Βέλγιο – Έντονες πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις προκαλεί νομοσχέδιο που θα επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την είσοδο των αρχών σε ιδιωτικές κατοικίες για τη σύλληψη προσώπων εις βάρος των οποίων έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής από τη χώρα.
Οργανώσεις συγκρίνουν την προτεινόμενη ρύθμιση με πρακτικές της αμερικανικής υπηρεσίας μετανάστευσης ICE, ενώ οι αρμόδιες υπουργοί απορρίπτουν κατηγορηματικά τον παραλληλισμό.
Το νομοσχέδιο επεξεργάστηκαν η υπουργός Ασύλου και Μετανάστευσης Anneleen Van Bossuyt (N-VA) και η υπουργός Δικαιοσύνης Annelies Verlinden (CD&V). Η πρόταση δεν αποτελεί ακόμη εφαρμοζόμενο μέτρο, καθώς εκκρεμεί η τελική κοινοβουλευτική ψηφοφορία. Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται τόσο στις εγγυήσεις για την προστασία της κατοικίας όσο και στο ποια πρόσωπα θα αφορά πραγματικά η εφαρμογή του νόμου.
Τι προβλέπει το σχέδιο και ποια δικαστική άδεια απαιτείται
Σύμφωνα με την παρουσίαση της κυβέρνησης, η είσοδος σε κατοικία δεν θα μπορεί να πραγματοποιείται αυθαίρετα, αλλά θα προϋποθέτει άδεια ανακριτή δικαστή. Η Van Bossuyt υποστηρίζει ότι η ρύθμιση δεν στρέφεται ούτε κατά ανθρώπων που έχουν λάβει διεθνή προστασία ούτε συλλήβδην κατά όσων διαμένουν χωρίς νόμιμα έγγραφα στο Βέλγιο.
Η υπουργός έχει συνδέσει το πεδίο εφαρμογής με άτομα χωρίς νόμιμο καθεστώς διαμονής τα οποία, κατά την περιγραφή της, συνιστούν απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εθνική ασφάλεια. Ως παραδείγματα ανέφερε δράστες σοβαρών σεξουαλικών αδικημάτων, εγκλημάτων που σχετίζονται με ναρκωτικά και τρομοκρατικών ενεργειών, επιμένοντας ότι δεν πρόκειται για ανθρώπους που απλώς συμμετέχουν ειρηνικά σε διαδηλώσεις. Η ίδια αναγνώρισε ότι δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό όσων θα μπορούσαν να υπαχθούν στο μέτρο.
Η Verlinden εξήγησε ότι στόχος είναι να μπορούν να εκτελούνται οι αποφάσεις επιστροφής, με σεβασμό στο κράτος δικαίου, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στις προβλεπόμενες εγγυήσεις. Οι δύο υπουργοί χαρακτηρίζουν τη σύγκριση με την ICE παραπλανητική και ακατάλληλη. Η Van Bossuyt υποστηρίζει ακόμη ότι μέρος της κριτικής προς τη μεταναστευτική πολιτική της την παρουσιάζει άδικα ως απάνθρωπη, χωρίς να εξετάζει τις διαφορετικές απόψεις.
Γιατί οι οργανώσεις μιλούν για πρακτικές τύπου ICE
Η συλλογικότητα No ICE in Belgium διευκρινίζει ότι η ανησυχία της δεν αφορά τη δημιουργία μιας υπηρεσίας απολύτως όμοιας με την αμερικανική Immigration and Customs Enforcement. Θεωρεί, ωστόσο, πως η δυνατότητα εισόδου σε σπίτια για συλλήψεις και απελάσεις πλησιάζει τις μεθόδους επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Εκπρόσωπος της συλλογικότητας αμφισβητεί την επάρκεια του προβλεπόμενου δικαστικού ελέγχου, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν ουσιαστικές ομοιότητες με επιχειρήσεις της ICE. Η κριτική αυτή αφορά την αποτελεσματικότητα των εγγυήσεων και όχι την απουσία της δικαστικής άδειας που, σύμφωνα με τις υπουργούς, απαιτεί το βελγικό σχέδιο.
Αντίθετες στη ρύθμιση έχουν ταχθεί επίσης οι οργανώσεις PICUM, CIRÉ και 11.11.11. Η υπεύθυνη συνηγορίας της PICUM, Chiara Catelli, υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός των επιχειρήσεων ως «επισκέψεων σε κατοικίες» δεν αλλάζει, κατά την άποψή της, τον κίνδυνο αναγκαστικής εισόδου της αστυνομίας σε σπίτια και τις συνέπειες για οικογένειες και παιδιά. Η θέση αυτή έρχεται σε άμεση αντίθεση με την κυβερνητική διαβεβαίωση ότι το μέτρο έχει περιορισμένο πεδίο εφαρμογής.
Κινητοποιήσεις σε 40 δήμους πριν από την τελική ψηφοφορία
Η No ICE in Belgium έχει προγραμματίσει για τις 4 Νοεμβρίου συγκεντρώσεις έξω από τα δημαρχεία 40 δήμων σε όλη τη χώρα, ενόψει της τελικής ψηφοφορίας στην ολομέλεια. Σκοπός των διοργανωτών είναι να αναδείξουν την αντίθεση στο νομοσχέδιο και να πείσουν βουλευτές, ακόμη και της κυβερνητικής πλειοψηφίας, να επανεξετάσουν τη στάση τους.
Η συλλογικότητα κατηγορεί την κυβέρνηση ότι επιλέγει συνειδητά να αγνοήσει τις επιφυλάξεις πολιτών, οργανώσεων και πολιτικών εκπροσώπων, παρά τις προειδοποιήσεις τους. Οι υπουργοί, από την πλευρά τους, επιμένουν ότι το προτεινόμενο πλαίσιο επιδιώκει την εκτέλεση συγκεκριμένων αποφάσεων επιστροφής υπό δικαστική εποπτεία. Το ζήτημα παραμένει αντικείμενο κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης πριν από την οριστική κρίση για το νομοσχέδιο.