Γερμανία – Τη γενικευμένη διάθεση της ηλεκτρονικής δήλωσης κατοικίας σε όλη τη χώρα δρομολογεί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου που προβλέπει ότι όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες μητρώου κατοίκων θα πρέπει μελλοντικά να προσφέρουν τη διαδικασία online. Η σχετική κανονιστική ρύθμιση αναμένεται να τεθεί σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 2026, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πανεθνική εφαρμογή ολοκληρώνεται αυτομάτως την ίδια ημέρα.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Η ηλεκτρονική υπηρεσία αφορά την αρχική δήλωση και τη μεταβολή της κύριας ή μοναδικής κατοικίας.
- Η νέα ρύθμιση προβλέπει τη μελλοντική παροχή της υπηρεσίας από όλες τις αρμόδιες αρχές καταχώρισης κατοικίας.
- Η έναρξη ισχύος του κανονισμού αναμένεται την 1η Δεκεμβρίου 2026.
- Η διαδικασία προσφέρεται ήδη σε πολλές περιοχές μέσω της επίσημης κρατικής πλατφόρμας.
Η αλλαγή για όσους δηλώνουν ή αλλάζουν κατοικία
Η νέα απόφαση αφορά μια από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες διοικητικές διαδικασίες στη Γερμανία: την εγγραφή κατοικίας (Anmeldung) και την ενημέρωση των στοιχείων κατοικίας ύστερα από μετακόμιση (Ummeldung). Στόχος είναι οι πολίτες να μπορούν να ολοκληρώνουν τη δήλωση της κύριας ή μοναδικής κατοικίας εξ ολοκλήρου ψηφιακά, χωρίς επίσκεψη στο αρμόδιο γραφείο.
Η υπηρεσία ηλεκτρονικής δήλωσης κατοικίας, γνωστή ως eWA (elektronische Wohnsitzanmeldung), λειτουργεί ήδη σε αρκετές περιοχές. Η επίσημη πρόσβαση παρέχεται από την πλατφόρμα wohnsitzanmeldung.gov.de. Με τη νέα κανονιστική ρύθμιση για τις τεχνολογικές υποδομές (IT-Komponentenverordnung), η κυβέρνηση θέτει το πλαίσιο ώστε η δυνατότητα αυτή να μη διαφέρει ανάλογα με τον τόπο διαμονής.
Η επέκταση αποσκοπεί στον περιορισμό του χρόνου και της γραφειοκρατικής επιβάρυνσης τόσο για τους πολίτες όσο και για τις δημόσιες υπηρεσίες. Η κυβερνητική ανακοίνωση δεν προσδιορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία κατά την οποία κάθε επιμέρους τοπική υπηρεσία θα έχει ολοκληρώσει την ένταξή της.
Τι προβλέπεται από την 1η Δεκεμβρίου
Το ομοσπονδιακό υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε τη ρύθμιση στο πλαίσιο της ατζέντας εκσυγχρονισμού της ομοσπονδιακής διοίκησης. Η 1η Δεκεμβρίου 2026 αναφέρεται ως η αναμενόμενη ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού. Η υποχρέωση παροχής ψηφιακής υπηρεσίας αφορά τις αρχές μητρώου κατοίκων, όχι υποχρέωση των πολιτών να χρησιμοποιούν αποκλειστικά το διαδίκτυο.
Ο ομοσπονδιακός υπουργός Ψηφιακών Υποθέσεων και Εκσυγχρονισμού του Κράτους, Karsten Wildberger, χαρακτήρισε την απόφαση ουσιαστική τομή για την ψηφιακή διοίκηση. Όπως υποστήριξε, στόχος είναι να τερματιστούν οι γεωγραφικές διαφορές στην πρόσβαση: είτε κάποιος ζει σε μεγάλη πόλη είτε σε αγροτική περιοχή, να μπορεί μελλοντικά να δηλώνει ηλεκτρονικά την κατοικία του από το σπίτι.
Η κοινή ψηφιακή υπηρεσία και το σχέδιο εκσυγχρονισμού
Το ηλεκτρονικό σύστημα αναπτύχθηκε από το κρατίδιο και την πόλη-κρατίδιο του Αμβούργου, σύμφωνα με την αρχή «Einer für Alle» («Ένας για όλους»). Πρόκειται για μοντέλο στο οποίο μια ψηφιακή λύση αναπτύσσεται από έναν δημόσιο φορέα και διατίθεται προς χρήση στα υπόλοιπα ομόσπονδα κρατίδια.
Η απόφαση συνδέεται με την ομοσπονδιακή ατζέντα εκσυγχρονισμού που συμφώνησαν ο καγκελάριος και οι επικεφαλής των κυβερνήσεων των κρατιδίων τον Δεκέμβριο του 2025. Το κοινό σχέδιο στοχεύει σε ταχύτερη, πιο ψηφιακή και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση, με δυνατότητα ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης όλων των διοικητικών υπηρεσιών για τους πολίτες.
Σύμφωνα με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, οι 60 βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις που συμφωνήθηκαν έχουν ήδη εισέλθει στη φάση υλοποίησης και 15 έχουν ολοκληρωθεί. Η καθιέρωση της ηλεκτρονικής δήλωσης κατοικίας ως κοινού προτύπου αποτελεί ένα ακόμη βήμα αυτής της συνεργασίας μεταξύ ομοσπονδιακού κράτους και κρατιδίων.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Γερμανίας, Ομοσπονδιακό Υπουργείο Ψηφιακών Υποθέσεων και Εκσυγχρονισμού του Κράτους.
