Γερμανία – Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για το καθεστώς παραμονής των Σύρων προσφύγων, καθώς η πτώση του καθεστώτος Assad και η σταδιακή ομαλοποίηση σε περιοχές της Συρίας ανοίγουν ευρύτερη συζήτηση για τον επαναπατρισμό τους. Η ραγδαία μείωση των ποσοστών χορήγησης ασύλου και τα επικαιροποιημένα στοιχεία για τη χαμηλή απορρόφηση στην αγορά εργασίας επαναφέρουν στο προσκήνιο την προσωρινότητα της διεθνούς προστασίας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Στο 19% διαμορφώθηκε το συνολικό ποσοστό χορήγησης προστασίας σε Σύρους το 2026.
- Περίπου 444.000 υπήκοοι λαμβάνουν κρατική στήριξη, ενώ 317.000 εργάζονται.
- Μόλις 4.426 οικειοθελείς αναχωρήσεις καταγράφηκαν μέχρι τον Ιούνιο του 2026.
Η νέα πραγματικότητα στη Συρία και τα ποσοστά ασύλου
Η κατάσταση στη Συρία παρουσιάζει αισθητή βελτίωση σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως η πρωτεύουσα Δαμασκός και η παραθαλάσσια πόλη Tartus, οι οποίες απέχουν πλέον από τις ενεργές εστίες συγκρούσεων. Η αλλαγή των γεωπολιτικών συνθηκών αποτυπώνεται καθαρά στα επίσημα γερμανικά στατιστικά, με το προσαρμοσμένο ποσοστό προστασίας να κατακρημνίζεται στο 5,3% το 2025 και το συνολικό ποσοστό προστασίας να διαμορφώνεται μόλις στο 19% για το έτος 2026. Τα νούμερα αυτά καταδεικνύουν την εξάλειψη των λόγων διατήρησης ενός καθεστώτος καθολικού ασύλου για το σύνολο του συριακού πληθυσμού, μετατοπίζοντας την πολιτική στην εξέταση ατομικών περιπτώσεων.
Η οικονομική ενσωμάτωση και το βάρος της κοινωνικής πρόνοιας
Η απορρόφηση των Σύρων προσφύγων στη γερμανική αγορά εργασίας παραμένει περιορισμένη, καθώς μόνο το ένα τρίτο περίπου του πληθυσμού διαθέτει σταθερή επαγγελματική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα στα τέλη του 2025, περίπου 444.000 Σύροι υπήκοοι εξαρτώνταν από τη βασική κρατική υποστήριξη για τη διαβίωσή τους. Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των εργαζομένων ανέρχονταν σε 317.000, εκ των οποίων οι 266.000 βρίσκονταν σε θέσεις πλήρους απασχόλησης με καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης, γεγονός που συντηρεί το υψηλό δημοσιονομικό κόστος για τα κρατικά ταμεία.
Οι πολιτικές πιέσεις για στοχευμένο επαναπατρισμό
Σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο εξετάζεται ενεργά ο σχεδιασμός μαζικών επιστροφών, ιδιαίτερα μετά τη δημόσια τοποθέτηση του μεταβατικού προέδρου της Συρίας, al-Scharaa, ο οποίος έθεσε ως στόχο τον επαναπατρισμό του 80% των Σύρων της Γερμανίας σε βάθος τριετίας. Την αναφορά αυτή είχε επικαλεστεί δημοσίως τον περασμένο Μάρτιο και ο καγκελάριος Merz. Παρά τις προθέσεις, οι διαδικασίες από τη Γερμανία προχωρούν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, σε πλήρη αντίθεση με τα γειτονικά κράτη της Συρίας, από τα οποία έχουν ήδη επιστρέψει πάνω από 1,6 εκατομμύρια άτομα μετά την κατάρρευση του παλαιού καθεστώτος.
Οικειοθελείς αναχωρήσεις και δυσκολίες στις απελάσεις
Μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2026, οι γερμανικές αρμόδιες αρχές κατέγραψαν μόλις 4.426 οικειοθελείς επιστροφές προς τη συριακή επικράτεια. Παράλληλα, αν και σχεδόν 9.900 Σύροι θεωρούνταν επίσημα υπόχρεοι άμεσης αποχώρησης από τη χώρα, οι πραγματικές απελάσεις που εκτελέστηκαν περιορίστηκαν στον εξαιρετικά μικρό αριθμό των τεσσάρων ατόμων. Η στασιμότητα αυτή προκαλεί έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις για την αποτελεσματικότητα των διοικητικών μηχανισμών και τροφοδοτεί τη συζήτηση για την ηθική υποχρέωση των επαγγελματιών προσφύγων να συμβάλουν στην ανοικοδόμηση της πατρίδας τους.
