ΗΠΑ – Σε βάθος περίπου 1.500 μέτρων κάτω από τη γη, στην πολιτεία της Νότιας Ντακότα, ξεκίνησε η κατασκευή των εξωτερικών χαλύβδινων δομών δύο γιγάντιων ανιχνευτών νετρίνων.
Στο διεθνές εγχείρημα συμμετέχει το CERN, συμβάλλοντας σε ένα πείραμα που φιλοδοξεί να φωτίσει ένα από τα μεγάλα ερωτήματα για την εξέλιξη του Σύμπαντος μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Η έναρξη της συναρμολόγησης ανακοινώθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικών Ερευνών (CERN), με έδρα τη Γενεύη. Στις εργασίες συνεργάζονται ομάδες του CERN, του αμερικανικού ερευνητικού κέντρου Fermilab και της υπόγειας ερευνητικής εγκατάστασης Sanford Underground Research Facility (SURF). Το πείραμα ονομάζεται Deep Underground Neutrino Experiment (DUNE).
Δύο τεράστιοι θάλαμοι με αργό στους μείον 185 βαθμούς
Οι δύο κρυοστάτες, δηλαδή οι εγκαταστάσεις που θα διατηρούν το αργό σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία, θα έχουν ο καθένας μήκος 66 μέτρα, πλάτος 19 μέτρα και ύψος 18 μέτρα. Κάθε θάλαμος θα περιέχει περίπου 17.000 τόνους αργού, σε θερμοκρασία κοντά στους μείον 185 βαθμούς Κελσίου.
Για τις ανάγκες του DUNE, το CERN διαθέτει περίπου 6.200 τόνους χάλυβα. Έχει επίσης την ευθύνη για τον σχεδιασμό των δύο κρυοστατών και για τον προγραμματισμό της κατασκευής, της μεταφοράς και της εγκατάστασής τους. Σύμφωνα με τον οργανισμό, πρόκειται για την πρώτη φορά που αναλαμβάνει συμμετοχή τέτοιας κλίμακας σε πείραμα εκτός Ευρώπης.
Από την υπόγεια κατασκευή στη δέσμη νετρίνων
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι οι υπόγειοι χώροι θα έχουν ολοκληρωθεί έως το 2029 και η εγκατάσταση των ανιχνευτών έως το 2030. Το επόμενο στάδιο τοποθετείται στο 2031, όταν το Fermilab σχεδιάζει να στείλει δέσμη νετρίνων σε έναν από τους ανιχνευτές.
Η δέσμη θα διανύσει περίπου 1.300 χιλιόμετρα μέσα από τον φλοιό της Γης, συνδέοντας το αμερικανικό ερευνητικό κέντρο με το υπόγειο πείραμα στη Νότια Ντακότα.
Το ερώτημα για την ύλη και την αντιύλη
Οι ερευνητές θέλουν να μελετήσουν, μεταξύ άλλων, γιατί μετά τη Μεγάλη Έκρηξη το Σύμπαν κατέληξε να αποτελείται κυρίως από ύλη και όχι από αντιύλη. Τα νετρίνα ενδέχεται να είχαν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη. Η μελέτη της συμπεριφοράς τους αποτελεί έναν από τους βασικούς επιστημονικούς στόχους του DUNE.
Πηγές πληροφοριών: CERN.
