Ελβετία – Ένας 27χρονος πέθανε μετά από γροθιά που δέχτηκε σε συναυλία στο Tuggen, στο καντόνι Schwyz, ενώ ο 42χρονος ύποπτος φέρεται, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, να συνδέεται επί χρόνια με τη νεοναζιστική οργάνωση Blood and Honour.
Η εισαγγελία δεν έχει επιβεβαιώσει τη φερόμενη οργανωτική σχέση και η ποινική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το περιστατικό σημειώθηκε στον συναυλιακό χώρο Bandits. Μετά το χτύπημα, η ελβετική υπηρεσία αεροδιακομιδών Rega μετέφερε τον τραυματισμένο άνδρα στο νοσοκομείο, όπου εκείνος υπέκυψε λίγο αργότερα. Η αστυνομία του καντονιού Schwyz συνέλαβε τον ύποπτο σε διάστημα μικρότερο των 24 ωρών από το επεισόδιο.
Οι καταγγελίες για ναζιστικούς χαιρετισμούς πριν από τη συμπλοκή
Η αλληλουχία των γεγονότων που προηγήθηκαν της θανατηφόρας επίθεσης περιγράφεται σε μαρτυρίες τις οποίες επικαλείται η εφημερίδα SonntagsBlick. Σύμφωνα με τις πηγές της, άτομα που χαρακτηρίζονται νεοναζί φέρονται να προκάλεσαν άλλους θαμώνες κατά τη διάρκεια της μουσικής εκδήλωσης, κάνοντας ναζιστικούς χαιρετισμούς και σπρώχνοντας παρευρισκομένους.
Οι ίδιες αναφορές υποστηρίζουν ότι ζήτησαν από τον DJ τραγούδι του ακροδεξιού συγκροτήματος Landser και ότι το αίτημά τους έγινε δεκτό. Όταν άλλοι επισκέπτες αντέδρασαν στη συμπεριφορά τους, ξέσπασε αντιπαράθεση, στο πλαίσιο της οποίας σημειώθηκε το θανατηφόρο χτύπημα.
Η εισαγγελία δεν έχει τοποθετηθεί για ενδεχόμενη σύνδεση του κατηγορουμένου με την Blood and Honour. Έχει αναφέρει, ωστόσο, ότι οι ναζιστικοί χαιρετισμοί αποτέλεσαν πιθανό έναυσμα της σύγκρουσης. Το στοιχείο αυτό δεν ισοδυναμεί με δικαστικά διαπιστωμένο ιδεολογικό κίνητρο για την ανθρωποκτονία.
Η Blood and Honour στην Ελβετία και ο ρόλος των συναυλιών
Ο Dirk Baier, καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, εξηγεί ότι η Blood and Honour ιδρύθηκε στη Μεγάλη Βρετανία το 1987 και απέκτησε παρακλάδια στην Ελβετία ήδη από τη δεκαετία του 1990. Στη χώρα, όπως επισημαίνει, η δραστηριότητά της έγινε γνωστή κυρίως μέσα από τη διοργάνωση μουσικών συναυλιών.
Η μακρά παρουσία του δικτύου εξηγεί, κατά τον Baier, και την ηλικιακή διαφορά ανάμεσα στα μέλη του και σε άλλους ακροδεξιούς σχηματισμούς. Τα μέλη της Blood and Honour είναι συχνότερα κοντά στα 40 παρά στα 20 τους χρόνια, σε αντίθεση με τη νεότερη οργάνωση Junge Tat. Ο άνδρας που συνελήφθη για το περιστατικό στο Tuggen είναι 42 ετών.
Τον Απρίλιο, περίπου 150 ακροδεξιοί συγκεντρώθηκαν στο Thusis, στο καντόνι Graubünden, για τα γενέθλια του Αδόλφου Χίτλερ, σε μια εκδήλωση με την οποία συνδέθηκε εκ νέου η παρουσία του ελβετικού παρακλαδιού. Στη Γερμανία, αντίθετα, το διεθνές νεοναζιστικό δίκτυο είναι απαγορευμένο από το 2000.
Ο καθηγητής αποδίδει αυτή τη διαφοροποίηση στην ιστορική και θεσμική προσέγγιση των δύο χωρών απέναντι στον ακροδεξιό εξτρεμισμό. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Ελβετία έχει διαφορετική κουλτούρα αντιμετώπισης τέτοιων ομάδων και καταφεύγει εξαιρετικά σπάνια στην απαγόρευσή τους.
Πόσο σπάνιες είναι οι θανατηφόρες επιθέσεις με ακροδεξιό υπόβαθρο
Ο Baier θεωρεί ότι η υπόθεση θα μπορούσε να συγκαταλέγεται στις ελάχιστες θανατηφόρες περιπτώσεις ακροδεξιάς βίας που έχουν καταγραφεί στην Ελβετία εδώ και δεκαετίες, εφόσον επιβεβαιωθεί η ιδεολογική διάσταση του επεισοδίου. Ως μία από τις τελευταίες γνωστές σε εκείνον περιπτώσεις αναφέρει ανθρωποκτονία το 2001 στο Unterseen, στο καντόνι της Βέρνης.
Σύμφωνα με την περιγραφή του, ένας νεαρός είχε τότε σκοτώσει ομοϊδεάτη του επειδή εκείνος απειλούσε να μιλήσει για τις δραστηριότητες της οργάνωσης «Τάγμα των Άριων Ιπποτών». Ο εγκληματολόγος υπενθυμίζει και δολοφονίες της δεκαετίας του 1990, μεταξύ άλλων σε εμπρηστικές επιθέσεις εναντίον κατοικιών αλλοδαπών.
Η ποινική έρευνα και η σημασία ενός πιθανού εξτρεμιστικού κινήτρου
Για τον 42χρονο έχει διαταχθεί προφυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών, ενώ η έρευνα διεξάγεται για εκ προθέσεως ανθρωποκτονία. Η εμπλοκή του στην πράξη και οι ακριβείς συνθήκες του επεισοδίου αποτελούν αντικείμενο της ποινικής διαδικασίας, στην οποία ισχύει το τεκμήριο αθωότητας.
Ως προς τις ενδεχόμενες νομικές συνέπειες ενός ακροδεξιού κινήτρου, ο Baier επισημαίνει ότι η Ελβετία δεν διαθέτει ειδικό νομοθετικό πλαίσιο το οποίο να προβλέπει αυτομάτως αυστηρότερη τιμωρία των εγκλημάτων μίσους σε σχέση με άλλα εγκλήματα. Η πιθανή ιδεολογική διάσταση δεν συνεπάγεται, επομένως, από μόνη της ιδιαίτερη ποινική επιβάρυνση.
Ο ίδιος διευκρινίζει, πάντως, ότι ιδιαίτερα ευτελή κίνητρα θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη κατά τη νομική αξιολόγηση της πράξης ως δολοφονίας, που τιμωρείται αυστηρότερα από την εκ προθέσεως ανθρωποκτονία. Το κατά πόσο υπάρχουν τέτοια στοιχεία στην υπόθεση του Tuggen παραμένει ανοικτό για τις αρμόδιες δικαστικές αρχές.