Αυστρία – Θετική εμφανίζεται η πλειοψηφία των καταναλωτών στην προοπτική επιβολής φόρου στα τρόφιμα και τα ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση του ερευνητικού ινστιτούτου Marketagent.
Παρά τη στήριξη του 63% των ερωτηθέντων στο ενδεχόμενο μιας νέας σχετικής φορολογίας, καταγράφεται έντονη ανησυχία για ενδεχόμενη μετακύλιση του πρόσθετου κόστους στους τελικούς καταναλωτές με ανεπιθύμητες ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το 63% των πολιτών τάσσεται υπέρ της επιβολής φορολογίας στα ζαχαρούχα προϊόντα.
- Σχεδόν 5 στους 10 (47%) εκφράζουν φόβους για περαιτέρω ανατιμήσεις στα ράφια.
- Προτεραιότητα αποτελούν τα αναψυκτικά (51%) και τα ενεργειακά ποτά (49%) για το μέτρο.
Προσδοκίες και αμφιβολίες για τον αντίκτυπο
Την ώρα που στη Γερμανία διεξάγεται έντονος δημόσιος διάλογος για την καθιέρωση αντίστοιχου φόρου, η έρευνα αποτυπώνει τις διαθέσεις στην αυστριακή κοινωνία. Το 63% του δείγματος τάσσεται υπέρ της επιβολής πρόσθετης φορολογίας, με το 28% να εκφράζει ένθερμη υποστήριξη, έναντι 37% που απορρίπτει την ιδέα. Οι προσδοκίες, ωστόσο, παραμένουν μοιρασμένες. Το 45% αναμένει ότι το μέτρο θα ενισχύσει απλώς τα κρατικά ταμεία, ενώ το 38% ελπίζει ότι θα αναγκάσει τις βιομηχανίες τροφίμων να μειώσουν άμεσα την περιεκτικότητα των προϊόντων τους σε ζάχαρη.
Όσον αφορά τα οφέλη για τη δημόσια υγεία, το καταναλωτικό κοινό εμφανίζεται αρκετά πιο σκεπτικό. Μόλις το 28% πιστεύει ότι ένας τέτοιος φόρος θα μπορούσε πραγματικά να μειώσει τα ποσοστά παχυσαρκίας και τα νοσήματα που σχετίζονται με τη διατροφή. Ακόμη λιγότεροι, σε ποσοστό 19%, εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση θα οδηγούσε συνολικά σε μια πιο υγιεινή διατροφική συμπεριφορά του πληθυσμού.
Ο φόβος των ανατιμήσεων δοκιμάζει την αποδοχή
Παρά τη γενική συγκατάθεση, οι πολίτες διατηρούν σημαντικές επιφυλάξεις για τις οικονομικές συνέπειες. Το 47% ανησυχεί βαθύτατα ότι τα τρόφιμα και τα ποτά θα γίνουν ακόμη πιο ακριβά, με το 43% να θεωρεί βέβαιο ότι οι κατασκευαστές θα μεταφέρουν τις όποιες αυξήσεις απευθείας στους αγοραστές. Επιπλέον, το 42% των ερωτηθέντων αμφισβητεί ανοιχτά την αποτελεσματικότητα του μέτρου ως προς την επίλυση του πραγματικού προβλήματος της κακής διατροφής.
Σύμφωνα με τον Thomas Schwabl, ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας Marketagent, τα αποτελέσματα συνθέτουν μια αμφίσημη εικόνα. Όπως εξήγησε, η βασική αποδοχή του μέτρου είναι μεν ευρεία, ωστόσο συνοδεύεται από τον έντονο φόβο της επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Η τελική επιτυχία, σημείωσε ο ίδιος, θα κριθεί από τον τρόπο εφαρμογής, τα προϊόντα που θα υπαχθούν στον φόρο και τη διαφανή αξιοποίηση των κρατικών εσόδων.
Αλλαγές στις αγοραστικές συνήθειες και πιθανοί στόχοι
Η υιοθέτηση ενός φόρου ζάχαρης φαίνεται ότι θα πυροδοτούσε ανακατατάξεις στο καρότσι του σούπερ μάρκετ. Περίπου 6 στους 10 καταναλωτές δηλώνουν έτοιμοι να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους. Το 34% θα στρεφόταν πιο συχνά σε εναλλακτικές λύσεις χωρίς ή με μειωμένη ζάχαρη, ενώ το 33% θα επέλεγε πιο οικονομικά προϊόντα και μάρκες, σε αντίθεση με το 38% που ξεκαθαρίζει ότι δεν θα άλλαζε τις καταναλωτικές του συνήθειες.
Σχετικά με τα προϊόντα που θα έπρεπε να μπουν πρώτα στο φορολογικό στόχαστρο, στην κορυφή των προτιμήσεων βρίσκονται τα ροφήματα. Το 51% δείχνει τα αναψυκτικά με ζάχαρη, το 49% τα ενεργειακά ποτά, ενώ ακολουθούν τα έτοιμα γεύματα (42%). Ένα αξιοσημείωτο 28% θα προτιμούσε την οριζόντια φορολόγηση όλων των τροφίμων και ποτών που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο ζάχαρης.
Προτεραιότητα σε μειώσεις τιμών για υγιεινές επιλογές
Καθοριστικό ρόλο στην κοινωνική αποδοχή διαδραματίζει και η διαχείριση των εσόδων που θα προκύψουν από την επιβολή του μέτρου. Το 42% απαιτεί τα χρήματα να επιστρέψουν στους πολίτες μέσω μειώσεων σε άλλους φόρους, το 40% ζητά επενδύσεις στην πρόληψη υγείας, ενώ το 33% προκρίνει τη χρηματοδότηση ποιοτικότερων γευμάτων σε σχολεία και παιδικούς σταθμούς.
Ωστόσο, το πιο ξεκάθαρο μήνυμα αφορά τα κίνητρα. Όταν τίθεται το δίλημμα, το 39% προτιμά τη φορολογική ελάφρυνση των υγιεινών τροφίμων, αντί για τις αυξήσεις. Μόνο το 11% στηρίζει αποκλειστικά τον φόρο ζάχαρης, με το 35% να υποστηρίζει έναν συνδυασμό μέτρων: ταυτόχρονη επιβάρυνση στα ανθυγιεινά προϊόντα και ουσιαστικές οικονομικές διευκολύνσεις για τις υγιεινές επιλογές.
