Γερμανία – Η σταδιακή γήρανση και οι ακραίες καιρικές συνθήκες μετατρέπουν τους 300.000 τόνους θαμμένων πυρομαχικών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε μια διαρκώς αυξανόμενη απειλή για τους πολίτες στη χώρα. Με περίπου 5.000 βόμβες να εξουδετερώνονται ετησίως, ομοσπονδιακές και τοπικές Αρχές προχωρούν σε μαζικές εκκενώσεις πόλεων, την ώρα που εγκρίνονται νέα κονδύλια εκατομμυρίων ευρώ για τον δύσκολο καθαρισμό των εδαφών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Στους 100.000 με 300.000 τόνους υπολογίζονται τα θαμμένα εκρηκτικά στη χώρα.
- Σε 4.700 ανέρχονται οι κάτοικοι που εκκενώνουν το Oranienburg στις 2 Σεπτεμβρίου.
- Εγκρίθηκε νέο ετήσιο ομοσπονδιακό κονδύλι 7 εκατομμυρίων ευρώ για την εκκαθάριση.
Ο παράγοντας του χρόνου και ο κίνδυνος αναφλέξεων
Οκτώ δεκαετίες μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι μηχανισμοί πυροδότησης των θαμμένων βομβών καθίστανται όλο και πιο ασταθείς. Σύμφωνα με το Κέντρο Ανθρωπιστικής Αποναρκοθέτησης της Γενεύης (GICHD), η διάβρωση και η φθορά των υλικών αυξάνουν την τριβή στα κινητά μέρη των πυροκροτητών. Ενώ ο ίδιος ο εκρηκτικός μηχανισμός διατηρεί την πλήρη καταστροφική του ισχύ, η αλλοίωση του μετάλλου καθιστά τα πυρομαχικά εξαιρετικά ευαίσθητα στην παραμικρή δόνηση, αυξάνοντας τον κίνδυνο αυθόρμητης έκρηξης.
Ο κίνδυνος αυτός δεν είναι θεωρητικός. Σύμφωνα με αναφορές του σοσιαλδημοκράτη βουλευτή Björn Lüttmann, έχουν ήδη καταγραφεί περιστατικά αυτοπυροδότησης σε κατοικημένες περιοχές, χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν θύματα. Οι ειδικοί των υπηρεσιών εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών προειδοποιούν ότι, εάν τα ευρήματα δεν εντοπιστούν εγκαίρως, οι αυθόρμητες εκρήξεις θα αποτελούν μια αναπόφευκτη πραγματικότητα.
Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει την κατάσταση
Εκτός από τη φυσική φθορά, η κλιματική κρίση προσθέτει ένα νέο επίπεδο δυσκολίας. Σε δασικές εκτάσεις που είναι επιβαρυμένες με πολεμικό υλικό, όπως οι περιοχές Gohrischheide και Harz, οι παρατεταμένες ξηρασίες προκαλούν συχνές πυρκαγιές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Πυροσβεστική αδυνατεί να προσεγγίσει το μέτωπο λόγω του κινδύνου εκρήξεων, περιορίζοντας τις επιχειρήσεις αποκλειστικά σε εναέρια μέσα και πυροσβεστικά ρομπότ.
Ακόμη και η πτώση της στάθμης των υδάτων αποκαλύπτει νέους κινδύνους. Πρόσφατα, η χαμηλή στάθμη του Ρήνου στην περιοχή Köln-Deutz έφερε στην επιφάνεια μια αμερικανική βόμβα 250 κιλών. Η ανακάλυψη οδήγησε στην άμεση εκκένωση 360 κατοίκων, τη διακοπή λειτουργίας του τοπικού τελεφερίκ και την αναγκαστική μετεγκατάσταση του τηλεοπτικού σταθμού RTL, μέχρι την ασφαλή εξουδετέρωση του μηχανισμού.
Επιχείρηση εκκένωσης χιλιάδων πολιτών στο Oranienburg
Η μεγαλύτερη πρόκληση εντοπίζεται στο Βρανδεμβούργο και συγκεκριμένα στο Oranienburg, το οποίο θεωρείται η πιο επιβαρυμένη περιοχή της χώρας. Για τις 2 Σεπτεμβρίου έχει προγραμματιστεί μια γιγαντιαία επιχείρηση, κατά την οποία 4.700 κάτοικοι καλούνται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Για την ασφάλεια των υποδομών, οι Αρχές προχώρησαν στην τοποθέτηση 28 μεγάλων εμπορευματοκιβωτίων που θα λειτουργήσουν ως τοίχος προστασίας από ενδεχόμενα θραύσματα.
Το ιστορικό υπόβαθρο της περιοχής εξηγεί τον τεράστιο όγκο εκρηκτικών. Ως βιομηχανικός κόμβος κατά τη διάρκεια του πολέμου, η πόλη δέχθηκε σφοδρούς βομβαρδισμούς από την αμερικανική αεροπορία. Πολλές από τις βόμβες, εξοπλισμένες με χημικούς πυροκροτητές μακράς καθυστέρησης, δεν εξερράγησαν ποτέ, καθώς η σύσταση του εδάφους αλλοίωσε την πορεία τους. Σήμερα, υπολογίζεται ότι περίπου 200 με 270 μεγάλες βόμβες παραμένουν κρυμμένες στο υπέδαφος της πόλης.
Τα οικονομικά βάρη και το νέο εθνικό ταμείο
Η οικονομική επιβάρυνση για την ανίχνευση και εξουδετέρωση του πολεμικού υλικού είναι τεράστια. Από το 1991, το Βρανδεμβούργο έχει δαπανήσει περισσότερα από 303 εκατομμύρια ευρώ, με το ένα τρίτο της χρηματοδότησης να προέρχεται από το ομοσπονδιακό ταμείο. Για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα σε εθνικό επίπεδο, η αρμόδια επιτροπή της γερμανικής Βουλής ενέκρινε τη δημιουργία ενός ειδικού προϋπολογισμού, παρέχοντας 7 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για την προστασία του εδάφους.
Ο χριστιανοδημοκράτης βουλευτής Uwe Feiler χαρακτήρισε τη νέα χρηματοδότηση ως ορόσημο για την ασφάλεια και το περιβάλλον, σημειώνοντας ωστόσο ότι το ποσό αφορά ολόκληρη τη γερμανική επικράτεια. Παρά τη σημαντική αυτή εξέλιξη, η αρμόδια υπηρεσία εξουδετέρωσης εκρηκτικών (KMBD) εκτιμά ότι το κόστος των επιχειρήσεων θα συνεχίσει να αυξάνεται, ενώ θεωρείται αδύνατο να προβλεφθεί το πότε η χώρα θα απαλλαγεί οριστικά από τα κατάλοιπα του πολέμου.
