Ελβετία – Η διάλεκτος της Ζυρίχης έχει αποκτήσει κυρίαρχη θέση στις ελβετικές τηλεοπτικές διαφημίσεις: σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Βέρνης, αντιστοιχεί σε τέσσερις στις πέντε φωνές που μιλούν σε ελβετική διάλεκτο στα διαφημιστικά σποτ που εξετάστηκαν.
Η συχνότητα χρήσης της, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι είναι και η πιο αγαπητή διάλεκτος στους τηλεθεατές.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 222 διαφημίσεις που προβλήθηκαν στις αρχές του 2025 από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση SRG και τα κανάλια της στο YouTube. Στη συνέχεια συνέκριναν τα ευρήματά τους με αντίστοιχη μελέτη του 1985, καταγράφοντας μια εντυπωσιακή μετατόπιση από την πρότυπη γερμανική γλώσσα προς τις τοπικές ελβετογερμανικές διαλέκτους.
Τριπλασιάστηκε η χρήση διαλέκτων στις διαφημίσεις
Το 1985 οι διαφημίσεις που επέλεγαν ελβετογερμανική διάλεκτο συνδέονταν κυρίως με καθημερινές, οικείες ή συναισθηματικές ιστορίες. Αντίθετα, η πρότυπη γερμανική χρησιμοποιούνταν συχνότερα σε μηνύματα που επιδίωκαν να εμφανίζονται σοβαρά και επίσημα.
Στο νεότερο δείγμα, τα τρία πέμπτα των σποτ είναι εξ ολοκλήρου σε διάλεκτο, ποσοστό τριπλάσιο σε σχέση με το 1985. Η αλλαγή δεν περιορίζεται στους πρωταγωνιστές των διαφημίσεων: και οι φωνές που συνοδεύουν τις εικόνες χωρίς να εμφανίζονται στην οθόνη χρησιμοποιούν πλέον πολύ συχνότερα διάλεκτο αντί για πρότυπα γερμανικά.
Ακόμη και διεθνείς προσωπικότητες, όπως ο George Clooney, εμφανίζονται σε ελβετικές τηλεοπτικές διαφημίσεις με μεταγλωττισμένο διάλογο στα ελβετογερμανικά. Η εξέλιξη δείχνει πόσο έχει ενισχυθεί η επιλογή της τοπικής γλωσσικής ταυτότητας στη διαφημιστική επικοινωνία.
Πρωτιά της Ζυρίχης, αλλά διαφορετικές προτιμήσεις στο κοινό
Από τις διαλεκτικές φωνές των διαφημίσεων που μελέτησαν οι ερευνητές, περίπου το 80% χρησιμοποιεί τη διάλεκτο της Ζυρίχης. Αντίθετα, οι διάλεκτοι της Βέρνης και του Graubünden καταγράφηκαν πολύ λιγότερο συχνά, παρότι αυτό δεν αποτελεί μέτρηση του πόσο αρεστοί είναι οι συγκεκριμένοι τρόποι ομιλίας στους θεατές.
Ο δημιουργός διαφημιστικών ταινιών Tobias Fueter περιγράφει διαφορετική εικόνα ως προς τις προτιμήσεις. Κατά την εκτίμησή του, οι διάλεκτοι της Βέρνης και του Graubünden είναι περισσότερο αγαπητές σε εθνικό επίπεδο, ενώ κερδίζει έδαφος και εκείνη του Valais, μεταξύ άλλων χάρη στην τηλεοπτική σειρά «Tschugger».
Στη δική του ομάδα, αντίθετα, οι διάλεκτοι της Thurgau και της Ζυρίχης κατατάσσονται χαμηλά ως προς την προτίμηση. Η διάλεκτος του Aargau θεωρείται πιο ουδέτερη.
Γιατί η διάλεκτος της Ζυρίχης παραμένει τόσο ισχυρή
Ο Adrian Leemann, καθηγητής Γερμανικής Φιλολογίας που συμμετείχε στη μελέτη, διευκρινίζει ότι η διάλεκτος της Ζυρίχης δεν ακούγεται απαραίτητα στις διαφημίσεις με την αυθόρμητη μορφή της καθημερινής ομιλίας. Οι δημιουργοί χρησιμοποιούν συχνά μια πιο εξομαλυμένη εκδοχή, με βραδύτερο ρυθμό, την οποία το κοινό εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται ως αξιόπιστη.
Ο ίδιος προβλέπει μάλιστα ότι μέσα στα επόμενα 20 χρόνια η διάλεκτος της Ζυρίχης θα μπορούσε να εκτοπίσει σχεδόν πλήρως την πρότυπη γερμανική από τις διαφημίσεις που επιδιώκουν να μεταδώσουν μηνύματα με κύρος και αυθεντία. Πρόκειται για εκτίμηση του ερευνητή και όχι για αποτέλεσμα που μπορεί να επιβεβαιώσει η σημερινή μελέτη.
