Σαξονία-Άνχαλτ – Η πιθανότητα συμμετοχής της AfD στην κυβέρνηση του γερμανικού κρατιδίου προκαλεί έντονη αντιπαράθεση για την προστασία απόρρητων πληροφοριών των υπηρεσιών ασφαλείας. Οι Πράσινοι κατηγορούν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση ότι δεν παρουσιάζει σαφές σχέδιο για να αποτρέψει ενδεχόμενη πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα, την ώρα που ο επικεφαλής της AfD στο κρατίδιο, Ulrich Siegmund, επιδιώκει να εκλεγεί πρωθυπουργός τον Δεκέμβριο.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Η ανησυχία αφορά ένα υποθετικό, αλλά πολιτικά κρίσιμο σενάριο: να αποκτήσει η AfD το υπουργείο Εσωτερικών του κρατιδίου και εποπτική πρόσβαση σε πληροφορίες της υπηρεσίας προστασίας του Συντάγματος.
- Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν δημοσιοποιεί συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας, επικαλούμενη την ευθύνη της εκτελεστικής εξουσίας και διαδικασίες σε εξέλιξη.
- Οι Πράσινοι προτείνουν νομοθετική ρήτρα που θα επιτρέπει να διακόπτεται η ανταλλαγή πληροφοριών όταν διακυβεύονται ζωτικά κρατικά συμφέροντα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Landesamt für Verfassungsschutz, η υπηρεσία του κρατιδίου που συγκεντρώνει και αξιολογεί πληροφορίες για απειλές κατά της συνταγματικής τάξης. Το ερώτημα δεν αφορά κάποια ήδη διαπιστωμένη διαρροή, αλλά το ποιος θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση στις πληροφορίες της εάν άλλαζε ο πολιτικός έλεγχος του υπουργείου Εσωτερικών.
Η απάντηση του Βερολίνου που δεν καθησύχασε τους Πράσινους
Σε νέα κοινοβουλευτική ερώτηση των Πρασίνων, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση απάντησε ότι τα μέτρα προστασίας πρέπει να προσαρμόζονται διαρκώς στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Το έγγραφο, το οποίο έχει στη διάθεσή της η εφημερίδα Tagesspiegel, δεν περιγράφει συγκεκριμένες ενέργειες.
Η κυβέρνηση αιτιολόγησε τη μη δημοσιοποίηση περισσότερων λεπτομερειών λέγοντας ότι αυτές εμπίπτουν στον πυρήνα της αυτοτελούς ευθύνης της εκτελεστικής εξουσίας. Ανέφερε επίσης ότι η προστασία των απόρρητων κρατικών συμφερόντων απαιτεί αποφάσεις ανεπηρέαστες από εξωτερικές παρεμβάσεις και πως το Κοινοβούλιο δεν μπορεί να ελέγχει τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Η απάντηση αυτή δεν ξεκαθαρίζει ποιοι πρακτικοί περιορισμοί θα ισχύσουν εάν η AfD συμμετάσχει σε μελλοντική κυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ. Δεν υπάρχει προς το παρόν επιβεβαιωμένη ανάληψη του υπουργείου από την AfD· η συζήτηση αφορά την προετοιμασία απέναντι σε μια πιθανή πολιτική εξέλιξη.
«Σοβαρή παράλειψη ασφάλειας», καταγγέλλει ο Konstantin von Notz
Ο βουλευτής των Πρασίνων Konstantin von Notz, μέλος της κοινοβουλευτικής επιτροπής ελέγχου των υπηρεσιών πληροφοριών, υποστηρίζει ότι το ομοσπονδιακό υπουργείο Εσωτερικών δεν έχει εξηγήσει πώς θα διαφυλαχθεί η ακεραιότητα του συνολικού δικτύου υπηρεσιών προστασίας του Συντάγματος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αρχικά το υπουργείο αντιμετώπιζε τον κίνδυνο ως υποθετικό. Τώρα, όπως καταγγέλλει, αποφεύγει σαφείς απαντήσεις επικαλούμενο εκκρεμείς διαβουλεύσεις και προετοιμασία αποφάσεων. Ο von Notz χαρακτηρίζει το γεγονός ότι οι αρμόδιοι εξακολουθούν να συντονίζονται για τα κατάλληλα μέτρα «σοβαρή παράλειψη στον τομέα της πολιτικής ασφάλειας», υποστηρίζοντας ότι οι προειδοποιήσεις είχαν υποτιμηθεί επί υπερβολικά μεγάλο διάστημα.
Ο πολιτικός των Πρασίνων αποδίδει στον ομοσπονδιακό υπουργό Εσωτερικών Alexander Dobrindt (CSU) την ευθύνη να διασφαλίσει εγκαίρως ότι ευαίσθητες πληροφορίες δεν θα βρεθούν σε χέρια όπου, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με επικίνδυνο τρόπο.
Ο φόβος να σταματήσουν οι σύμμαχοι να μοιράζονται πληροφορίες
Ο von Notz επικαλέστηκε ως προειδοποιητικό παράδειγμα την Αυστρία, όπου, όπως υπενθύμισε, είχαν εκφραστεί αμφιβολίες για την ασφάλεια πληροφοριών την περίοδο κυβερνητικής συμμετοχής του FPÖ. Κατά τον ίδιο, μια αντίστοιχη απώλεια εμπιστοσύνης στη Γερμανία θα μπορούσε να οδηγήσει συνεργαζόμενες χώρες και υπηρεσίες να περιορίσουν όσα μοιράζονται.
Ο κίνδυνος αυτός, υποστήριξε, θα είχε βαρύτατες συνέπειες για την εθνική ασφάλεια σε μια ήδη τεταμένη διεθνή συγκυρία. Πρόκειται για την εκτίμηση και την προειδοποίηση του βουλευτή, όχι για απόφαση ξένων υπηρεσιών να διακόψουν τη συνεργασία τους.
Η νομοθετική «ασφάλεια» που προτείνουν οι Πράσινοι
Η συγκεκριμένη πρόταση του von Notz είναι η εισαγωγή μιας ρήτρας ανθεκτικότητας (Resilienzklausel) στον νόμο που διέπει την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος, Bundesamt für Verfassungsschutz.
Η ρήτρα θα καθιστούσε σαφές ότι πληροφορίες δεν διαβιβάζονται σε άλλον φορέα όταν η ανταλλαγή τους ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο ουσιώδη συμφέροντα του κράτους. Ο von Notz ζητά να ενσωματωθεί αυτός ο μηχανισμός στην επικείμενη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για τις υπηρεσίες πληροφοριών.
Η πρόταση δεν αποτελεί ισχύοντα κανόνα. Το ζήτημα που παραμένει ανοιχτό είναι εάν και με ποια εργαλεία το Βερολίνο θα μπορεί να περιορίζει τη διακίνηση ευαίσθητων δεδομένων σε περίπτωση αλλαγής της πολιτικής ηγεσίας της Σαξονίας-Άνχαλτ, χωρίς να διαταράσσει τη συνεργασία των υπηρεσιών ασφαλείας.
