Ολλανδία – Η αστυνομία και η Εισαγγελία (Openbaar Ministerie) προχωρούν στην καθιέρωση ενός νέου συστήματος πόντων ποινής πριν από το τέλος του έτους, στοχεύοντας άμεσα σε περίπου 30.000 οδηγούς που παραβιάζουν συστηματικά τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας.
Το νέο μέτρο έρχεται να προστεθεί στα υφιστάμενα χρηματικά πρόστιμα, επιβάλλοντας αυστηρότερη επιτήρηση σε όσους αδιαφορούν εξακολουθητικά για την οδική ασφάλεια.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Η χρήση κινητού τηλεφώνου στο τιμόνι και η οδήγηση χωρίς ζώνη επιφέρουν έναν πόντο ποινής επιπλέον του χρηματικού προστίμου.
- Σοβαρές παραβάσεις όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και η πρόκληση ατυχήματος τιμωρούνται με δύο έως τρεις πόντους.
- Η συγκέντρωση έξι πόντων μέσα σε ένα έτος εντάσσει τον οδηγό σε επίσημη λίστα υποτροπής και υπό αυστηρή επιτήρηση.
Πώς λειτουργεί το νέο point system και ποιες είναι οι ποινές
Το σχέδιο, το οποίο έφερε στο φως το RTL Nieuws αντλώντας στοιχεία από την αστυνομία, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Ασφάλειας (Ministerie van Justitie en Veiligheid) και την εισαγγελική αρχή, προβλέπει ότι οι πόντοι θα προστίθενται αυτόματα πάνω από κάθε διοικητικό πρόστιμο που βεβαιώνεται στον παραβάτη. Η πληκτρολόγηση μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο κατά τη διάρκεια της οδήγησης και η μη χρήση ζώνης ασφαλείας χρεώνουν τον οδηγό με έναν πόντο.
Για σοβαρότερα αδικήματα που παραπέμπονται ενώπιον της δικαιοσύνης, οι κυρώσεις κλιμακώνονται αισθητά. Συγκεκριμένα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, η μετακίνηση χωρίς έγκυρη άδεια οδήγησης ή η πρόκληση σοβαρού τροχαίου ατυχήματος θα επιφέρουν άμεσα δύο ή τρεις πόντους ποινής. Μοναδική εξαίρεση στον κανόνα αποτελούν οι παραβάσεις που καταγράφονται από τις αυτόματες κάμερες ταχύτητας (flitspaal), οι οποίες δεν γεννούν πόντους αλλά συνεχίζουν να τιμωρούνται με βαριά χρηματικά πρόστιμα εκατοντάδων ευρώ.
Το προφίλ των συστηματικών παραβατών και οι κάμερες παρακολούθησης
Ανάλυση δεδομένων από τη Στατιστική Υπηρεσία της Ολλανδίας (CBS) δείχνει ότι, υπό τη νέα μέθοδο υπολογισμού, 29.720 οδηγοί θα είχαν συγκεντρώσει έξι ή περισσότερους πόντους κατά το περασμένο έτος. Το προφίλ της συγκεκριμένης ομάδας αφορά σχεδόν αποκλειστικά άνδρες, καθώς οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόλις το 5% του συνόλου. Παράλληλα, καταγράφεται έντονη νεανική παραβατικότητα, με 2.650 οδηγούς να είναι κάτω των 18 ετών μέσα στο 2025, ενώ ένας στους οκτώ παραβάτες έχει ήδη προηγούμενη καταδίκη για τροχαία αδικήματα.
Μόλις ένας οδηγός ενταχθεί στη λίστα υποτροπής με έξι πόντους, οι αρμόδιες αρχές σχεδιάζουν την επιβολή υποχρεωτικών εκπαιδευτικών μαθημάτων οδικής συμπεριφοράς μέσω του φορέα αδειών οδήγησης CBR. Ταυτόχρονα, η αστυνομία επιδιώκει την παρακολούθηση των υπότροπων οδηγών με έξυπνες κάμερες ανάγνωσης πινακίδων κυκλοφορίας. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του τροχαίου προγράμματος της αστυνομίας Frits Lindeman, οι αρχές είναι αποφασισμένες να αναζητήσουν ενεργά τους παραβάτες, παρότι το μέτρο εγείρει νομικά και ψηφιακά ζητήματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής που βρίσκονται ακόμη υπό διαπραγμάτευση.
Οι επιφυλάξεις των ειδικών για την αποτελεσματικότητα του μέτρου
Η εφαρμογή ενός ακόμη συστήματος πόντων προκαλεί σκεpticism σε ακαδημαϊκούς κύκλους. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης (Utrecht University) και το Vrije Universiteit επισημαίνουν ότι οι προειδοποιητικές επιστολές προς τους συστηματικούς παραβάτες δεν αποδίδουν στην πράξη. Οι μελέτες τους καταδεικνύουν ότι αυστηρότερα μέτρα, όπως η αναστολή και η οριστική ανάκληση της άδειας οδήγησης, αποτελούν μακράν τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία συμμόρφωσης.
Στην Ολλανδία λειτουργούν ήδη δύο διακριτά point systems, εκ των οποίων το ένα αφορά νέους οδηγούς με άδεια κάτω των επτά ετών και το δεύτερο εστιάζει αποκλειστικά σε παραβάσεις αλκοόλ και ναρκωτικών. Η προσθήκη ενός τρίτου μηχανισμού μένει να αποδειχθεί αν θα καταφέρει πραγματικά να αλλάξει την επικίνδυνη νοοτροπία των καθ’ έξιν παραβατών στους δρόμους της χώρας.
