Γερμανία – Η ανάγκη για τη ριζική αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών πολιτικής προστασίας της χώρας οδηγεί την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην απόφαση να εγκρίνει ένα εκτενές επενδυτικό πρόγραμμα ύψους δισεκατομμυρίων, στοχεύοντας στην κάλυψη των τεράστιων κενών που δημιουργήθηκαν μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου.
Η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική σε πολυπληθή κρατίδια όπως η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, όπου η παντελής έλλειψη επιχειρησιακών καταφυγίων, η παλαιότητα του στόλου των οχημάτων έκτακτης ανάγκης και οι ελλείψεις σε βασικό εξοπλισμό υποστηρικτικών οργανώσεων προκαλούν έντονες αμφιβολίες στους ειδικούς για την επίτευξη των στόχων ετοιμότητας που έχουν τεθεί. Οι αρμόδιοι φορείς καλούνται να διαχειριστούν μια χρονικά πιεστική μετάβαση.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προγραμματίζει επενδύσεις ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ στην πολιτική προστασία.
- Κανένα από τα 48 εναπομείναντα δημόσια καταφύγια στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία δεν είναι πλέον λειτουργικό.
- Ο υπουργός Dobrindt θέτει ως στόχο την πλήρη θωράκιση της χώρας μέχρι το έτος 2029.
- Σοβαρές ελλείψεις σε εξειδικευμένα οχήματα, σκηνές και υγειονομικό υλικό καταγράφουν οι οργανώσεις.
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αρχές ασφαλείας εντείνονται λόγω της μακροχρόνιας υποκίνησης των σχετικών κονδυλίων, με τις υποδομές να έχουν αφεθεί χωρίς καμία συντήρηση για σχεδόν δύο δεκαετίες. Η δημιουργία νέων μονάδων και η ανανέωση του εξοπλισμού απαιτούν χρόνο που υπερβαίνει τον τρέχοντα κυβερνητικό σχεδιασμό, ενώ η γήρανση του πληθυσμού δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες για τη διαχείριση κρίσεων. Η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σωστή καθοδήγηση του εθελοντικού τομέα, ο οποίος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της εγχώριας προστασίας. Η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Η κατάσταση των υποδομών στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία
Η περιφερειακή διευθύντρια του Ερυθρού Σταυρού (Deutsches Rotes Kreuz Westfalen-Lippe) και μέλος της ομοσπονδιακής διοίκησης του οργανισμού, Tanja Knopp, επεσήμανε τη μεγάλη ανάγκη αναβάθμισης των συστημάτων, σημειώνοντας ότι ενώ η καταστροφική πλημμύρα στην περιοχή Arhtal οδήγησε στην ενίσχυση της διαχείρισης καταστροφών, η γενικότερη πολιτική προστασία παραμελήθηκε συστηματικά μετά το τέλος των γεωπολιτικών εντάσεων του περασμένου αιώνα. Η ίδια εξέφρασε επιφυλάξεις για το αν το μερίδιο από την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα αναλογεί στο πολυπληθέστερο κρατίδιο θα επαρκέσει για την κάλυψη των τεράστιων ελλείψεων. Οι τοπικές ανάγκες θεωρούνται εξαιρετικά αυξημένες.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που κοινοποίησε η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ακινήτων (Bundesanstalt für Immobilienaufgaben), στην επικράτεια της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας καταγράφονται επίσημα 48 δημόσιοι χώροι προστασίας, οι οποίοι περιλαμβάνουν υπόγεια καταφύγια, στοές και πρώην βοηθητικά νοσοκομεία, με συνολική χωρητικότητα 66.000 θέσεων. Η γεωγραφική τους κατανομή εντοπίζεται κυρίως στην περιφέρεια του Düsseldorf (18), ακολουθούμενη από τις περιοχές Arnsberg (12), Köln (10), Münster (7) και Detmold (1). Ωστόσο, οι εγκαταστάσεις αυτές δεν έχουν υποβληθεί σε εργασίες συντήρησης ή αποκατάστασης από το 2007, με αποτέλεσμα καμία από αυτές να μην θεωρείται επιχειρησιακά έτοιμη ή λειτουργική για την προστασία των πολιτών. Η έλλειψη αυτή δημιουργεί σοβαρά κενά ασφαλείας.
Οι ελλείψεις σε εξοπλισμό και η μετατροπή των χώρων στο Wuppertal
Η υποβάθμιση των μέσων επηρεάζει άμεσα και τη λειτουργία των μεγάλων οργανώσεων, όπως η Υπηρεσία Τεχνικής Βοήθειας (Technisches Hilfswerk) και ο Ερυθρός Σταυρός, οι οποίες αναγκάζονται να χρησιμοποιούν επιχειρησιακά οχήματα που λόγω παλαιότητας εμπίπτουν στην κατηγορία των ιστορικών αυτοκινήτων. Ενδεικτικά, η πυροσβεστική υπηρεσία στην πόλη Dortmund στερείται ειδικών σκηνών για τη μαζική φιλοξενία πολιτών που απομακρύνονται από τις εστίες τους, αν και έχει καταφέρει να εξασφαλίσει επαρκή αποθέματα καυσίμων για τα οχήματα έκτακτης ανάγκης και ιατρικά εφόδια με ορίζοντα εξαμήνου. Η έλλειψη υλικών περιορίζει την ευελιξία των δυνάμεων.
Στην πόλη Wuppertal, η τοπική πυροσβεστική υπηρεσία επιβεβαίωσε ότι δεν υφίστανται πλέον καθόλου καταφύγια ή αντίστοιχοι προστατευόμενοι χώροι, καθώς ένας από τους μεγαλύτερους πρώην υπόγειους χώρους της πόλης, πλησίον του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού, έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο δημοφιλείς μουσικούς χώρους (clubs) παγκοσμίως. Στο πλαίσιο αυτό, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας και Βοήθειας σε Καταστροφές (Bundesamt für Bevölkerungsschutz und Katastrophenhilfe) έχει ξεκινήσει εκ νέου έρευνες στην περιοχή για τον εντοπισμό κατάλληλων κτιρίων που θα μπορούσαν να διαμορφωθούν αναλόγως. Η αναζήτηση νέων λύσεων βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το χρονικό όριο του 2029 και η πίεση του παράγοντα του χρόνου
Ο κεντρικός σχεδιασμός που έχει τεθεί από τον αρμόδιο υπουργό, Dobrindt, προβλέπει την πλήρη ετοιμότητα της χώρας στον τομέα της πολιτικής προστασίας έως το έτος 2029, ένας στόχος που χαρακτηρίζεται εξαιρετικά φιλόδοξος και ενδεχομένως μη ρεαλιστικός από οικονομικούς αναλυτές των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών δικτύων. Η διαδικασία παραγωγής, προμήθειας και παράδοσης εξειδικευμένων οχημάτων, απλών σκηνών ή σύνθετων κινητών νοσοκομειακών μονάδων απαιτεί μεγάλα χρονικά διαστήματα, τα οποία δεν έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη κατά τα προηγούμενα έτη αδράνειας. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού συστήματος προστασίας απαιτεί τουλάχιστον μία δεκαετία συνεχών προσπαθειών. Ο χρόνος λειτουργεί ανασταλτικά.
Επιπλέον, η δημογραφική μεταβολή και η συνεχής γήρανση του πληθυσμού δημιουργούν μια νέα κοινωνική πραγματικότητα, καθώς ο αριθμός των ηλικιωμένων ατόμων που θα χρήζουν άμεσης βοήθειας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης είναι σημαντικά μεγαλύτερος σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Παρά το γεγονός ότι το ενδιαφέρον των πολιτών για εθελοντική προσφορά παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, η αποτελεσματικότητα του συστήματος εξαρτάται από την ορθή κρατική καθοδήγηση, την εκπαίδευση και τη χρηματοδότηση των οργανώσεων, προκειμένου οι δυνάμεις αυτές να διατηρηθούν ενεργές. Η ανάγκη για δομημένη οργάνωση είναι επιτακτική.
