Ελβετία – Σχέδιο με 56 μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής ενέκρινε την Τετάρτη η ελβετική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, μετά το καλοκαίρι του 2026 που σημαδεύτηκε από θερμοκρασίες-ρεκόρ και εκτεταμένη ξηρασία.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η προστασία της υγείας από τη ζέστη, η διαχείριση των υδάτων και η καλύτερη παρακολούθηση των κινδύνων.
Η νέα στρατηγική και το σχέδιο δράσης καλύπτουν την περίοδο 2026–2031, με παρεμβάσεις σε 30 τομείς. Βασίζονται στην ανάλυση κλιματικών κινδύνων του 2025 από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος (BAFU), καθώς και σε κλιματικά σενάρια της MeteoSwiss και του ETH Zürich.
Κέντρο προστασίας από τη ζέστη και έλεγχοι για τη λεγεωνέλλα
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας (BAG) αναλαμβάνει να δημιουργήσει κέντρο εξειδίκευσης για τους κινδύνους που προκαλούν η ζέστη και η κλιματική αλλαγή. Σκοπός του θα είναι ο συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων και η παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων προστασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται βελτίωση της καταγραφής θανάτων και εισαγωγών σε νοσοκομεία που σχετίζονται με τη ζέστη. Θα αναπτυχθεί επίσης σύστημα επιτήρησης, βάσει αξιολόγησης κινδύνου, για πύργους ψύξης και άλλες εγκαταστάσεις νερού που μπορούν να συνδεθούν με τη λεγεωνέλλα.
Το ζήτημα απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την έξαρση λεγεωνέλλωσης στη Βασιλεία τον Αύγουστο: ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του και άλλοι 28 νόσησαν. Ως πηγή της έξαρσης εντοπίστηκαν δύο υγροί πύργοι ψύξης στο κτίριο της έδρας της Manor.
Για την προστασία όσων εργάζονται σε οικοδομές υπό υψηλές θερμοκρασίες, η κυβέρνηση σκοπεύει να καλέσει τους κοινωνικούς εταίρους σε νέες συζητήσεις για κοινές ελάχιστες απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας. Οι προηγούμενες συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης δεν είχαν οδηγήσει σε συμφωνία.
Νέοι χάρτες καύσωνα και χρηματοδότηση για την ξηρασία
Η ομοσπονδιακή πλατφόρμα παρακολούθησης της ξηρασίας, η οποία λειτουργεί από το 2025, θα αναπτυχθεί ώστε να αποτυπώνει τις επιπτώσεις σε επιμέρους κλάδους της οικονομίας. Η MeteoSwiss θα εκπονήσει νέους εθνικούς χάρτες ζέστης και σενάρια ακραίων συνθηκών. Προβλέπεται ακόμη χρηματοδότηση πρόσθετων ερευνητικών προγραμμάτων της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφάλειας Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (BLV), με στόχο την υγεία των ζώων και την ασφάλεια των τροφίμων.
Για την πλατφόρμα ξηρασίας απαιτούνται 2,1 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα, τα οποία προβλέπεται να ζητηθούν κατά τον επόμενο κύκλο δημοσιονομικού σχεδιασμού για το 2029. Οι πρόσθετες αρμοδιότητες του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εσωτερικών υπολογίζεται ότι θα κοστίσουν 4,4 εκατομμύρια φράγκα από το 2027 και 3 εκατομμύρια ετησίως από το 2030.
Ήδη στα τέλη Αυγούστου, η κυβέρνηση είχε αποφασίσει επιμέρους παρεμβάσεις. Ο ομοσπονδιακός σύμβουλος Albert Rösti είχε ανακοινώσει πρόταση προς το κοινοβούλιο για αύξηση κατά 17,5 εκατομμύρια φράγκα της χρηματοδότησης υπέρ των ελβετικών δασών. Είχε προβλεφθεί επίσης εφάπαξ ενίσχυση 54 εκατομμυρίων φράγκων για άτοκα δάνεια σε αγρότες, ώστε να αντιμετωπίσουν προβλήματα ρευστότητας που προκάλεσε η ξηρασία.
Κριτική από τους Πράσινους
Η τελευταία απόφαση ακολούθησε δεύτερη κυβερνητική αξιολόγηση της ζέστης και της ξηρασίας, την οποία είχε προαναγγείλει ο Rösti για το διάστημα έως τα τέλη Οκτωβρίου. Οι Πράσινοι άσκησαν εκ νέου κριτική, ζητώντας φιλόδοξο και σαφές χρονοδιάγραμμα απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Σε ανακοίνωσή τους χαρακτήρισαν την προσέγγιση του υπουργού Περιβάλλοντος πολιτική αποσπασματικών, άτολμων διορθώσεων.
