Γερμανία – Ανατιμήσεις σε μια σειρά από καθημερινά προϊόντα στα σούπερ μάρκετ αναμένεται να αντιμετωπίσουν οι καταναλωτές, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ενέκρινε το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027, το οποίο προβλέπει την εισαγωγή τεσσάρων νέων φορολογικών επιβαρύνσεων. Τα μέτρα αυτά στοχεύουν στη χρηματοδότηση των κρατικών δαπανών, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος διαβίωσης των πολιτών μέσω της αύξησης των τιμών σε βασικά αγαθά και συσκευασίες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός για το 2027 προβλέπει συνολικές δαπάνες ύψους 555,4 δισεκατομμυρίων ευρώ και τη λήψη νέου δανεισμού που αγγίζει τα 118,7 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Από το 2027 θεσπίζεται φόρος 80 λεπτών ανά κιλό μη ανακυκλώσιμου πλαστικού, ο οποίος θα μετακυληθεί στις επιχειρήσεις που διαθέτουν τις συσκευασίες στην αγορά.
- Το νέο φορολογικό πακέτο περιλαμβάνει άμεσες αυξήσεις στον φόρο αλκοόλ και τον φόρο καπνού, ενώ παράλληλα σχεδιάζεται και η μελλοντική εισαγωγή φόρου στη ζάχαρη.
Οι νέες φορολογικές επιβαρύνσεις και ο προϋπολογισμός
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση κατέληξε σε συμφωνία στο υπουργικό συμβούλιο για το πλαίσιο του κρατικού προϋπολογισμού, ενσωματώνοντας διαδοχικές φορολογικές αυξήσεις που θα τεθούν σε ισχύ το επόμενο έτος. Η στρατηγική αυτή κρίθηκε αναγκαία για την κάλυψη του σχεδιασμού δαπανών, ο οποίος συνοδεύεται από εκτεταμένο δανεισμό. Οι καταναλωτές θα κληθούν να πληρώσουν το μάρμαρο αυτών των αποφάσεων, καθώς οι αυξήσεις αφορούν προϊόντα ευρείας κατανάλωσης.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η επιβολή του λεγόμενου φόρου πλαστικού, ο οποίος αφορά τις συσκευασίες που δεν προκύπτουν από διαδικασίες ανακύκλωσης. Επιπλέον, το οικονομικό επιτελείο προχωρά στην άμεση αναπροσαρμογή των συντελεστών στον φόρο αλκοόλ και στον φόρο καπνού. Στα κυβερνητικά πλάνα παραμένει και η θεσμοθέτηση φόρου στη ζάχαρη, η οποία ωστόσο δεν έχει ενσωματωθεί ακόμα στους τρέχοντες υπολογισμούς του προϋπολογισμού.
Η μετακύλιση του ευρωπαϊκού τέλους πλαστικού στις επιχειρήσεις
Η συγκεκριμένη εισφορά αποτελεί στην πραγματικότητα μια ευρωπαϊκή υποχρέωση, την οποία τα κράτη-μέλη είναι υποχρεωμένα να καταβάλλουν στα ταμεία των Βρυξελλών ήδη από το 2021. Μέχρι σήμερα, η Γερμανία κάλυπτε το σχετικό ποσό απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό, μια πρακτική που ακολουθούν οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με εξαίρεση την Ισπανία και την Πορτογαλία που έχουν ήδη μεταφέρει το κόστος στους καταναλωτές. Σύμφωνα με στοιχεία του οργανισμού Plastics Europe, η χώρα καταβάλλει ετήσια εισφορά 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ για περίπου 1,7 εκατομμύρια τόνους μη ανακυκλώσιμου πλαστικού.
Η κατάσταση αυτή αλλάζει ριζικά, καθώς η κυβέρνηση αποφάσισε να μετακυλήσει το βάρος στις εταιρείες που εισάγουν ή παράγουν τις πλαστικές συσκευασίες στην αγορά. Αν και οι επιχειρήσεις δεν υποχρεούνται νομικά να αυξήσουν τις τιμές λιανικής, οι αναλυτές θεωρούν δεδομένο ότι η επιβάρυνση θα μεταφερθεί στους τελικούς αγοραστές. Με βάση τον συντελεστή των 80 λεπτών ανά κιλό, μια τυπική πλαστική συσκευασία των 30 γραμμαρίων θα επιβαρυνθεί με περίπου δύο λεπτά, ενώ η συνολική ετήσια επιβάρυνση ανά άτομο εκτιμάται στα 32 ευρώ, δεδομένου ότι η μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση ανέρχεται σε 40 κιλά σύμφωνα με την περιβαλλοντική οργάνωση BUND.
Αντιδράσεις από την αγορά και εναλλακτικές επιλογές καταναλωτών
Η απόφαση για τη μεταφορά του κόστους της εισφοράς έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους εκπροσώπους της βιομηχανίας πλαστικών. Ο σύνδεσμος Plastics Europe εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του, επικαλούμενος μελέτη της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (Umweltbundesamt) από το 2023, η οποία δείχνει ότι το μέτρο δεν λειτουργεί καθοδηγητικά προς τη σωστή κατεύθυνση. Οι εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι στην πράξη οι εταιρείες στρέφονται σε εναλλακτικά υλικά, τα οποία συχνά απαιτούν περισσότερους πόρους για την παραγωγή τους και ανακυκλώνονται δυσκολότερα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις σύνθετες συσκευασίες με βάση το χαρτί και την πλαστική επίστρωση.
Από την πλευρά τους, οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν την οικονομική επιβάρυνση υιοθετώντας νέες καταναλωτικές συνήθειες κατά τις επισκέψεις τους στα καταστήματα λιανικής. Η αποφυγή των πλαστικών συσκευασιών μιας χρήσης αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο προστασίας, επιλέγοντας χύμα προϊόντα και χρησιμοποιώντας επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες για τα φρούτα και τα λαχανικά. Παράλληλα, η αγορά προσφέρει πλέον διευρυμένες επιλογές σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας και καλλυντικά που δεν περιέχουν μικροπλαστικά, επιτρέποντας στους καταναλωτές να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
