Ευρώπη – Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά σε ριζικές αλλαγές στο καθεστώς των ηλεκτρονικών αγορών από χώρες εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων, καταργώντας οριστικά την ατέλεια που ίσχυε για δέματα χαμηλής αξίας.
Από την 1η Ιουλίου, θεσπίζεται ένας προσωρινός κατ’ αποκοπή δασμός ύψους 3 ευρώ ανά αντικείμενο, ο οποίος αναμένεται να επηρεάσει άμεσα το τελικό κόστος αγορών από δημοφιλείς πλατφόρμες. Το μέτρο αυτό στοχεύει στην προστασία της εγχώριας αγοράς αλλά και στην ενίσχυση των ελέγχων ασφαλείας στα εισαγόμενα προϊόντα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Καταργείται η απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς για δέματα με αξία μικρότερη των 150 ευρώ.
- Ο νέος σταθερός δασμός των 3 ευρώ θα επιβάλλεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και θα ισχύει έως την 1η Ιουλίου 2028.
- Πάνω από το 60% των ελεγμένων προϊόντων από τρίτες χώρες το 2025 απέτυχε να εκπληρώσει τα πρότυπα ασφαλείας της ΕΕ.
Τέλος στην ατέλεια για αγορές κάτω των 150 ευρώ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημοποίησε την απόφασή της να τερματίσει το μακροχρόνιο καθεστώς που επέτρεπε σε δέματα με αξία μικρότερη των 150 ευρώ να εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς την καταβολή τελωνειακών δασμών. Η συγκεκριμένη εξαίρεση, γνωστή διεθνώς και ως κανόνας de minimis, παύει να υφίσταται. Στη θέση της εισάγεται μια σταθερή χρέωση, την οποία οι ευρωπαϊκές αρχές ονομάζουν «κατ’ αποκοπή τέλος για εισαγωγές χαμηλής αξίας» (flat fee on low-value imports). Η νέα αυτή ρύθμιση θα παραμείνει σε ισχύ για μια τριετία, και συγκεκριμένα έως την 1η Ιουλίου 2028, οπότε και προγραμματίζεται να τεθούν σε εφαρμογή οι κανονικοί τελωνειακοί δασμοί ανάλογα με την κατηγορία του εκάστοτε προϊόντος.
Η επίσημη επιβεβαίωση της μεταβολής αυτής ήρθε με τη δημοσίευση του σχετικού νομικού κειμένου αλλά και ενός αναλυτικού οδηγού κατευθυντήριων γραμμών για τις επιχειρήσεις. Αν και νομικά η υποχρέωση καταβολής των 3 ευρώ βαρύνει τις εταιρείες, τους εισαγωγείς ή τους νόμιμους εκπροσώπους τους και όχι απεκονισμένα τους καταναλωτές, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι το κόστος αυτό θα μετακυληθεί στους αγοραστές κατά τη διαδικασία ολοκλήρωσης της παραγγελίας (checkout). Η εξέλιξη αυτή αλλάζει ριζικά τα δεδομένα για όσους συνήθιζαν να παραγγέλνουν αντικείμενα πολύ χαμηλής αξίας, όπως θήκες κινητών τηλεφώνων ή φθηνά ενδύματα από πλατφόρμες όπως η Shein και η TEMU.
Πώς θα υπολογίζεται η νέα χρέωση στα δέματα
Ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμόζεται ο δασμός εξαρτάται αποκλειστικά από τη σύνθεση του πακέτου και όχι από τη συνολική χρηματική αξία της παραγγελίας. Σύμφωνα με τα παραδείγματα που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η χρέωση επιβάλλεται ανά μοναδικό είδος αντικειμένου. Αυτό σημαίνει ότι ένα δέμα το οποίο περιέχει πέντε πανομοιότυπα μπλουζάκια λογίζεται ως ένα ενιαίο αντικείμενο και θα επιβαρυνθεί με 3 ευρώ. Αντιθέτως, εάν ένα δέμα περιλαμβάνει ένα μπλουζάκι και ένα ρολόι, τότε καταγράφονται δύο διαφορετικά είδη, ανεβάζοντας τον συνολικό δασμό στα 6 ευρώ. Η συγκεκριμένη διαφοροποίηση καθιστά σαφές ότι η αγορά πολλαπλών τεμαχίων του ίδιου ακριβώς προϊόντος θα είναι οικονομικά πιο συμφέρουσα από τις μεικτές παραγγελίες.
Οι λόγοι πίσω από την απόφαση και τα ζητήματα ασφάλειας
Η ανάγκη για τη λήψη αυτών των μέτρων έγινε επιτακτική λόγω του τεράστιου όγκου των εισαγωγών, καθώς σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μόνο κατά τη διάρκεια του 2025 απεστάλησαν απευθείας σε καταναλωτές εντός της ΕΕ σχεδόν 5,9 δισεκατομμύρια προϊόντα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες, χωρίς να καταβληθεί κανένας απολύτως δασμός. Πέραν του οικονομικού σκέλους και της απώλειας εσόδων, οι ευρωπαϊκές αρχές εκφράζουν έντονη ανησυχία για την ασφάλεια των πολιτών. Στοχευμένοι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν το 2025 σε καλλυντικά, παιχνίδια, ηλεκτρονικά είδη, συμπληρώματα διατροφής και μέσα ατομικής προστασίας έδειξαν ότι περισσότερο από το 60% των προϊόντων αυτών δεν πληρούσε τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, καθώς εντοπίστηκαν απαγορευμένα συστατικά, έλλειψη εγγράφων ασφάλειας και ελλιπείς σημάνσεις.
Για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του φαινομένου και τη διευκόλυνση των τελωνειακών αρχών στον εντοπισμό ακατάλληλων αγαθών, η χρήση μοναδικών αναγνωριστικών στοιχείων για κάθε προϊόν (product identifiers) θα καταστεί πλήρως υποχρεωτική από την 1η Νοεμβρίου 2026. Παρ’ όλα αυτά, οι ξένες επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να αρχίσουν να χρησιμοποιούν αυτά τα αναγνωριστικά σε εθελοντική βάση ήδη από την έναρξη εφαρμογής του νέου συστήματος.
