Βέλγιο – Στο επίκεντρο έντονης κριτικής βρίσκεται η χώρα, καθώς συνεχίζει να εισάγει τεράστιες ποσότητες ρωσικού χάλυβα, εκμεταλλευόμενη μια προσωρινή εξαίρεση από τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με αποκλειστική έρευνα της Kyiv Independent, η πρακτική αυτή θα διατηρηθεί νόμιμα έως το 2028, προκαλώντας αντιδράσεις για την έμμεση χρηματοδότηση της ρωσικής οικονομίας, την ώρα που το βελγικό κράτος προσπαθεί να προστατεύσει την εγχώρια βιομηχανία του.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η Ρωσία καλύπτει το 58% των ευρωπαϊκών εισαγωγών σε ημιτελείς πλάκες χάλυβα.
- Το Βέλγιο απορροφά περίπου το ένα τρίτο των συγκεκριμένων ρωσικών εξαγωγών.
- Η πλήρης κατάργηση των εισαγωγών αυτών έχει οριστεί για τον Σεπτέμβριο του 2028.
Η εξαίρεση από τις κυρώσεις και ο ρόλος της NLMK
Η συνεχιζόμενη εμπορική δραστηριότητα στηρίζεται σε ένα νομικό «παράθυρο» που επιτρέπει τη μεταβατική εισαγωγή ημιτελών πλακών χάλυβα. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την αλυσίδα τροφοδοσίας διαδραματίζει η εταιρεία NLMK, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς στη Ρωσία, ο οποίος συνεχίζει να προμηθεύει τις ευρωπαϊκές του εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων δύο μεγάλων εργοστασίων στο βελγικό έδαφος.
Η θυγατρική της επιχείρησης ανήκει από κοινού στον ρωσικό όμιλο και στην Wallonie Entreprendre, τον επίσημο επενδυτικό φορέα της περιφέρειας της Βαλλονίας. Όπως αποκαλύπτει η έρευνα της Kyiv Independent, το Βέλγιο αποτελεί τον μεγαλύτερο ευρωπαίο εισαγωγέα του συγκεκριμένου ρωσικού βιομηχανικού προϊόντος, διατηρώντας ανοιχτούς τους εμπορικούς διαύλους.
Κυβερνητική στάση και αντιδράσεις από την Ευρώπη
Η επίσημη θέση της κυβέρνησης δίνει προτεραιότητα στην προστασία της εθνικής οικονομίας. Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών τόνισε ότι οι κυρώσεις πρέπει να πλήττουν περισσότερο τη ρωσική πολεμική μηχανή παρά τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Η πιθανή επιβολή κυρώσεων στον Ρώσο δισεκατομμυριούχο Vladimir Lisin, ιδιοκτήτη της εταιρείας, εκτιμάται ότι θα προκαλούσε δυσανάλογα πλήγματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και σε χιλιάδες θέσεις εργασίας στη χώρα.
Ωστόσο, το επιχείρημα αυτό συγκεντρώνει πυρά από διεθνείς αξιωματούχους. Ο Ουκρανός βουλευτής Oleksiy Honcharenko κατηγορεί ευθέως τον ιδιοκτήτη της βιομηχανίας ότι επωφελείται από τη βελγική προστασία. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και Ευρωβουλευτές, όπως ο Ολλανδός Thijs Reuten και ο Γερμανός Michael Gahler, οι οποίοι ζητούν την ταχύτερη απεξάρτηση της Ευρωπης από τις ρωσικές πρώτες ύλες.
Τα σχέδια για τοπική παραγωγή και το χρονοδιάγραμμα
Από την πλευρά του, το Βέλγιο δεσμεύεται ότι θα ακολουθήσει πιστά το ευρωπαϊκό χρονοδιάγραμμα, το οποίο προβλέπει την πλήρη διακοπή των επίμαχων εισαγωγών μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2028. Οι επικριτές της συμφωνίας, εντούτοις, αντιτείνουν ότι υπάρχουν ήδη εναλλακτικοί προμηθευτές στην παγκόσμια αγορά, γεγονός που θα επέτρεπε την άμεση επιτάχυνση της βιομηχανικής μετάβασης.
Παράλληλα, διερευνώνται νέα επιχειρηματικά σενάρια για το μέλλον της εγχώριας παραγωγής. Η διοίκηση της NLMK εξετάζει το ενδεχόμενο μιας μεγάλης επένδυσης, προκειμένου να παράγει τις πλάκες χάλυβα απευθείας σε τοπικό επίπεδο. Ένα τέτοιο βιομηχανικό εγχείρημα, όμως, θα απαιτούσε σημαντική χρηματοδοτική υποστήριξη τόσο από τις βελγικές όσο και από τις ευρωπαϊκές αρχές.
