Ελβετία – Ένα ισχυρό θεσμικό χτύπημα δέχτηκε η φιλόδοξη νομοθετική πρωτοβουλία που στόχευε στη ριζική απλοποίηση των διαδικασιών για την απόκτηση ελβετικής υπηκοότητας, καθώς το Εθνικό Συμβούλιο (Nationalrat) αποφάσισε με συντριπτική πλειοψηφία να εισηγηθεί την απόρριψή της.
Η αποκαλούμενη Demokratie-Initiative, η οποία φιλοδοξούσε να μειώσει στο μισό τον απαιτούμενο χρόνο παραμονής στη χώρα, προσέκρουσε στις έντονες αντιρρήσεις του κοινοβουλίου, διατηρώντας ακέραιο το αυστηρό καθεστώς της δεκαετούς αναμονής. Η απόφαση αυτή διαμορφώνει νέα, ασφυκτικά δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες ξένους εργαζόμενους που διαμένουν μόνιμα στη χώρα, μεταθέτοντας την τελική ετυμηγορία για τα δικαιώματά τους στους ίδιους τους πολίτες μέσω του εθνικού δημοψηφίσματος το 2027.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το Εθνικό Συμβούλιο καταψήφισε την πρόταση για ταχύτερη πολιτογράφηση με 130 ψήφους κατά και 62 υπέρ.
- Η μεταρρύθμιση προέβλεπε μείωση του χρόνου υποχρεωτικής παραμονής από τα 10 στα 5 έτη για όλους τους υποψήφιους.
- Η τελική απόφαση για το νομικό πλαίσιο θα ληφθεί σε πανεθνικό δημοψήφισμα το 2027.
Το μπλόκο του κοινοβουλίου: Πώς καταψηφίστηκε η νέα νομοθετική πρωτοβουλία
Η ψηφοφορία που διεξήχθη στην κάτω βουλή του ελβετικού κοινοβουλίου κατέδειξε την ισχυρή αντίσταση του πολιτικού συστήματος απέναντι στη χαλάρωση των μεταναστευτικών κριτηρίων. Οι βουλευτές καταψήφισαν το νομοσχέδιο με 130 ψήφους έναντι μόλις 62 θετικών, αποστέλλοντας ένα σαφές μήνυμα διατήρησης του αυστηρού νομοθετικού πλαισίου. Η βασική επιδίωξη της καμπάνιας ήταν η δραστική περικοπή του ελάχιστου χρόνου διαμονής που απαιτείται για την υποβολή αίτησης, μειώνοντας το όριο από τα 10 στα πέντε έτη, προκειμένου να επιταχυνθεί η ουσιαστική ενσωμάτωση του εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού στην πολιτική ζωή του τόπου.
Πέρα από τη χρονική ελάφρυνση, η μεταρρύθμιση στόχευε στην καθιέρωση ενός ενιαίου, ομοσπονδιακού πλαισίου για όλα τα καντόνια, καταργώντας τις τεράστιες διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται σήμερα στις τοπικές διαδικασίες αξιολόγησης. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο ξένος πληθυσμός αντιπροσωπεύει περίπου το 23% των συνολικών κατοίκων της Ελβετίας, ένα τεράστιο ποσοστό ανθρώπων που σήμερα αποκλείεται από τις βασικές δημοκρατικές διαδικασίες και το δικαίωμα του εκλέγειν. Το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο είχε ήδη ταχθεί από την περασμένη χρονιά εναντίον της πρωτοβουλίας, υποστηρίζοντας σε επίσημες τοποθετήσεις του πως η οριζόντια επιβολή κανόνων παραβιάζει κατάφωρα την αυτονομία των τοπικών κυβερνήσεων.
Οι εξετάσεις των καντονίων: Γιατί το ελβετικό διαβατήριο παραμένει απρόσιτο
Το υφιστάμενο σύστημα πολιτογράφησης θεωρείται ένα από τα πιο αυστηρά και απαιτητικά στην ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς η συμπλήρωση της δεκαετούς παραμονής αποτελεί απλώς το πρώτο, τυπικό βήμα μιας εξαιρετικά χρονοβόρας γραφειοκρατικής διαδρομής. Οι υποψήφιοι καλούνται να αποδείξουν την πλήρη ενσωμάτωσή τους στην τοπική κοινωνία περνώντας από απαιτητικές δοκιμασίες, οι οποίες περιλαμβάνουν λεπτομερείς πιστοποιήσεις γλωσσικής επάρκειας, γραπτά τεστ γενικών γνώσεων γύρω από την ελβετική ιστορία και εξαιρετικά αυστηρές προσωπικές συνεντεύξεις με τις επιτροπές των εκάστοτε δήμων.
Κατά τη διάρκεια των κοινοβουλευτικών συζητήσεων, εκπρόσωποι των κομμάτων που στήριξαν την αλλαγή, περιέγραψαν τις τρέχουσες διαδικασίες με μελανά χρώματα, τονίζοντας πως χιλιάδες εργαζόμενοι που συνεισφέρουν σταθερά στην εθνική οικονομία αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Έγινε μάλιστα λόγος για μια ταπεινωτική διαδικασία που λειτουργεί ουσιαστικά ως μηχανισμός αποτροπής, αποκλείοντας ενεργά μέλη της κοινωνίας από το εκλογικό σώμα. Ωστόσο, οι συντηρητικές φωνές επικράτησαν με άνεση, υπογραμμίζοντας πως η εξουσία της απόδοσης ιθαγένειας πρέπει να παραμείνει αυστηρά στη δικαιοδοσία των τοπικών κοινοτήτων.
Η ετυμηγορία στα χέρια των πολιτών: Το εθνικό δημοψήφισμα για την υπηκοότητα
Η κατηγορηματική απόρριψη από το Εθνικό Συμβούλιο δεν σημαίνει το οριστικό τέλος της νομοθετικής προσπάθειας, αλλά σηματοδοτεί την έναρξη μιας μακράς και αμφίρροπης προεκλογικής εκστρατείας εντός της χώρας. Ο φάκελος της επίμαχης μεταρρύθμισης αναμένεται να μεταβιβαστεί το αμέσως επόμενο διάστημα στο Συμβούλιο των Κρατών (Ständerat), το οποίο εκπροσωπεί θεσμικά τα καντόνια και θεωρείται παραδοσιακά πιο συντηρητικό σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και αποκέντρωσης εξουσιών.
Το οριστικό ξεκαθάρισμα του νομικού τοπίου θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά στην κάλπη, καθώς η πρόταση, έχοντας συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό υπογραφών από τους πολίτες, έχει ήδη εξασφαλίσει συνταγματικά τον δρόμο για τη διεξαγωγή εθνικού δημοψηφίσματος. Οι ψηφοφόροι θα κληθούν το 2027 να αποφασίσουν με άμεσο και αδιαμεσολάβητο τρόπο εάν η χώρα τους θα εκσυγχρονίσει το πλαίσιο απόδοσης ιθαγένειας ή εάν θα διατηρήσει τα νομικά τείχη που κρατούν εκτός πολιτικής ζωής σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού της. Μέχρι να μιλήσει η κάλπη, οι διαδικασίες για το διαβατήριο παραμένουν ως έχουν.
