Γερμανία – Νέο τρόπο πρόσβασης στην επείγουσα ιατρική περίθαλψη προβλέπει η μεταρρύθμιση που ενέκρινε η γερμανική ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag), με προγραμματισμένη έναρξη ισχύος το 2027. Η αλλαγή στοχεύει να φτάνουν τα σοβαρά περιστατικά ταχύτερα στην κατάλληλη φροντίδα, ενώ οι ασθενείς με ηπιότερα προβλήματα θα κατευθύνονται σε άλλες υπηρεσίες αντί για τα νοσοκομειακά επείγοντα.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Προβλέπεται η δημιουργία περίπου 750 ολοκληρωμένων κέντρων επείγουσας φροντίδας σε νοσοκομεία.
- Οι τηλεφωνικές υπηρεσίες 112 και 116117 θα συνδεθούν ψηφιακά, διατηρώντας διαφορετικούς ρόλους.
- Η τηλεϊατρική και η αρχική αξιολόγηση θα κατευθύνουν τα λιγότερο σοβαρά περιστατικά χωρίς άσκοπη επίσκεψη στα επείγοντα.
- Για την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών διάσωσης προβλέπονται ομοσπονδιακά κονδύλια 225 εκατ. ευρώ.
Η νέα δομή επιχειρεί να συντονίσει τρία συστήματα που μέχρι σήμερα λειτουργούν με διακριτές αρμοδιότητες: την εξωνοσοκομειακή εφημερεύουσα ιατρική υπηρεσία, τα τμήματα επειγόντων των νοσοκομείων και τα ασθενοφόρα. Βασικό εργαλείο θα είναι η αρχική εκτίμηση της κατάστασης του ασθενούς τηλεφωνικά ή ψηφιακά, ώστε να προσδιορίζεται πού πρέπει να απευθυνθεί.
Γιατί αλλάζει η επείγουσα περίθαλψη
Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας, το 2024 τα γερμανικά νοσοκομεία αντιμετώπισαν περίπου 13 εκατομμύρια εξωτερικά επείγοντα περιστατικά, αριθμό αυξημένο κατά 5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τότε που άρχισε η σχετική καταγραφή το 2018, με ημερήσιο μέσο όρο περίπου 35.600 ασθενείς.
Γιατροί και εργαζόμενοι στις υπηρεσίες διάσωσης αναφέρουν ότι στα τμήματα επειγόντων και στις γραμμές έκτακτης ανάγκης καταλήγουν και άνθρωποι με ελαφρά προβλήματα, χρόνιες παθήσεις ή ανάγκη ανθρώπινης επαφής. Αυτό δυσχεραίνει τη διαχείριση των σοβαρότερων περιστατικών, χωρίς όμως να αποτελεί τη μοναδική αιτία της πίεσης.
Έρευνα της Γερμανικής Εταιρείας Επείγουσας Ιατρικής, η οποία δημοσιοποιήθηκε τον Απρίλιο, έδειξε ότι σχεδόν ένα στα δύο τμήματα επειγόντων δηλώνει υπερφορτωμένο, σε ορισμένες περιπτώσεις σε βαθμό που μπορεί να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των ασθενών. Το 60,6% των νοσοκομείων συνέδεσε την υπερφόρτωση με την αδυναμία μεταφοράς ασθενών σε κανονικές κλινικές λόγω έλλειψης διαθέσιμων κλινών. Σχεδόν τα δύο τρίτα ανέφεραν κενές θέσεις γιατρών ή νοσηλευτών στα επείγοντα, ενώ λιγότερο από το ένα τρίτο έκρινε επαρκή τη στελέχωσή του.
Περίπου 750 νέα κέντρα και περισσότερη τηλεϊατρική
Στα νοσοκομεία σχεδιάζεται να δημιουργηθούν περίπου 750 ολοκληρωμένα κέντρα επείγουσας φροντίδας, με πρόσβαση όλο το εικοσιτετράωρο. Σε αυτά θα συνεργάζονται το νοσοκομειακό τμήμα επειγόντων, ιατρεία εφημερίας των ενώσεων συμβεβλημένων γιατρών και ένας μηχανισμός αρχικής αξιολόγησης, που προβλέπεται να αποκτήσει και ψηφιακή μορφή. Πρόσθετα εφημερεύοντα ιατρεία θα λειτουργούν σε προκαθορισμένες ώρες, για παράδειγμα τα Σαββατοκύριακα.
Για ηπιότερες παθήσεις προβλέπεται μεγαλύτερη χρήση βιντεοκλήσεων με γιατρό, με στόχο να αποφεύγονται περιττές μετακινήσεις και αναμονές. Οι κατ’ οίκον επισκέψεις του ιατρικού εφημερεύοντος προσωπικού δεν καταργούνται. Θα οργανώνονται όμως όταν, για τη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν ενδείκνυται επίσκεψη σε ιατρείο, τηλεϊατρική αντιμετώπιση ή φροντίδα σε κέντρο επειγόντων.
Πώς θα λειτουργούν οι αριθμοί 112 και 116117
Η πανεθνική γραμμή 116117 της εφημερεύουσας ιατρικής υπηρεσίας προβλέπεται να διαχωριστεί λειτουργικά σε υπηρεσία προγραμματισμού ραντεβού και κέντρο διαχείρισης οξέων περιστατικών. Το δεύτερο θα αξιολογεί την ανάγκη και θα κατευθύνει τον πολίτη στην κατάλληλη βαθμίδα περίθαλψης, με ψηφιακή διασύνδεση προς τα κέντρα συντονισμού διασώσεων του 112. Στο πλαίσιο της 116117 προβλέπονται επίσης τηλεϊατρικές υπηρεσίες και υπηρεσίες που μεταβαίνουν στον ασθενή, σε εικοσιτετράωρη βάση σε όλη τη χώρα.
Ο αριθμός 112 διατηρεί την αποστολή του: σε περιπτώσεις κινδύνου για τη ζωή ή σοβαρής διαταραχής της υγείας, η άμεση πρόσβαση στο κέντρο διαχείρισης κλήσεων έκτακτης ανάγκης δεν αλλάζει. Η διασύνδεση αποσκοπεί στη σωστότερη διαλογή περιστατικών και όχι στην κατάργηση του αριθμού.
Ασθενοφόρα, ασφαλιστική κάλυψη και ψηφιακή ενημέρωση
Στο εγκεκριμένο σχέδιο προβλέπεται η επείγουσα διάσωση να αναγνωρίζεται στο μέλλον ως παροχή σε είδος της υποχρεωτικής ασφάλισης υγείας. Η ιατρική αντιμετώπιση του επείγοντος, η φροντίδα στον τόπο του συμβάντος και η εξειδικευμένη ιατρική παρακολούθηση κατά τη μεταφορά θα αντιμετωπίζονται ως μέρος της θεραπείας. Η πρόβλεψη αποσκοπεί επίσης στην αποτροπή της επιβάρυνσης των ασφαλισμένων με μέρος του κόστους.
Τα ομόσπονδα κρατίδια θα διατηρήσουν την ευθύνη για τον περιφερειακό σχεδιασμό και την οργάνωση των υπηρεσιών διάσωσης. Παράλληλα, προβλέπεται υποχρεωτικό ψηφιακό σύστημα που θα δείχνει τους διαθέσιμους νοσοκομειακούς πόρους, ενώ τα ασθενοφόρα θα μεταδίδουν τυποποιημένες πληροφορίες για την κατάσταση των ασθενών στα νοσοκομεία ή σε ιατρεία. Για τον εκσυγχρονισμό αυτό η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διαθέτει 225 εκατομμύρια ευρώ από το ειδικό ταμείο υποδομών και κλιματικής ουδετερότητας.
Στις περιπτώσεις αιφνίδιας καρδιακής ανακοπής προβλέπεται να είναι υποχρεωτική η παροχή τηλεφωνικών οδηγιών καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης από όλα τα κέντρα διαχείρισης κλήσεων διάσωσης. Τα κέντρα θα συνδεθούν πανεθνικά με εφαρμογές ειδοποίησης εθελοντών πρώτων βοηθειών, ώστε άτομα που βρίσκονται κοντά στο περιστατικό να μπορούν να ειδοποιηθούν και να παρέμβουν γρήγορα.
Γιατί καθυστέρησε η μεταρρύθμιση
Η ανάγκη αλλαγών είχε αναδειχθεί ήδη από παλαιότερες κυβερνήσεις. Μια προσπάθεια το 2019 προσέκρουσε αρχικά στην αντίσταση των κρατιδίων και αργότερα στην πανδημία. Η προηγούμενη κυβερνητική συμμαχία είχε εντάξει το θέμα στην ευρύτερη νοσοκομειακή μεταρρύθμιση το φθινόπωρο του 2024, αλλά η διάλυσή της ανέβαλε ξανά τη διαδικασία.
Η πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων για εξοπλισμό, νομοθεσία και προσωπικό παραμένει αντικείμενο κριτικής. Το Ίδρυμα Björn Steiger, με έδρα το Winnenden, έχει προσφύγει στο Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των κρατιδίων, υποστηρίζοντας ότι δεν παρέχεται ενιαία λειτουργικό δίκτυο υπηρεσιών διάσωσης σε όλη τη χώρα.
