Βέλγιο – Το υψηλότερο ποσοστό υπερβάλλουσας θνησιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη κατέγραψε το Βέλγιο κατά τη διάρκεια του ισχυρού κύματος καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, με τους επιπλέον θανάτους να αγγίζουν το 48%.
Τα επίσημα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η άναρχη αστική ανάπτυξη και οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες λειτούργησαν ως καταλύτες για την αύξηση των θυμάτων σε σύγκριση με τις γειτονικές χώρες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η υπερβάλλουσα θνησιμότητα σκαρφάλωσε στο 48% στα τέλη Ιουνίου και τις αρχές Ιουλίου.
- Το δημόσιο ινστιτούτο υγείας Sciensano κατέγραψε 2.000 επιπλέον θανάτους κατά την περίοδο των υψηλών θερμοκρασιών.
- Η Ολλανδία και η Γαλλία σημείωσαν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά, στο 13% και 23% αντίστοιχα, υπό παρόμοιες θερμοκρασίες.
Σοκαριστικά ποσοστά θνησιμότητας και η σύγκριση με τις γειτονικές χώρες
Τα επίσημα δεδομένα του ευρωπαϊκού δικτύου παρακολούθησης EuroMOMO, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν στον φλαμανδικό τύπο, αποτυπώνουν τις σφοδρές επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών στη δημόσια υγεία. Το βελγικό ινστιτούτο δημόσιας υγείας Sciensano ανακοίνωσε ότι κατά τη διάρκεια του καύσωνα, καθώς και τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου, καταγράφηκαν 2.000 θάνατοι περισσότεροι από τον φυσιολογικό μέσο όρο, εκτινάσσοντος το ποσοστό στο 48%.
Η συγκεκριμένη επίδοση απέχει σημαντικά από τα δεδομένα των όμορων κρατών, παρά το γεγονός ότι οι μετεωρολογικές συνθήκες ήταν σχεδόν πανομοιότυπες. Στη Γαλλία η υπερβάλλουσα θνησιμότητα διαμορφώθηκε στο 23%, ενώ στην Ολλανδία περιορίστηκε μόλις στο 13%. Ωστόσο, η στατιστική ανάλυση δείχνει ότι όταν η σύγκριση περιορίζεται αποκλειστικά στη βόρεια Γαλλία, τα ποσοστά θνησιμότητας ήταν παρόμοια και στις δύο πλευρές των συνόρων.
Στη νότια και ειδικά στη νοτιοανατολική Γαλλία, ο αριθμός των θανάτων παρέμεινε κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα. Το γεγονός αυτό αποδίδεται στην καλύτερη προσαρμογή των συγκεκριμένων περιοχών στις υψηλές θερμοκρασίες και στις αποτελεσματικότερες υποδομές ψύξης.
Οι κοινωνικές ανισότητες και οι συνθήκες διαβίωσης
Οι πληθυσμοί που διαμένουν σε οικονομικά ασθενέστερες περιοχές δέχθηκαν το ισχυρότερο πλήγμα από την ακραία ζέστη. Σύμφωνα με τον βιοστατιστικό Geert Molenberghs από το πανεπιστήμιο KU Leuven και το πανεπιστήμιο του Hasselt, σαφείς κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες εξηγούν τη σημαντική απόκλιση στα ποσοστά των θυμάτων, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών ανάμεσα στη Φλάνδρα και τη Βαλωνία.
Στις δηλώσεις του, ο βιοστατιστικός υπογράμμισε ότι οι συνθήκες θερμοκρασίας διαφέρουν δραματικά στο εσωτερικό μιας ευρύχωρης μονοκατοικίας που περιβάλλεται από πράσινο, σε σύγκριση με ένα πυκνοκατοικημένο διαμέρισμα αστικού κέντρου. Παρόλα αυτά, ακόμη και όταν η Φλάνδρα εξετάζεται μεμονωμένα, η περιοχή επλήγη σοβαρότερα από τις γειτονικές χώρες, καταγράφοντας ποσοστό υπερβάλλουσας θνησιμότητας της τάξης του 31%.
Ο ρόλος της πολεοδομίας και της άναρχης δόμησης
Η αποσπασματική προσέγγιση του Βελγίου στον κατασκευαστικό τομέα και στον πολεοδομικό σχεδιασμό φέρεται να διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην αύξηση της θνησιμότητας. Ο Geert Molenberghs επισήμανε ότι η Ολλανδία διαθέτει ένα πολύ πιο δομημένο και οργανωμένο σύστημα αστικής ανάπτυξης, γεγονός που εξηγεί τα χαμηλότερα ποσοστά θανάτων ανάμεσα στα κράτη της περιοχής.
Το βελγικό έδαφος χαρακτηρίζεται από υψηλό μέσο όρο αστικής πυκνότητας. Η εκτεταμένη τσιμεντοποίηση και η έλλειψη ανοιχτών χώρων πρασίνου περιορίζουν δραστικά τις δυνατότητες φυσικής δροσιάς στα αστικά κέντρα, επιδεινώνοντας τις συνθήκες διαβίωσης κατά τις περιόδους ακραίων καυσώνων και εγκλωβίζοντας τη θερμότητα μέσα στον οικιστικό ιστό.
