Βαυαρία – Έως και 400.000 κυβικά μέτρα βράχων ενδέχεται να αποκολληθούν από το βουνό Hochvogel, στα σύνορα Γερμανίας και Αυστρίας, σύμφωνα με νεότερη εκτίμηση επιστημόνων του Πολυτεχνείου του Μονάχου (TUM). Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στη μισή κορυφή, ενώ μέχρι πρότινος οι ερευνητές υπολόγιζαν ότι θα μπορούσαν να καταρρεύσουν περίπου 260.000 κυβικά μέτρα.
Η ομάδα του καθηγητή Michael Krautblatter, επικεφαλής της έδρας μελέτης κινήσεων πρανών στο TUM, παρακολουθεί το Hochvogel στο Allgäu εδώ και δώδεκα χρόνια. Το τμήμα που ενδέχεται να αποκολληθεί βρίσκεται προς την αυστριακή πλευρά, σε μη κατοικημένη περιοχή του Τιρόλου.
Τι θα μπορούσε να προκαλέσει η κατάρρευση
Ο Krautblatter εκτιμά ότι μια μεγάλη κατολίσθηση θα μπορούσε να φράξει δύο ορμητικούς χειμάρρους στην κοιλάδα Hornbachtal, στην πλευρά του Τιρόλου, συσσωρεύοντας μεγάλες ποσότητες φερτών υλικών. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να επηρεάσει μονοπάτια και γέφυρες της περιοχής. Ο ίδιος διευκρινίζει, πάντως, ότι οι οικισμοί δεν απειλούνται άμεσα.
Η περιοχή όπου βρίσκονται οι χείμαρροι παραμένει κλειστή από το 2014, όπως και η διαδρομή Bäumenheimer Weg που οδηγεί από το Hornbachtal προς την κορυφή. Η παρακολούθηση αποσκοπεί στην καταγραφή της συμπεριφοράς του βραχώδους όγκου, χωρίς να δίνεται συγκεκριμένη ημερομηνία για πιθανή κατάρρευση.
Οι βράχοι χάνουν αντοχή όταν λιώνει ο πάγος
Οι επιστήμονες δεν περιορίζονται σε μετρήσεις πάνω στα βουνά. Στα εργαστήρια του TUM εξετάζουν με ειδική πρέσα πώς μεταβάλλεται η αντοχή πετρωμάτων σε διαφορετικές θερμοκρασίες. Σύμφωνα με τον Krautblatter, στα δείγματα που μελετήθηκαν η απόψυξη οδηγεί σχεδόν κάθε βράχο σε απώλεια περίπου 20% της αντοχής του, επειδή ο πάγος μέσα στις μικροσκοπικές ρωγμές λειτουργεί ενισχυτικά όσο παραμένει παγωμένος.
Τα δείγματα προέρχονται από κατολισθήσεις σε περιοχές μόνιμα παγωμένου υπεδάφους, μεταξύ άλλων από το Fluchthorn στο Τιρόλο, το Blatten στην Ελβετία και την Zugspitze. Στη βόρεια πλαγιά της Zugspitze είχε σημειωθεί τον Σεπτέμβριο μεγάλη αποκόλληση περίπου 13.000 κυβικών μέτρων πετρώματος.
Ποια άλλα σημεία παρακολουθούν οι γεωλόγοι
Ο ορεινός όγκος Wetterstein, στον οποίο ανήκει η Zugspitze, χαρακτηρίζεται από τον καθηγητή ιδιαίτερα επιρρεπής σε πτώσεις βράχων. Εκεί καταγράφονται κάθε χρόνο μικρά και μεσαία περιστατικά, γι’ αυτό η περιοχή παρακολουθείται εντατικά εδώ και χρόνια. Αντίστοιχη επιτήρηση γίνεται και στο Karwendel, όπου υπάρχουν αρκετά μεγάλα και ασταθή βραχώδη μέτωπα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης περιοχές με πολλούς επισκέπτες ή σημαντικές υποδομές, όπως τα φαράγγια Höllentalklamm και Partnachklamm και η περιοχή γύρω από τη λίμνη Königssee, στο Εθνικό Πάρκο Berchtesgaden. Σε προηγούμενο περιστατικό κατολίσθησης στο εθνικό πάρκο χρειάστηκε να διασωθούν 20 πεζοπόροι με ελικόπτερο. Πάντως, τα περισσότερα όργανα μέτρησης της ομάδας έχουν τοποθετηθεί στο Hochvogel και στο Wetterstein.
Νέο σύστημα προειδοποίησης κοντά σε δρόμο και σπίτια
Οι ερευνητές σχεδιάζουν νέο πρόγραμμα στη Φραγκονική Ελβετία (Fränkische Schweiz), προς την περιοχή Pottenstein–Tüchersfeld, στην περιφέρεια Bayreuth της Άνω Φραγκονίας. Εκεί, ψηλοί σχηματισμοί δολομιτικού πετρώματος βρίσκονται κοντά σε κτίρια και στον οδικό άξονα B470.
Η εκτίμηση της σταθερότητάς τους είναι δυσκολότερη από ό,τι στις Άλπεις. Όπως εξηγεί ο Krautblatter, η τελευταία εποχή των παγετώνων απομάκρυνε μεγάλο μέρος των ασταθών βραχωδών σχηματισμών στις Άλπεις, κάτι που δεν συνέβη στον ίδιο βαθμό στη Φραγκονική Ελβετία. Έτσι, πολλοί από τους απότομους βραχώδεις πύργους παραμένουν στη θέση τους εδώ και πολύ μεγάλο διάστημα, με την εσωτερική κατάστασή τους να είναι δύσκολο να αξιολογηθεί. Στόχος της νέας προσπάθειας είναι να δοκιμαστούν εκεί συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης αντίστοιχα με εκείνα που χρησιμοποιούνται στις Άλπεις.
Πηγή πληροφοριών: Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μονάχου (TUM).
