Ελβετία – Κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον της εγχώριας παραγωγής τροφίμων και των καταναλωτικών συνηθειών καλούνται να λάβουν οι πολίτες της Ελβετίας στις 27 Σεπτεμβρίου.
Μέσω του δημοψηφίσματος για τη λεγόμενη «Πρωτοβουλία Διατροφής», τίθεται επί τάπητος η ενίσχυση της εθνικής επισιτιστικής αυτάρκειας, ένα σχέδιο που προκαλεί ωστόσο έντονες πολιτικές αντιδράσεις λόγω των αυστηρών περιορισμών που προτείνει, ιδιαίτερα στον τομέα της κτηνοτροφίας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Στόχος η αύξηση της αυτάρκειας από 45% στο 70% μέσα σε μια δεκαετία.
- Η πρόταση ενδέχεται να περιορίσει την κατανάλωση κρέατος στα 250 γραμμάρια εβδομαδιαίως.
- Το σχέδιο συναντά την καθολική απόρριψη από το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο.
Στόχος η ραγδαία αύξηση της εγχώριας παραγωγής
Σήμερα, η ελβετική γεωργία καλύπτει ελαφρώς λιγότερο από το ήμισυ των εγχώριων αναγκών, με τον δείκτη καθαρής αυτάρκειας να διαμορφώνεται περίπου στο 45% και να παρουσιάζει πτωτική τάση. Το υπόλοιπο 55% των τροφίμων εισάγεται από το εξωτερικό. Η νέα λαϊκή πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αντιστρέψει αυτή την εικόνα, αυξάνοντας την παραγωγή στο 70% μέσα στην επόμενη δεκαετία. Για να επιτευχθεί αυτό, προτείνεται η ευρεία καλλιέργεια φυτικών τροφίμων για άμεση ανθρώπινη κατανάλωση, αντί για την παραγωγή ζωοτροφών που δεσμεύει σήμερα το 60% των ελβετικών καλλιεργήσιμων εκτάσεων.
Αυτή η μετάβαση θα σήμαινε τη δραστική μείωση της παραγωγής και κατανάλωσης κρέατος και γαλακτοκομικών. Παρότι το ακριβές νούμερο δεν μπορεί να υπολογιστεί με απόλυτη βεβαιότητα, επιστημονικές μελέτες καταλήγουν ότι, σε περίπτωση υπερψήφισης, η ρεαλιστική κατανάλωση θα περιοριζόταν στα 250 γραμμάρια κρέατος και αυγών ανά εβδομάδα. Πρόκειται για μια ριζική αλλαγή, αν αναλογιστεί κανείς ότι σήμερα ο μέσος πολίτης καταναλώνει περίπου ένα κιλό κρέας εβδομαδιαίως. Παράλληλα, τίθεται ως στόχος ο δραστικός περιορισμός των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων για την προστασία των υπόγειων υδάτων και της βιοποικιλότητας.
Κυβερνητικό μπλόκο και φόβοι για καταναλωτικό τουρισμό
Η πρωτοβουλία συναντά ένα ευρύ μέτωπο απόρριψης. Σημαντικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η Pro Natura και η Greenpeace, έχουν αποσύρει τη στήριξή τους, ενώ το ελβετικό κοινοβούλιο καταψήφισε την πρόταση ομόφωνα. Μια ευρεία πολιτική συμμαχία προειδοποιεί ότι η επίτευξη του 70% μέσα σε δέκα χρόνια απαιτεί ακραίες κρατικές παρεμβάσεις στις επιλογές των πολιτών, κάνοντας λόγο για συνθήκες που θυμίζουν «οικονομία πολέμου» και επιβολή «αναγκαστικού βιγκανισμού».
Την ίδια ώρα, εκφράζονται σοβαροί φόβοι ότι η απότομη μείωση της εγχώριας προσφοράς ζωικών προϊόντων, σε συνδυασμό με την αμείωτη ζήτηση, θα ωθήσει τους καταναλωτές σε μαζικές αγορές από τις γειτονικές χώρες, ενισχύοντας υπέρμετρα τον διασυνοριακό καταναλωτικό τουρισμό. Ακόμη και το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat), παρότι αναγνωρίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη επισιτιστική ασφάλεια και θέτει ως δικό του στόχο το 50% μέχρι το 2050, απορρίπτει τη συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση ως υπερβολικά φιλόδοξη και χρονικά ανεδαφική.
