Φλάνδρα – Η χρόνια πρωινή εξάντληση των μαθητών επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο τη συζήτηση για αλλαγή του σχολικού ωραρίου.
Μεγάλη έρευνα αποκαλύπτει ότι η πλειοψηφία των εφήβων αδυνατεί να παρακολουθήσει ουσιαστικά τα πρωινά μαθήματα, πιέζοντας τις εκπαιδευτικές αρχές να εξετάσουν τη μετάθεση της πρώτης διδακτικής ώρας, προκειμένου να βελτιωθεί η ακαδημαϊκή αποδοτικότητα και η υγεία τους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Έρευνα σε 18.000 εφήβους δείχνει ότι το 60% είναι εξαντλημένο το πρωί.
- Οι μαθητές ζητούν τη μετακίνηση της έναρξης των μαθημάτων στις 09:00.
- Η βιολογία της εφηβείας απαιτεί 8 έως 10 ώρες ύπνου για την αποφυγή του “brain fog”.
Το πρόβλημα στα θρανία και οι μεγάλες αποστάσεις
Μια τεράστιας κλίμακας έρευνα, η οποία διεξήχθη σε περίπου 18.000 εφήβους από την ένωση μαθητών Scholierenkoepel, αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος. Ένας στους τρεις μαθητές δηλώνει υπερβολικά κουρασμένος για να συγκεντρωθεί κάθε πρωί, ενώ έξι στους δέκα μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τονίζουν ότι συχνά δεν έχουν τις δυνάμεις να παρακολουθήσουν σωστά τις πρώτες ώρες. Το πρόβλημα, όπως μεταδίδει σε ρεπορτάζ της η βελγική εφημερίδα De Standaard, οξύνεται για τα παιδιά που διανύουν μεγάλες αποστάσεις, καθώς πολλά ρυθμίζουν το ξυπνητήρι τους στις 06:30 για να προλάβουν λεωφορεία ή τρένα. Υπό αυτά τα δεδομένα, περίπου το 60% των ερωτηθέντων τάσσεται ανοιχτά υπέρ της καθυστερημένης έναρξης της σχολικής ημέρας.
Το βιολογικό ρολόι της εφηβείας και το «brain fog»
Η εξάντληση των εφήβων έχει σαφή βιολογική εξήγηση, η οποία δεν πρέπει να αγνοείται από το εκπαιδευτικό σύστημα. Η Julie Vanderlinden, ερευνήτρια ύπνου στο Odisee University of Applied Sciences και στο Vrije Universiteit Brussel, εξηγεί ότι κατά τη διάρκεια της εφηβείας, το βιολογικό ρολόι των ανθρώπων μετατοπίζεται. Αυτό καθιστά τους νέους φυσιολογικά επιρρεπείς στο να κοιμούνται και να ξυπνούν πιο αργά. Ωστόσο, εξακολουθούν να χρειάζονται περίπου 8 με 10 ώρες ύπνου, κάτι που σημαίνει ότι οι περισσότεροι δεν ξεκουράζονται επαρκώς τις καθημερινές.
Σύμφωνα με την ειδικό, η κατάσταση αυτή προκαλεί μια αίσθηση «brain fog» (ομίχλη εγκεφάλου), όπου οι μαθητές δίνουν την εντύπωση ότι απουσιάζουν νοητικά, επηρεάζοντας αρνητικά την προσοχή, τη μνήμη, την ικανότητα μάθησης, καθώς και τη συνολική σωματική και ψυχική ευεξία τους. Αν και η χρήση smartphones επιδεινώνει το πρόβλημα, καταστέλλοντας την παραγωγή μελατονίνης λόγω του φωτός των οθονών, δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία για την παρατεταμένη αϋπνία.
Ευελιξία στο ωράριο και το αίτημα για έναρξη στις 09:00
Το θεσμικό πλαίσιο παρέχει ήδη περιθώρια προσαρμογής στα σχολεία. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Scholierenkoepel, Bas Vanhullebusch, η σχολική ημέρα επιτρέπεται να ξεκινά από τις 08:00 και μπορεί να διαρκέσει έως τις 17:00. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι μια απλή μετατόπιση της έναρξης των μαθημάτων από τις 08:25 στις 09:00 το πρωί θα μπορούσε να βελτιώσει άμεσα την ποιότητα του ύπνου και τη συγκέντρωση των εφήβων στις τάξεις.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι ίδιοι οι μαθητές εμφανίζονται διατεθειμένοι να παραμείνουν στο σχολείο περισσότερο το απόγευμα προκειμένου να κερδίσουν πολύτιμο χρόνο το πρωί. Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση μαθητών στη βελγική εφημερίδα, οι οποίοι δηλώνουν πρόθυμοι να δεχτούν ακόμη και μία επιπλέον διδακτική ώρα καθημερινά, ως αντάλλαγμα για μια πιο καθυστερημένη και ξεκούραστη έναρξη της σχολικής τους ημέρας.
