,4%, αντικατοπτρίζοντας τις προσπάθειες των αρμόδιων υπουργείων να ωθήσουν περισσότερους δικαιούχους στην αγορά εργασίας.
Η βασική αυτή κοινωνική παροχή χρηματοδοτείται απευθείας από τα φορολογικά έσοδα του κράτους, στηρίζοντας πολίτες που αδυνατούν να καλύψουν τα βασικά έξοδα διαβίωσης από δικούς τους πόρους. Ωστόσο, η συγκεκριμένη εξοικονόμηση αποδεικνύεται ανεπαρκής για να ανακόψει τη συνολική δημοσιονομική πίεση, καθώς ταυτόχρονα ανοίγει ένα νέο, σαφώς μεγαλύτερο μέτωπο δαπανών στους υπολογισμούς των οικονομικών επιτελείων.
Εκτόξευση της κρατικής δανειοδότησης προς τα ταμεία
Η βασική ανατροπή στους λογαριασμούς του κράτους προέρχεται από την υποστήριξη που απαιτείται για τον Ομοσπονδιακό Οργανισμό Εργασίας (Bundesagentur für Arbeit). Το ταμείο ασφάλισης ανεργίας, το οποίο χρηματοδοτείται κανονικά από τις εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών για την καταβολή του τακτικού επιδόματος (Arbeitslosengeld I), αδυνατεί να καλύψει πλήρως τις υποχρεώσεις του από τα τρέχοντα έσοδα. Εξαιτίας αυτής της ανισορροπίας, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση υποχρεούται να καλύψει το κενό χορηγώντας ειδικό έντοκο δάνειο στον φορέα διαχείρισης.
Για το έτος 2027, ο προγραμματισμός προβλέπει τη διάθεση 5,2 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την ασφάλιση ανεργίας, έναντι των 3,97 δισεκατομμυρίων ευρώ που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό του 2026. Πρόκειται για μία κατακόρυφη αύξηση κατά 1,23 δισεκατομμύρια ευρώ, η οποία μεταφράζεται σε ποσοστιαία άνοδο περίπου 31%. Η εξέλιξη αυτή υπερκαλύπτει τη συγκράτηση των εξόδων στο Bürgergeld, οδηγώντας τελικά σε υψηλότερο συνολικό κόστος για τους φορολογούμενους σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Οι θεσμικές διαφορές και τα αίτια του ελλείμματος
Οι δύο βασικοί πυλώνες στήριξης των ανέργων στη χώρα ακολουθούν εντελώς διαφορετικές αρχές χρηματοδότησης και λειτουργίας. Ενώ η βασική ενίσχυση αποτελεί προνοιακό μέτρο που βασίζεται στη φορολογία, το τακτικό επίδομα ανεργίας υπακούει σε καθαρά ανταποδοτικό σύστημα και αφορά αποκλειστικά πολίτες που είχαν προηγουμένως εργαστεί και καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές. Όταν οι τακτικές εισφορές των ασφαλισμένων δεν επαρκούν, ο νόμος επιτρέπει στο ομοσπονδιακό κράτος να παρεμβαίνει προσφέροντας ταμειακή διευκόλυνση.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες υπογραμμίζουν ότι η αναμόρφωση της βασικής ενίσχυσης από μόνη της δεν επαρκεί για να αντιμετωπιστούν τα βαθύτερα ελλείμματα που αντιμετωπίζει η ασφάλιση ανεργίας. Για τη σταθερότητα του προϋπολογισμού τα επόμενα χρόνια, το υπουργείο Οικονομικών και το Bundestag θα πρέπει να παρακολουθούν στενά την πορεία των εσόδων και των εξόδων και στους δύο τομείς, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω δημοσιονομικές αποκλίσεις.
