Γερμανία – Όσοι σκοπεύουν να ζητήσουν για πρώτη φορά αναγνώριση βαθμού ανάγκης φροντίδας (Pflegegrad) ή αναβάθμιση της βαθμίδας τους καλό είναι να υποβάλουν αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, σύμφωνα με τη σύσταση της ειδικού Felizitas Bellendorf από την οργάνωση προστασίας καταναλωτών Verbraucherzentrale Nordrhein-Westfalen. Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση της ασφάλισης φροντίδας, με προβλεπόμενη έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2027, ενδέχεται να αυξήσει τις απαιτήσεις για την αναγνώριση δικαιούχων.
Η σύσταση αφορά τόσο όσους δεν έχουν ακόμη Pflegegrad όσο και εκείνους που χρειάζονται επανεκτίμηση της κατάστασής τους. Πρόκειται για προτεινόμενες αλλαγές, ενώ η Bellendorf συνδέει την έγκαιρη αίτηση με τη δυνατότητα αξιολόγησης με τα σημερινά κριτήρια.
Η ημερομηνία παραλαβής της αίτησης έχει σημασία
Κατά την Bellendorf, για αιτήσεις που θα φτάσουν στο αρμόδιο ταμείο ασφάλισης φροντίδας (Pflegekasse) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 θα ισχύουν τα κριτήρια του 2026, ακόμη κι αν η αξιολόγηση πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο. Η ειδικός συνιστά να μη γίνει η αποστολή την τελευταία στιγμή, καθώς οι γιορτές μπορεί να καθυστερήσουν την ταχυδρομική παράδοση.
Η οικονομική ενίσχυση καταβάλλεται αναδρομικά από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, όπως εξηγεί η ίδια, ακόμη και εάν η εξέταση και η έγκριση ολοκληρωθούν αργότερα. Προειδοποιεί επίσης για πιθανή συσσώρευση υποθέσεων: οι αιτήσεις αυξάνονται, ενώ οι αξιολογήσεις πρέπει να διεκπεραιωθούν από τις διαθέσιμες υπηρεσίες.
Γιατί μπορεί να δυσκολέψει η αναγνώριση Pflegegrad
Η γερμανική ασφάλιση φροντίδας χρησιμοποιεί πέντε βαθμίδες από τη μεταρρύθμιση του 2017. Το νέο σχέδιο επιδιώκει να αναθεωρήσει κριτήρια τα οποία τότε είχαν αποκλίνει από επιστημονικές συστάσεις. Σύμφωνα με την Bellendorf, αυτό θα μπορούσε να ανεβάσει τα όρια ένταξης στις βαθμίδες Pflegegrad 1, 2 και 3. Όσοι έχουν ήδη καταταγεί σε βαθμίδα πριν τεθεί σε ισχύ ο νέος νόμος προβλέπεται να τη διατηρήσουν.
Η σημασία των ρυθμίσεων για τις οικογένειες είναι μεγάλη. Στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας της Γερμανίας για το 2023 δείχνουν ότι περίπου το 86% των ανθρώπων που χρειάζονται φροντίδα εξυπηρετείται στο σπίτι. Από αυτούς, τα τρία τέταρτα φροντίζονται χωρίς επαγγελματική βοήθεια. Η Bellendorf φοβάται ότι οι συγγενείς και οι φίλοι που αναλαμβάνουν τη φροντίδα θα επιβαρυνθούν περισσότερο.
Τα ποσά που βρίσκονται υπό συζήτηση για τη φροντίδα στο σπίτι
Σήμερα οι δικαιούχοι μπορούν, μεταξύ άλλων, να λάβουν το μηνιαίο ποσό υποστήριξης των 131 ευρώ (Entlastungsbetrag), το οποίο χρησιμοποιείται, για παράδειγμα, για βοήθεια στις δουλειές του σπιτιού. Η μεταρρύθμιση προβλέπει την κατάργησή του για το Pflegegrad 1, με μέρος των πόρων να κατευθύνεται σε υπηρεσία καθοδήγησης και συμβουλευτικής για οικογένειες και δικαιούχους, η οποία σχεδιάζεται να ξεκινήσει το 2029.
Προτείνεται ακόμη ένας ενιαίος προϋπολογισμός για έκτακτες και μεταβατικές ανάγκες φροντίδας. Θα μπορεί να καλύπτει τη συνδρομή υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας και, από το 2028, ενδεχομένως μια σύντομη παραμονή σε μονάδα. Επιμέρους παροχές κατ’ οίκον φροντίδας σχεδιάζεται να συγκεντρωθούν σε ευρύτερους προϋπολογισμούς, ενώ από το 2029 προβλέπεται ετήσια αναπροσαρμογή των ποσών για φροντίδα στο σπίτι και σε ιδρύματα με βάση τον πληθωρισμό.
Η Bellendorf εφιστά την προσοχή και στην πιθανή κατάργηση της μηνιαίας ενίσχυσης των 42 ευρώ για αναλώσιμα βοηθήματα φροντίδας. Εάν καταργηθεί χωρίς αντικατάσταση, οι δικαιούχοι από το Pflegegrad 2 και πάνω μπορεί να αναγκαστούν να καλύπτουν τέτοιες δαπάνες από το επίδομα φροντίδας (Pflegegeld), ενδεχομένως περιορίζοντας άλλες υπηρεσίες που έχουν ήδη συμφωνήσει.
Τι να ελέγξουν όσοι έχουν ήδη βαθμίδα φροντίδας
Παρότι έχει εξαγγελθεί αύξηση του Pflegegeld, η Bellendorf εκφράζει φόβους ότι το πρόσθετο ποσό θα εξανεμιστεί, εφόσον θα πρέπει να χρηματοδοτεί και την ιδιωτικά οργανωμένη προσωρινή αναπλήρωση του βασικού φροντιστή (Verhinderungspflege). Προτείνει στους δικαιούχους να εξετάσουν τις ενεργές συμφωνίες με παρόχους φροντίδας και προμηθευτές βοηθημάτων, ώστε να δουν ποιες υπηρεσίες χρειάζονται πραγματικά και ποιες μπορούν να πληρώσουν οι ίδιοι.
Εάν καταργηθεί από τον Ιανουάριο του 2027 η δυνατότητα συσσώρευσης του Entlastungsbetrag των 131 ευρώ, θα χαθεί και η δυνατότητα χρήσης αποταμιευμένων ποσών για πρόσθετες δαπάνες προσωρινής ή βραχυχρόνιας φροντίδας. Η ειδικός συμβουλεύει να υποβληθούν εκκρεμή τιμολόγια και να αξιοποιηθούν διαθέσιμες υπηρεσίες έως το τέλος του 2026.
Τι προβλέπεται για τα γηροκομεία και τις ασφαλιστικές εισφορές
Για τη φροντίδα σε μονάδες πλήρους διαμονής, το σχέδιο διατηρεί, αντίθετα με προηγούμενες προτάσεις, τη σημερινή κλιμάκωση επιδότησης της προσωπικής συμμετοχής στο κόστος φροντίδας: 15% τον πρώτο χρόνο, 30% μετά τους 12 μήνες, 50% μετά τους 24 και 75% μετά τους 36 μήνες παραμονής.
Για τους ασφαλισμένους χωρίς παιδιά προτείνεται αύξηση της πρόσθετης εισφοράς από 0,6 σε 0,9 ποσοστιαίες μονάδες, επιπλέον του γενικού ποσοστού εργαζομένου 1,8% που αναφέρεται στην πρόταση. Σχεδιάζεται επίσης αύξηση του μηνιαίου ανώτατου εισοδήματος επί του οποίου υπολογίζονται εισφορές κατά 300 ευρώ, κάτι που θα επιβαρύνει περισσότερο υψηλόμισθους της δημόσιας ασφάλισης και τους εργοδότες τους. Εισφορές προβλέπεται να επιβληθούν και σε θέσεις μικρής απασχόλησης (Minijobs).
Από το 2028 προτείνεται ακόμη εισφορά 0,52% επί των ασφαλιστέων αποδοχών του ή της συζύγου για όσους καλύπτονται σήμερα δωρεάν ως σύζυγοι χωρίς αξιόλογο δικό τους εισόδημα. Η δωρεάν οικογενειακή κάλυψη προβλέπεται να παραμείνει για παιδιά, γονείς παιδιών κάτω των 12 ετών ή παιδιών με αναπηρία, ανθρώπους με συγγενείς που χρειάζονται φροντίδα και όσους βρίσκονται στην κανονική ηλικία συνταξιοδότησης.
Πού παρέχεται βοήθεια για την αίτηση
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στο ταμείο φροντίδας τους ή να αναζητήσουν συμβουλευτική μέσω του Zentrum für Qualität in der Pflege. Οι οργανώσεις προστασίας καταναλωτών προσφέρουν επίσης διαδικτυακό εργαλείο προκαταρκτικής εκτίμησης του Pflegegrad, το οποίο δεν υποκαθιστά την αξιολόγηση από τον Medizinischer Dienst.
Δωρεάν συμβουλευτική για τη φροντίδα παρέχεται ήδη από την ημέρα κατάθεσης της αίτησης. Το σχέδιο μεταρρύθμισης προβλέπει περαιτέρω διεύρυνσή της από το 2029.
Πηγές πληροφοριών: Verbraucherzentrale Nordrhein-Westfalen, Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία Γερμανίας (Destatis).
