Ελβετία – Τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης για περίπου μία εβδομάδα συνιστά να διατηρούν τα νοικοκυριά η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Οικονομικού Εφοδιασμού (BWL).
Η προετοιμασία για έκτακτες καταστάσεις αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ακραία καιρικά φαινόμενα ή προβλήματα στις μεταφορές διαταράσσουν την τροφοδοσία. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να υπάρχουν αποθέματα, αλλά να επιλέγονται ανάλογα με τις ανάγκες και να ανανεώνονται τακτικά.
Η συζήτηση επανέρχεται μέσα από παρέμβαση της αρθρογράφου Anne Challandes, η οποία χρησιμοποιεί μια ανάμνηση από το Pays-d’Enhaut: το «Cabuzon», την αποθήκη τροφίμων της γιαγιάς της, όπου τα παιδιά πήγαιναν για να φέρουν υλικά για το οικογενειακό φαγητό. Η ίδια αντιπαραβάλλει εκείνη τη συνήθεια με τη σημερινή ευκολία πρόσβασης σε προϊόντα από κάθε μέρος του κόσμου, ακόμη και εκτός εποχής.
Γιατί επανέρχεται η ανάγκη για αποθέματα
Η Challandes επισημαίνει ότι, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ελβετία έχει βιώσει ελάχιστες περιόδους ουσιαστικής έλλειψης τροφίμων. Τα γεμάτα ράφια των καταστημάτων, οι χαμηλές τιμές ορισμένων προϊόντων και οι παραδόσεις στο σπίτι έχουν κάνει την αποθήκευση τροφίμων να φαίνεται λιγότερο αναγκαία. Κατά την εκτίμησή της, η πανδημία επανέφερε προσωρινά αυτή την ανάγκη στο προσκήνιο, όπως συνέβη και με τις αγορές απευθείας από αγροκτήματα ή τις διακοπές εντός Ελβετίας.
Το όφελος των αποθεμάτων δεν περιορίζεται σε μια μεγάλη κρίση. Ισχυρές βροχοπτώσεις, χιονοπτώσεις και θύελλες μπορούν να ρίξουν δέντρα, να αποκλείσουν δρόμους και να αναγκάσουν κατοίκους να παραμείνουν στα σπίτια τους. Η αρθρογράφος αναφέρει επίσης δυσκολίες σε εμπορικές διαδρομές που συνδέει με τη λειψυδρία και τη γεωπολιτική κατάσταση. Ακόμη και σε κανονικές συνθήκες, η αγορά μεγαλύτερων ποσοτήτων σε συμφέρουσες τιμές μπορεί να μειώσει δαπάνες και επισκέψεις στα καταστήματα.
Ποια τρόφιμα και είδη χρειάζεται ένα νοικοκυριό
Ο οδηγός έκτακτων οικιακών αποθεμάτων της BWL περιλαμβάνει προϊόντα μακράς διαρκείας, όπως ζυμαρικά, ρύζι, λάδι, αλάτι, ζάχαρη, καφέ, τσάι και αφεψήματα. Στις επιλογές συγκαταλέγονται ακόμη αποξηραμένα φρούτα, μούσλι, φρυγανιές, σοκολάτα, γάλα μακράς διαρκείας, σκληρά τυριά, αποξηραμένο κρέας και κονσέρβες. Το νερό αποτελεί επίσης απαραίτητο μέρος των αποθεμάτων.
Η Challandes προσθέτει στις προσωπικές της προμήθειες αλεύρι, κινόα και φακές ελβετικής παραγωγής. Η ποσότητα και το είδος των τροφίμων πρέπει να προσαρμόζονται στον αριθμό και στη σύνθεση των μελών του νοικοκυριού, στις διατροφικές συνήθειες και σε τυχόν δυσανεξίες. Ως επιθυμητός χρονικός ορίζοντας αναφέρεται η κάλυψη αναγκών περίπου επτά ημερών.
Η προετοιμασία περιλαμβάνει και εξοπλισμό πέρα από τα τρόφιμα: ραδιόφωνο που λειτουργεί με μπαταρίες, φακό, εφεδρικές μπαταρίες, κεριά, σπίρτα ή αναπτήρα και εστία υγραερίου. Στον κατάλογο βρίσκονται ακόμη μάσκες, απολυμαντικό, προσωπικά φάρμακα, είδη υγιεινής και χαρτί υγείας. Χρήσιμη θεωρείται η διατήρηση ενός ποσού σε μετρητά, καθώς και τροφής για σκύλους ή γάτες όταν υπάρχουν κατοικίδια.
Για όσους καλλιεργούν λαχανικά ή προμηθεύονται τοπικά προϊόντα, η συντήρηση σε προσεκτικά αποστειρωμένα βάζα και η κατάψυξη προσφέρουν επιπλέον δυνατότητες αποθήκευσης. Όμως τα τρόφιμα μακράς διαρκείας δεν πρέπει να μένουν ξεχασμένα σε μια αποθήκη. Χρειάζονται κατάλληλο δροσερό και σκοτεινό χώρο, τακτικό έλεγχο, κατανάλωση στην ώρα τους και ανανέωση ώστε να περιορίζεται η σπατάλη.
Οι υποχρεώσεις του κράτους και τα στρατηγικά αποθέματα
Για τα ιδιωτικά νοικοκυριά, η διατήρηση έκτακτων προμηθειών αποτελεί σύσταση. Για το ελβετικό κράτος, η εξασφάλιση ζωτικών αγαθών και υπηρεσιών σε σοβαρές ελλείψεις προβλέπεται από τον ομοσπονδιακό νόμο περί εθνικού οικονομικού εφοδιασμού (LVG), ο οποίος έχει αναθεωρηθεί εν μέρει.
Την ευθύνη έχει η οργάνωση οικονομικού εφοδιασμού της χώρας (WL), στην οποία συμμετέχουν η BWL, εκπρόσωποι του ιδιωτικού τομέα, των καντονιών και άλλων ομοσπονδιακών υπηρεσιών. Η οργάνωση καλύπτει έξι τομείς, μεταξύ αυτών τα τρόφιμα, τα φαρμακευτικά προϊόντα και την ενέργεια. Σε τέσσερις από τους τομείς αυτούς διατηρούνται υποχρεωτικά αποθέματα ζωτικών αγαθών, ιδίως για να αντιμετωπίζονται διαταραχές εφοδιασμού σε πεδία που εξαρτώνται από εισαγωγές.
Η Challandes αναφέρεται σε προσωρινή αποδέσμευση αποθεμάτων πρωτεϊνούχων ζωοτροφών, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών, στο πλαίσιο πιέσεων που συνδέει με τη χαμηλή στάθμη του Ρήνου, τη γεωπολιτική κατάσταση και μειωμένες παραδόσεις. Από αυτή την αναφορά θέτει ένα ευρύτερο ερώτημα: με ποια κριτήρια αποφασίζεται ότι μια ανάγκη δικαιολογεί τη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων και πόσο εύκολα μπορούν αυτά να αναπληρωθούν;
Ως αφορμή προβληματισμού αντιπαραθέτει τη χρήση αποθεμάτων αεροπορικού καυσίμου με τις πτήσεις αναψυχής για φθινοπωρινές και χριστουγεννιάτικες διακοπές, είτε σε μακρινούς θερμούς προορισμούς είτε σε ευρωπαϊκές πόλεις που είναι προσβάσιμες και με τρένο. Διευκρινίζει ότι δεν επιδιώκει να επικρίνει τις ατομικές επιλογές, αλλά να ανοίξει συζήτηση για το όριο ανάμεσα στις αναγκαίες και τις προαιρετικές χρήσεις περιορισμένων πόρων.
Πηγές πληροφοριών: Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Οικονομικού Εφοδιασμού (BWL), ομοσπονδιακός νόμος περί οικονομικού εφοδιασμού (LVG).
