Ελβετία – Ένα εκτεταμένο κύμα πολιτικών, διπλωματικών και κοινωνικών αναταράξεων σαρώνει τα ανώτατα κυβερνητικά κλιμάκια της χώρας, αναδιαμορφώνοντας πλήρως τον στρατηγικό σχεδιασμό των επόμενων ετών.
Η διαφαινόμενη κατάρρευση της απαγόρευσης για την κατασκευή νέων πυρηνικών σταθμών ανοίγει ένα τεράστιο ρήγμα στην εθνική ενεργειακή πολιτική, ενώ την ίδια στιγμή το πέπλο μυστηρίου γύρω από τις τελωνειακές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες προκαλεί σφοδρές νομικές αντιπαραθέσεις. Στο εσωτερικό μέτωπο, οι σοβαρές δυσλειτουργίες στα εξοπλιστικά προγράμματα των ενόπλων δυνάμεων και οι καταγγελίες για μισθολογικές ανισότητες στον κλάδο των διανομών συνθέτουν την εικόνα μιας διοίκησης που καλείται να διαχειριστεί πολλαπλές κρίσεις ταυτόχρονα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Συγκρότηση πλειοψηφίας για την άρση του πυρηνικού εμπάργκο.
- Άρνηση του Seco να παραδώσει έγγραφα για τον τελωνειακό πόλεμο με τις ΗΠΑ.
- Εσωτερική κρίση στις ένοπλες δυνάμεις με τη διοίκηση της Ruag.
- Σφοδρές αντιδράσεις για τις αμοιβές των διανομέων της Just Eat.
- Γαλλικές ανησυχίες για το ελβετικό δημογραφικό όριο των 10 εκατομμυρίων.
Η ανατροπή του πυρηνικού εμπάργκο: Οι συσχετισμοί που αλλάζουν την ενέργεια
Οι ισορροπίες εντός του Εθνικού Συμβουλίου μεταβάλλονται ραγδαία, ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για την αναβίωση της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα. Σύμφωνα με τον ελβετικό τύπο, επτά κρίσιμα στελέχη του κεντρώου χώρου, υπό την καθοδήγηση των Markus Ritter και Elisabeth Schneider-Schneiter, έχουν αποφασίσει να στηρίξουν την άρση της απαγόρευσης ανέγερσης νέων εργοστασίων κατά την επικείμενη συνεδρίαση του Ιουνίου. Η συγκεκριμένη μετατόπιση εξασφαλίζει, σε άμεση συνεργασία με τα κόμματα SVP και FDP, μια εξαιρετικά οριακή πλειοψηφία 101 έναντι 99 ψήφων στα κοινοβουλευτικά έδρανα.
Η εξέλιξη αυτή απειλεί να ακυρώσει τον πυρήνα της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής που ψηφίστηκε το 2017, προκαλώντας έντονους εσωκομματικούς τριγμούς, δεδομένου ότι η πολιτική εξόδου από την ατομική ενέργεια έφερε ανεξίτηλη την υπογραφή της πρώην υπουργού Doris Leuthard. Παρά την κοινοβουλευτική δυναμική, η τελική ετυμηγορία αναμένεται να κριθεί στις κάλπες, καθώς οι Πράσινοι έχουν ήδη δρομολογήσει τις διαδικασίες για τη διεξαγωγή εθνικού δημοψηφίσματος. Η απόφαση είναι πλέον στα χέρια των ψηφοφόρων.
Η απόκρυψη των εγγράφων από το Seco πυροδοτεί νομική σύγκρουση
Σε ένα εντελώς διαφορετικό μέτωπο, η κρατική διαφάνεια δοκιμάζεται σκληρά εξαιτίας της στάσης που τηρεί η ομοσπονδιακή γραφειοκρατία απέναντι σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα. Το Seco αρνείται πεισματικά την πρόσβαση στα απόρρητα έγγραφα που αφορούν την εν εξελίξει τελωνειακή διαμάχη με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποκλείοντας όχι μόνο ερευνητές και πολίτες, αλλά προσπερνώντας ακόμη και την εξουσία του ομοσπονδιακού επιτρόπου προστασίας δεδομένων Adrian Lobsiger.
Ο κορυφαίος ανεξάρτητος αξιωματούχος της χώρας καταγγέλλει ανοιχτά την κρατική γραμματεία για κατάφωρη παραβίαση της υποχρέωσης συνεργασίας, υπενθυμίζοντας πως η νομοθεσία του παρέχει ρητή και αδιαπραγμάτευτη εξουσιοδότηση πρόσβασης στα αρχεία. Από την πλευρά του, το Seco οχυρώνεται πίσω από τη νομική ρήτρα περί εξαιρετικών περιπτώσεων που αφορούν ενεργές διεθνείς διαδικασίες επίλυσης διαφορών. Οι εμπλεκόμενοι νομικοί κύκλοι ετοιμάζονται ήδη να κλιμακώσουν την ένταση, μεταφέροντας την υπόθεση με επίσημες προσφυγές ενώπιον του Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Ο εκτροχιασμός του αμυντικού προϋπολογισμού και η κρίση με τη Ruag
Το εσωτερικό των ενόπλων δυνάμεων συγκλονίζεται από διαδοχικά διαχειριστικά αδιέξοδα, με επίκεντρο τον σχεδιασμό του νέου εξοπλιστικού προγράμματος. Εμπιστευτικές αναφορές αποκαλύπτουν μια παρατεταμένη χαοτική κατάσταση γύρω από τον προϋπολογισμό των 3,4 δισ. φράγκων για το 2026, όπου η χρηματοδότηση ανακατανέμεται με αδιαφανείς διαδικασίες. Η απόφαση να ακυρωθεί ένα πακέτο συντήρησης ύψους 490 εκατομμυρίων προκειμένου να αποδεσμευτούν ξαφνικά 394 εκατομμύρια για τα μαχητικά F-35, διαψεύδοντας προηγούμενες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις, παρά τις διαψεύσεις του υπουργείου άμυνας (VBS).
Την ίδια στιγμή, η εμπιστοσύνη του στρατεύματος προς τον βασικό προμηθευτή του, την κρατική εταιρεία Ruag, καταγράφει ιστορικό χαμηλό, κατακρημνιζόμενη από το 61% στο 51% ενόψει του 2025. Ο στρατός εγκαλεί ευθέως τη διοίκηση της εταιρείας για δυσανάλογο διοικητικό κόστος, προβληματική σχέση τιμής-απόδοσης και συστηματικές καθυστερήσεις στις παραδόσεις υλικού. Οι συγκεκριμένες αστοχίες απειλούν πλέον ευθέως την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την ικανότητα εκπαίδευσης των στρατιωτικών μονάδων στο πεδίο.
Το διπλωματικό ρήγμα με το Βερολίνο για την έδρα του ΟΗΕ
Οι προτεραιότητες της ελβετικής διπλωματίας στο διεθνές στερέωμα προκαλούν ισχυρούς τριγμούς στις σχέσεις της χώρας με τους παραδοσιακούς της συμμάχους. Η στρατηγική επιλογή του υπουργού Εξωτερικών Ignazio Cassis να αγνοήσει την υποψηφιότητα της Γερμανίας για μια θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, προκρίνοντας τη στήριξη της Αυστρίας και της Πορτογαλίας, έχει δημιουργήσει βαρύ κλίμα στο Βερολίνο. Παρότι η διαδικασία της ψηφοφορίας παραμένει επισήμως μυστική, οι διαρροές στους διπλωματικούς κύκλους επιβεβαιώνουν την απόκλιση.
Στο πεδίο της εσωτερικής οικονομικής διακυβέρνησης, ο σχεδιασμός παραμένει εξίσου σκληρός απέναντι στα τραπεζικά ιδρύματα. Η υπουργός Οικονομικών Karin Keller-Sutter διατηρεί σε απόλυτη ετοιμότητα ένα εναλλακτικό κανονιστικό σχέδιο, εάν το κοινοβούλιο επιχειρήσει να αποδυναμώσει το νομοσχέδιο Lex UBS. Αξιοποιώντας τις αποκλειστικές αρμοδιότητες του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου μέσω της αναθεώρησης του διατάγματος για τα ίδια κεφάλαια, η κυβέρνηση δεσμεύεται να παρέμβει μονομερώς εάν εντοπίσει υπερβολικές υποχωρήσεις στις κεφαλαιακές απαιτήσεις των μεγάλων τραπεζών. Το μήνυμα προς τις αγορές είναι ξεκάθαρο.
Εργασιακές σκιές και αντιδράσεις για τις αμοιβές στη συνεργασία της Migros
Στον τομέα των υπηρεσιών και του λιανεμπορίου, η νέα επιχειρηματική σύμπραξη μεταξύ του κολοσσού Migros και της πλατφόρμας Just Eat βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο των συνδικάτων. Σύμφωνα με αποκαλύψεις του ελβετικού τύπου, ένα σημαντικό μέρος του μεταφορικού έργου ανατίθεται σε υπεργολάβους, οι οποίοι αμείβουν τους διανομείς αποκλειστικά ανά παραγγελία, μηδενίζοντας τις αποδοχές τους κατά τους χρόνους αναμονής. Η πρακτική αυτή οδηγεί σε ωρομίσθια που καταρρέουν στα όρια των 10 φράγκων.
Εκπρόσωποι των εργαζομένων, όπως ο Markus Bardenheuer από το συνδικάτο Unia, αναφέρουν πως ολόκληρο το ρίσκο της μειωμένης ζήτησης μετακυλίεται βίαια στις πλάτες των διανομέων, απαιτώντας την άμεση παρέμβαση των αρμόδιων φορέων. Από την πλευρά της, η διεύθυνση της Migros υπεραμύνεται της συμφωνίας, υποστηρίζοντας πως η πλατφόρμα τηρεί τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, χωρίς ωστόσο να εγγυάται τις συνθήκες που επικρατούν στα χαμηλότερα επίπεδα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το πιλοτικό πρόγραμμα επεκτείνεται ήδη σε Γενεύη, Wallis και Tessin.
Οι γαλλικές ανησυχίες για το δημογραφικό όριο και οι επιπτώσεις στα σύνορα
Το εσωτερικό πολιτικό αφήγημα γύρω από τη μετανάστευση αποκτά πλέον έντονες διασυνοριακές προεκτάσεις, προκαλώντας τον άμεσο εκνευρισμό των γαλλικών αρχών. Η πρωτοβουλία του κόμματος SVP για το ανώτατο όριο των 10 εκατομμυρίων κατοίκων παραμένει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον ομοσπονδιακό σύμβουλο Albert Rösti να παρεμβαίνει παρασκηνιακά προκειμένου να λειάνει τις σκληρές διατυπώσεις στο επίσημο ενημερωτικό φυλλάδιο, κυρίως όσον αφορά τις προβλέψεις για το σύστημα υγείας και τις δομές ασύλου.
Οι δήμαρχοι των παραμεθόριων γαλλικών περιοχών παρακολουθούν τις εξελίξεις με διάχυτη ανησυχία. «Φοβόμαστε ότι αυτό θα κάνει την περιοχή ακόμη πιο ελκυστική και θα φέρει πρόσθετες δυσκολίες στην εξεύρεση στέγης και στη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών μας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Gabriel Doublet, δήμαρχος του Annemasse, υπογραμμίζοντας πως ο αριθμός των διασυνοριακών εργαζομένων έχει εκτοξευθεί από τις 30.000 στις 120.000 μέσα σε δύο δεκαετίες. Παράλληλα, στο εσωτερικό μέτωπο, τα θύματα της φονικής πυρκαγιάς στο Crans-Montana βρίσκονται σε νομικό αδιέξοδο, καθώς η κρατική αρωγή των 4.000 φράγκων για δικηγορικές αμοιβές έχει εξαντληθεί πλήρως, αφήνοντας τις οικογένειες απροστάτευτες απέναντι στις πολύπλοκες ανακριτικές διαδικασίες στις οποίες εμπλέκεται και ο τοπικός πρόεδρος Nicolas Féraud.
