Βέλγιο – Ολοένα περισσότεροι νέοι Βέλγοι επενδύουν στο χρηματιστήριο, όχι μόνο επειδή η αγορά μετοχών έγινε πιο εύκολη, αλλά και επειδή ανησυχούν για τις συντάξεις, την απόκτηση κατοικίας και την οικονομική τους ασφάλεια.
Σύμφωνα με τη βελγική χρηματοπιστωτική εποπτική αρχή FSMA, οι ενεργοί επενδυτές κάτω των 30 ετών αυξήθηκαν από 33.000 το 2022 σε 46.000 το 2025.
Η νεότερη ηλικιακή ομάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη ανάπτυξη, ενώ μελέτη της BNP Paribas Fortis δείχνει ότι το 56% των νέων επενδυτών είναι 18 έως 34 ετών. Ο Kenneth De Beckker, επίκουρος καθηγητής Χρηματοοικονομικής στο Open Universiteit και επισκέπτης καθηγητής στο KU Leuven, παρατηρεί ότι η ηλικία του διάμεσου επενδυτή υποχωρεί: μια δραστηριότητα που παλαιότερα συνδεόταν κυρίως με μεγαλύτερους ανθρώπους προσελκύει πλέον πολύ νεότερο κοινό.
Από τις τραπεζικές συναλλαγές στις εφαρμογές και τις φοιτητικές λέσχες
Η πρόσβαση στις αγορές έχει αλλάξει ριζικά. Αντί για επίσκεψη σε τράπεζα και καθοδήγηση από υπάλληλο, οι συναλλαγές μπορούν πλέον να πραγματοποιηθούν διαδικτυακά με λίγα κλικ. Τα κοινωνικά δίκτυα προσφέρουν επίσης πληθώρα βίντεο με βασικές επενδυτικές πληροφορίες, οι οποίες παλαιότερα αναζητούνταν κυρίως σε βιβλία, ειδικά περιοδικά και επενδυτικούς συλλόγους.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 21χρονου φοιτητή Casper Bekaert, ο οποίος μελετά εταιρείες χάλυβα, εξελίξεις στη φαρμακοβιομηχανία και γεωπολιτικούς κινδύνους για να αποφασίσει ποιες μετοχές τον ενδιαφέρουν. Ο ίδιος θεωρεί ότι η ενασχόληση με τις επενδύσεις τον οδηγεί να αποκτά γνώσεις για διαφορετικούς κλάδους.
Ο Bekaert προεδρεύει επενδυτικής λέσχης στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης, όπου 100 μέλη συγκεντρώνουν χρήματα και αποφασίζουν από κοινού για αγορές μετοχών. Όπως αναφέρει, οι αιτήσεις συμμετοχής έχουν διπλασιαστεί μέσα σε τρία χρόνια και υπάρχει ήδη σημαντική λίστα αναμονής.
Στην άνοδο του ενδιαφέροντος συντελεί και η πορεία των αγορών, καθώς οι τιμές των μετοχών κινήθηκαν γενικά ανοδικά κατά το μεγαλύτερο μέρος της προηγούμενης δεκαετίας, παρά την υποχώρηση που προκάλεσε η πανδημία. Αντίθετα, οι αποδόσεις των λογαριασμών ταμιευτηρίου στο Βέλγιο βρέθηκαν συχνά τα προηγούμενα χρόνια χαμηλότερα από τον πληθωρισμό.
Ο φόβος για τη σύνταξη αλλάζει τις επενδυτικές επιλογές
Πίσω από την αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων βρίσκεται μια βαθύτερη ανησυχία. Πολλοί νέοι αμφιβάλλουν αν θα μπορέσουν να αποκτήσουν σπίτι ή να έχουν πρόσβαση σε συντάξεις και κοινωνική προστασία με όρους αντίστοιχους με εκείνους των γονιών τους. Για τον Bekaert, αυτός είναι ένας λόγος που αρκετοί συνομήλικοί του επενδύουν με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και επανεπενδύουν τα κέρδη τους, αντί να τα ξοδεύουν άμεσα.
Ο Thomas Guenter, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων Finhouse και δημιουργός χρηματοοικονομικού εκπαιδευτικού περιεχομένου στα κοινωνικά δίκτυα, εκτιμά ότι το βελγικό συνταξιοδοτικό σύστημα αντιμετωπίζει πρόβλημα βιωσιμότητας. Κατά την άποψή του, η χρηματοδότηση των σημερινών συντάξεων από τους σημερινούς εργαζομένους, σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού, ωθεί τους νεότερους να επιδιώκουν τη δημιουργία δικού τους κεφαλαίου για τη συνταξιοδότηση.
Τα ETF, η οικονομική ανεξαρτησία και ο κίνδυνος μιας πτώσης
Ιδιαίτερη απήχηση έχουν οι λεγόμενες παθητικές επενδύσεις, μέσω κεφαλαίων που παρακολουθούν χρηματιστηριακούς δείκτες, ETF και άλλων αντίστοιχων προϊόντων. Ένα τέτοιο κεφάλαιο μπορεί, για παράδειγμα, να ακολουθεί τις τιμές μετοχών 500 μεγάλων αμερικανικών εταιρειών. Η διασπορά σε περισσότερες επιχειρήσεις περιορίζει την εξάρτηση από την επίδοση μίας μόνο μετοχής ή ενός κλάδου, χωρίς να εξαλείφει τον κίνδυνο απωλειών.
Ο Guenter επισημαίνει ότι τα ευρέως διαφοροποιημένα κεφάλαια χαμηλού κόστους έχουν ιστορικά αποδώσει καλύτερα από μεγάλο μέρος των ενεργά διαχειριζόμενων κεφαλαίων ή των επενδυτών που επιλέγουν μεμονωμένες μετοχές. Η πρακτική των τακτικών αγορών χωρίς συνεχή παρακολούθηση έχει αποκτήσει και το παρατσούκλι «hammock investing». Στοιχεία της FSMA δείχνουν ότι τέτοιου είδους προϊόντα είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στις μικρότερες ηλικίες.
Μια πιο προχωρημένη εκδοχή της επιδίωξης οικονομικής ανεξαρτησίας εκφράζεται από το κίνημα FIRE, από τα αρχικά των αγγλικών όρων για την οικονομική ανεξαρτησία και την πρόωρη συνταξιοδότηση. Το κίνημα συνδέεται με παθητικές επενδύσεις αλλά και επενδύσεις σε ακίνητα. Ο Βέλγος μηχανικός Sébastien Aguilar αναφέρει ότι συνταξιοδοτήθηκε στα 33 του, πριν από οκτώ χρόνια, χάρη σε επενδυτικό χαρτοφυλάκιο που δημιούργησε με τη σύζυγό του. Σήμερα διευθύνει το FIRE Belgium χωρίς να αμείβει τον εαυτό του για αυτή τη δραστηριότητα.
Παρά τον ενθουσιασμό του για το ενδιαφέρον της νέας γενιάς, ο Aguilar προειδοποιεί ότι η ανοδική πορεία δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Επικαλούμενος την εμπειρία της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, εκφράζει φόβους ότι επενδυτές χωρίς εμπειρία βαθιάς χρηματιστηριακής πτώσης μπορεί να πανικοβληθούν και να πουλήσουν με μεγάλες ζημίες.
Ο Guenter εστιάζει και στις παγίδες των υποσχέσεων γρήγορου πλουτισμού: απάτες συναλλάγματος, συναλλαγές με μόχλευση και σχήματα τεχνητής ανόδου και κατάρρευσης τιμών κρυπτονομισμάτων είναι ορισμένοι από τους κινδύνους που αναφέρει. Στο ίδιο περιβάλλον εμφανίζονται και παραπλανητικά σχήματα διαδικτυακού εμπορίου, όπως απάτες γύρω από το dropshipping. Ο Bekaert, πάντως, αντιδρά στη γενίκευση ότι οι νέοι επενδυτές είναι αφελείς ή αναζητούν εύκολο χρήμα. Όπως τονίζει, δεν γνωρίζει πλέον άτομα του κύκλου του που να διαπραγματεύονται κρυπτονομίσματα και θεωρεί ότι οι περισσότεροι συνομήλικοί του αντιλαμβάνονται πως η επενδυτική επιτυχία απαιτεί χρόνο.
Πηγές πληροφοριών: FSMA, BNP Paribas Fortis.
