Γερμανία – Ένας πρωτοφανής κίνδυνος αποβιομηχάνισης απειλεί την ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης, καθώς δεκάδες κορυφαίες εταιρείες μεταφέρουν στρατηγικά την παραγωγή τους στο εξωτερικό. Η δραματική αυτή στροφή αναμένεται να κοστίσει έως και 100.000 θέσεις εργασίας στην εγχώρια βιομηχανία μόνο κατά το τρέχον έτος, πλήττοντας καίρια την αγορά εργασίας σε κομβικούς τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι κατασκευές και η μηχανολογία.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Απώλεια έως και 100.000 θέσεων εργασίας στη βιομηχανία το 2026.
- Το 60% των εταιρειών σχεδιάζει περαιτέρω μειώσεις προσωπικού στη Γερμανία έως το 2030.
- Μόλις το 16% των επιχειρήσεων προτίθεται να προσλάβει νέο προσωπικό εντός των εθνικών συνόρων.
Το τέλος του εξαγωγικού μοντέλου και οι νέοι προορισμοί
Σύμφωνα με εκτενή έρευνα της συμβουλευτικής εταιρείας Horváth με έδρα τη Στουτγάρδη, η οποία διεξήχθη σε δείγμα 1.000 επιχειρήσεων σε συνεργασία με την οικονομική εφημερίδα Handelsblatt, το 60% των βιομηχανιών αναμένει συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού του στη χώρα έως το 2030. Όπως επισημαίνει ο εταίρος της Horváth, Ralf Sauter, το παραδοσιακό γερμανικό εξαγωγικό μοντέλο φτάνει οριστικά στο τέλος του, με την έρευνα, την ανάπτυξη και την παραγωγή να κατανέμονται πλέον σε παγκόσμια κλίμακα. Οι νέες προσλήψεις κατευθύνονται σε δυναμικές αγορές όπως η Ινδία, η Κίνα, η Βόρεια Αμερική, η Μέση Ανατολή και η Αφρική. Ιδιαίτερα η Ινδία αναδεικνύεται σε κορυφαίο προορισμό για τη βιομηχανική επέκταση, ενώ και οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν την ισχυρή ελκυστικότητά τους παρά τις προκλήσεις της δασμολογικής πολιτικής.
Το δυσβάσταχτο εργατικό κόστος επισκιάζει τη γραφειοκρατία
Παρά την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη, η αυστηρή γερμανική γραφειοκρατία δεν αποτελεί τον κύριο αποτρεπτικό παράγοντα για τις επιχειρήσεις, καθώς μόνο μία στις πέντε εταιρείες την κατατάσσει στα βασικά εμπόδια. Το σοβαρότερο πλήγμα για την ανταγωνιστικότητα προέρχεται ξεκάθαρα από τις ραγδαία αυξανόμενες δαπάνες μισθοδοσίας. Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του επικεφαλής της BASF, Markus Kamieth, ο οποίος υπογραμμίζει ότι το εργατικό κόστος επιβαρύνει πλέον τον πολυεθνικό όμιλο σε μεγαλύτερο βαθμό ακόμα και από τις εκτοξευμένες τιμές της ενέργειας. Η επίσημη μελέτη, υπό τον τίτλο «Grow without Growing» (Ανάπτυξη χωρίς μεγέθυνση), καταδεικνύει ότι, παρά την προσδοκώμενη αύξηση του κύκλου εργασιών κατά 4%, οι επιχειρήσεις δεν σκοπεύουν να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Στον αντίποδα, στρέφονται μαζικά προς την πλήρη αυτοματοποίηση των διαδικασιών τους και την εντατική χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης προκειμένου να συμπιέσουν τα ανελαστικά λειτουργικά τους έξοδα.
Επενδύσεις αυτοματοποίησης και ηχηρές αποχωρήσεις κολοσσών
Μολονότι περίπου το 40% του συνολικού επενδυτικού προϋπολογισμού παραμένει στη Γερμανία, τα κεφάλαια αυτά αφορούν σχεδόν αποκλειστικά τη συντήρηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, χωρίς να μεταφράζονται σε παραγωγική επέκταση και νέες προσλήψεις. Ο βιομηχανικός χάρτης επιβεβαιώνει τη σταδιακή αποχώρηση μεγάλων παικτών: Η πολυεθνική Evonik προχωρά σε κατάργηση 3.200 θέσεων εργασίας, κυρίως στη γερμανική αγορά, ενώ η φαρμακευτική Boehringer Ingelheim ακύρωσε προγραμματισμένες επενδύσεις ύψους 900 εκατομμυρίων ευρώ προκειμένου να στρέψει τα κεφάλαιά της στις ΗΠΑ. Αντίστοιχη στρατηγική ακολουθεί η Siemens Energy, η οποία επενδύει ένα δισεκατομμύριο δολάρια στην αμερικανική αγορά δημιουργώντας εκεί 1.500 νέες θέσεις εργασίας, αλλά και η Mercedes-Benz, η οποία δεσμεύει επτά δισεκατομμύρια δολάρια για την επέκταση του εργοστασίου παραγωγής της στην Alabama. Η νέα κυρίαρχη επιχειρηματική φιλοσοφία συνοψίζεται πλέον στο δόγμα «Local for local», όπως εξηγεί ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας EBM Papst, Klaus Geißdörfer, τονίζοντας πως η βιομηχανική παραγωγή μεταφέρεται πλέον δίπλα στους καταναλωτές και στις αγορές που παρουσιάζουν πραγματική ανάπτυξη.
