Ελβετία – Στις 28 Φεβρουαρίου 2027 οι ψηφοφόροι θα αποφασίσουν αν η απαιτούμενη περίοδος διαμονής για την απόκτηση ελβετικής υπηκοότητας θα μειωθεί από δέκα σε πέντε χρόνια.
Η πρόταση προβλέπει επίσης ενιαίους κανόνες πολιτογράφησης σε εθνικό επίπεδο, ενώ τόσο η ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και τα δύο σώματα του Κοινοβουλίου έχουν ταχθεί εναντίον της.
Το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο επιβεβαίωσε την ημερομηνία της ψηφοφορίας, στην οποία θα τεθεί η λαϊκή πρωτοβουλία «Για ένα σύγχρονο δίκαιο ιθαγένειας» (Für ein modernes Bürgerrecht – Demokratie-Initiative). Η απόφαση των πολιτών θα κρίνει την τύχη μιας πρότασης που αφορά άμεσα τους αλλοδαπούς κατοίκους οι οποίοι επιθυμούν να πολιτογραφηθούν Ελβετοί.
Από τη δεκαετία στην πενταετία
Με το σημερινό καθεστώς, όποιος επιδιώκει την ελβετική υπηκοότητα μέσω της συνήθους πολιτογράφησης πρέπει να έχει διαμείνει νόμιμα στη χώρα για δέκα χρόνια. Ανάλογα με το καντόνι, μπορεί να ισχύουν και πρόσθετες προϋποθέσεις.
Η πρωτοβουλία ζητά να περιοριστεί η ελάχιστη περίοδος στα πέντε χρόνια και να θεσπιστούν κοινά, αντικειμενικά κριτήρια για ολόκληρη την Ελβετία. Πρόκειται για προτεινόμενη αλλαγή, όχι για κανόνα που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ.
Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι η διαδικασία πολιτογράφησης χρειάζεται εκσυγχρονισμό. Στην ιστοσελίδα της πρωτοβουλίας υποστηρίζουν ότι όλοι θα πρέπει να έχουν δικαίωμα πολιτογράφησης με βάση αντικειμενικές προϋποθέσεις. Επισημαίνουν ακόμη ότι περισσότερο από το 25% του πληθυσμού της χώρας αποτελείται από αλλοδαπούς, οι οποίοι, κατά την επιχειρηματολογία τους, παραμένουν αποκλεισμένοι από τη δημοκρατική συμμετοχή.
Η αντίθεση κυβέρνησης και Κοινοβουλίου
Το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο έχει εισηγηθεί την απόρριψη της πρότασης. Αρνητικά έχουν τοποθετηθεί, σε χωριστές ψηφοφορίες, τόσο το Εθνικό Συμβούλιο όσο και το Συμβούλιο των Καντονιών, τα δύο σώματα του ελβετικού Κοινοβουλίου.
Κεντρικό σημείο της αντίθεσης είναι η διατήρηση των αρμοδιοτήτων των καντονιών. Η επιχειρηματολογία κατά της πρωτοβουλίας βασίζεται στην άποψη ότι η ένταξη ενός κατοίκου στην κοινωνία αξιολογείται σε τοπικό επίπεδο και ότι τα καντόνια πρέπει να συνεχίσουν να έχουν λόγο στις σχετικές αποφάσεις.
Πώς θα κριθεί το δημοψήφισμα
Παρά τις αρνητικές τοποθετήσεις των πολιτικών θεσμών, η πρωτοβουλία οδηγείται στην κάλπη επειδή συγκέντρωσε τις απαιτούμενες 100.000 έγκυρες υπογραφές. Η διεξαγωγή της ψηφοφορίας έχει ανακοινωθεί από την ελβετική ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Για να εγκριθεί η συνταγματική πρωτοβουλία στις 28 Φεβρουαρίου 2027, δεν αρκεί μόνο η πλειοψηφία των ψηφοφόρων. Απαιτείται η λεγόμενη διπλή πλειοψηφία: υπερψήφιση από τον λαό και πλειοψηφία των καντονιακών ψήφων στο σύστημα των 26 καντονιών της Ελβετίας.
