Τουρκία – Ένα εξαιρετικά αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον χάρτη της δημόσιας υγείας και να επηρεάσει άμεσα τόσο τους μόνιμους κατοίκους όσο και τα εκατομμύρια των τουριστών που επισκέπτονται τη χώρα, βρίσκεται στα σκαριά από την τουρκική κυβέρνηση.
Με κεντρικό πυλώνα τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος απολύτως απαλλαγμένου από τον καπνό, το νέο κυβερνητικό σχέδιο που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας προβλέπει κλιμακωτές απαγορεύσεις και πρωτοφανείς οικονομικές κυρώσεις. Η πρωτοβουλία αυτή, εφόσον λάβει την τελική κοινοβουλευτική έγκριση, αναμένεται να αναδιαμορφώσει πλήρως την καθημερινότητα σε δημόσιους χώρους και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, θέτοντας ταυτόχρονα στο επίκεντρο και τους ξένους επισκέπτες που δεν γνωρίζουν τους νέους κανόνες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Ολική απαγόρευση πώλησης και παραγωγής καπνικών προϊόντων έως το 2040.
- Πρόστιμα που αγγίζουν τα 200.000 ευρώ για τις επιχειρήσεις.
- Διοικητικές κυρώσεις έως 5.000 ευρώ για όσους ταξιδιώτες παραβιάζουν τον νόμο.
- Αυστηρό μπλόκο στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τις εναλλακτικές συσκευές ατμίσματος.
Οδικός χάρτης για μια χώρα χωρίς καπνό έως το 2040
Το κυβερνητικό νομοσχέδιο, όπως διαρρέεται έντονα από τον τουρκικό τύπο, θέτει έναν εξαιρετικά φιλόδοξο στόχο για την πλήρη εξάλειψη της χρήσης καπνού μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες. Ο στρατηγικός σχεδιασμός του κυβερνώντος κόμματος προβλέπει ότι μέχρι το έτος 2040 θα τεθεί σε πλήρη ισχύ η απόλυτη απαγόρευση στην πώληση, την κατασκευή αλλά και την εισαγωγή κάθε είδους καπνικών προϊόντων εντός της τουρκικής επικράτειας.
Πριν ωστόσο επιτευχθεί αυτή η καθολική απαγόρευση, η πολιτεία προκρίνει τη σταδιακή εφαρμογή νέων, ιδιαίτερα σκληρών περιορισμών στην καθημερινότητα των πολιτών. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, μπαίνει οριστικό τέλος στο κάπνισμα σε μια σειρά από κρίσιμους δημόσιους χώρους. Η απαγόρευση αναμένεται να επεκταθεί άμεσα στους εξωτερικούς χώρους των εστιατορίων και των καφετεριών, προκαλώντας αναταράξεις στον κλάδο της εστίασης. Παράλληλα, αυστηρότατο θα είναι το πλαίσιο γύρω από εκπαιδευτικά ιδρύματα, νοσοκομειακές μονάδες και χώρους λατρείας, δημιουργώντας στενά όρια για τους περίπου 19 εκατομμύρια καπνιστές που καταγράφονται σήμερα στη χώρα.
Η παγίδα για τους τουρίστες και ο πέλεκυς των 5.000 ευρώ
Το σκέλος που αναμένεται να προκαλέσει τις μεγαλύτερες αντιδράσεις είναι η ποινική αντιμετώπιση των παραβατών, η οποία δεν κάνει καμία απολύτως εξαίρεση για τους ξένους ταξιδιώτες. Στην περίπτωση καταστρατήγησης του νόμου, οι επιχειρήσεις έρχονται αντιμέτωπες με δυσθεώρητα ποσά, καθώς τα διοικητικά πρόστιμα αναμένεται να κυμανθούν από ένα έως δέκα εκατομμύρια λίρες. Το ποσό αυτό μεταφράζεται πρακτικά από 20.000 έως 200.000 ευρώ, ενώ σε περιπτώσεις υποτροπής, τα καταστήματα κινδυνεύουν με οριστική ανάκληση της άδειας λειτουργίας τους.
Ο αντίκτυπος αυτού του νομοσχεδίου χτυπάει άμεσα και την τουριστική βιομηχανία, καθώς οι επισκέπτες από το εξωτερικό εμπίπτουν κανονικά στις διατάξεις του νέου νόμου. Η απλή κατοχή, η αγορά ή ακόμη και η εισαγωγή καπνικών προϊόντων στη χώρα από ταξιδιώτες μπορεί να επισύρει σκληρές διοικητικές κυρώσεις. Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, οι τουρίστες που θα εντοπιστούν να παραβιάζουν τον κανονισμό ενδέχεται να κληθούν να καταβάλουν ποσά από 50.000 έως 250.000 λίρες, δημιουργώντας έναν κρυφό κίνδυνο κόστους που μπορεί να φτάσει τα 5.000 ευρώ. Οι έλεγχοι αναμένεται να είναι σαρωτικοί.
Στο στόχαστρο τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και οι εναλλακτικές μορφές
Η νομοθετική παρέμβαση δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα συμβατικά τσιγάρα, αλλά επεκτείνει τη νομική βάση για να συμπεριλάβει κάθε σύγχρονη μορφή καπνίσματος. Στο νέο κείμενο, η έννοια του καπνικού προϊόντος διευρύνεται σημαντικά, εγκλωβίζοντας στα δίχτυα του νόμου τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τις συσκευές ατμίσματος, τους ναργιλέδες και κάθε είδους προϊόν θερμαινόμενου καπνού.
Επιπλέον, στο στόχαστρο των ελεγκτικών αρχών μπαίνουν πλέον ανοιχτά και τα προϊόντα που περιέχουν συνθετική ή οργανική νικοτίνη, σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης να κλείσει κάθε πιθανό παραθυράκι του νόμου. Αν και η χώρα συγκαταλέγεται ιστορικά στα κράτη με τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών παγκοσμίως, το χρονοδιάγραμμα για την οριστική ψήφιση και την εφαρμογή του νομοσχεδίου παραμένει επί του παρόντος ανοιχτό, διατηρώντας σε αναμονή επιχειρηματίες και καταναλωτές. Οι οριστικές εξελίξεις αναμένονται σύντομα.
