Μόναχο – Περικοπές περίπου 500 εκατ. ευρώ στον λειτουργικό προϋπολογισμό και κατάργηση 1.650 κενών θέσεων έως το 2030 σχεδιάζει ο δήμος Μονάχου, καθώς τα περιθώρια χρηματοδότησης των υπηρεσιών του στενεύουν. Ο δήμαρχος Dominik Krause ζητά μεγαλύτερη στήριξη από το ομοσπονδιακό και το βαυαρικό κράτος, ενώ δηλώνει ανοικτός σε δημοτικούς φόρους που σήμερα δεν επιτρέπονται στη Βαυαρία.
Ο Krause, που ανήκει στους Πράσινους, εκτιμά ότι οι γερμανικοί δήμοι αντιμετωπίζουν τη σοβαρότερη οικονομική κρίση τους από το 1945. Μιλώντας μετά από συνάντηση με τον καγκελάριο Friedrich Merz στις εγκαταστάσεις της κατασκευάστριας κινητήρων MTU, δεν διευκρίνισε αν συζήτησε μαζί του την οικονομική κατάσταση των δήμων. Υποστήριξε, πάντως, ότι το ομοσπονδιακό κράτος και τα κρατίδια μεταφέρουν επί χρόνια νέες αρμοδιότητες στην τοπική αυτοδιοίκηση χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχους πόρους.
Γιατί το Μόναχο δεν μπορεί να επιβάλει φόρο διανυκτέρευσης ή συσκευασίας
Μία δυνατότητα αύξησης των δημοτικών εσόδων θα ήταν, κατά τον δήμαρχο, η επιβολή φόρου στις τουριστικές διανυκτερεύσεις. Ο Krause εμφανίζεται επίσης θετικός στην εξέταση ενός δημοτικού φόρου στις συσκευασίες, κατά το παράδειγμα του Tübingen. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μέτρα που μπορεί σήμερα να εφαρμόσει το Μόναχο.
Η κυβέρνηση της Βαυαρίας έχει αποκλείσει νομοθετικά τη δυνατότητα των δήμων να επιβάλλουν τέτοιους φόρους, ενώ, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών του κρατιδίου, δεν σχεδιάζεται επί του παρόντος αλλαγή του ισχύοντος πλαισίου. Ο δήμαρχος θεωρεί, επομένως, αναγκαία την πρόσθετη χρηματοδότηση από το Βερολίνο και τη βαυαρική κυβέρνηση.
Ο ίδιος προειδοποιεί ότι η υποχρηματοδότηση δεν αφορά μόνο μικρές επιβαρύνσεις, όπως μια ενδεχόμενη αύξηση εισιτηρίων σε μουσεία. Αφορά βασικές δημοτικές υπηρεσίες, από τα νοσοκομεία έως τα λεωφορεία και τα τραμ. Κατά τον Krause, σε αρκετούς δήμους οι περιορισμοί γίνονται ήδη αισθητοί, ενώ εκτιμά ότι περαιτέρω αποδυνάμωση των δημόσιων υπηρεσιών θα μπορούσε να ενισχύσει την ήδη αυξανόμενη ακροδεξιά.
Οι επενδύσεις υποχωρούν από τα 2,5 στο 1 δισ. ευρώ
Το σχέδιο του Μονάχου προβλέπει μείωση των ετήσιων καθαρών επενδύσεων από 2,5 δισ. σε 1 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 2020. Από το ποσό αυτό, περίπου 600 εκατ. ευρώ προορίζονται για την κατασκευή και ανακαίνιση σχολείων, όπως είχε εξηγήσει τον Ιούνιο ο αρμόδιος για τα οικονομικά του δήμου Christoph Frey.
Οι δημοτικοί προϋπολογισμοί στη Βαυαρία διακρίνουν τις τρέχουσες λειτουργικές δαπάνες, όπως μισθοδοσία και ηλεκτρικό ρεύμα, από τις επενδύσεις σε κτίρια και υποδομές. Για τον λειτουργικό προϋπολογισμό δεν επιτρέπεται νέος δανεισμός, ενώ για τις επενδύσεις οι δήμοι μπορούν να λαμβάνουν δάνεια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2030 το Μόναχο σκοπεύει να χρηματοδοτεί τις επενδύσεις του χωρίς νέο δανεισμό, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα περιθώρια.
Παρά τις περικοπές, η δημοτική συμμαχία Πρασίνων, SPD, FDP και Ελεύθερων Ψηφοφόρων, γνωστή ως «Mango-Koalition», υιοθέτησε την πρωτοβουλία πολιτών «Baumentscheid», η οποία προβλέπει τη φύτευση 1.000 νέων δέντρων κάθε χρόνο, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 40 εκατ. ευρώ. Ο Krause υποστηρίζει ότι η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή παραμένει αναγκαία επένδυση για μια πυκνοδομημένη πόλη.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, ο πληθυσμός του Μονάχου αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 200.000 κατοίκους σε ορίζοντα 20 ετών, αριθμό μεγαλύτερο από τον σημερινό πληθυσμό του Ingolstadt. Η προοπτική αυτή ενισχύει τις ανάγκες για νέα σχολεία, παιδικούς σταθμούς, κατοικίες και καλύτερες δημόσιες συγκοινωνίες, παράλληλα με τις παρεμβάσεις για τη θερμική προστασία της πόλης.
Καταργούνται κενές θέσεις – Αντιδράσεις για τις υπηρεσίες
Στον λειτουργικό προϋπολογισμό η δημοτική συμμαχία επιδιώκει εξοικονόμηση περίπου 500 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Κεντρικό μέτρο αποτελεί η αφαίρεση 1.650 μη καλυμμένων θέσεων από το οργανόγραμμα του δήμου έως το 2030. Από αυτές, 284 προβλέπεται να καταργηθούν στο τμήμα κοινωνικών υπηρεσιών το επόμενο έτος, ενώ από το 2028 προβλέπεται η κατάργηση 300 κενών θέσεων ετησίως σε ολόκληρη τη δημοτική διοίκηση.
Η Αριστερά (Die Linke) και το Οικολογικό Δημοκρατικό Κόμμα (ÖDP), που βρίσκονται στην αντιπολίτευση, επικρίνουν το σχέδιο. Επισημαίνουν ότι η εξαφάνιση θέσεων από το οργανόγραμμα δεν μειώνει τον πραγματικό φόρτο εργασίας και ότι το βάρος θα μεταφερθεί στους υπαλλήλους που θα παραμείνουν στις υπηρεσίες.
Ο Krause απαντά ότι η διοίκηση είχε αυξηθεί δυσανάλογα τα προηγούμενα χρόνια και ότι οι περικοπές κατανέμονται σε όλους τους τομείς, ακόμη και στην υπηρεσία για την προστασία του κλίματος. Λόγω της έντασης των μέτρων, η συμμαχία αποφάσισε να περιορίσει τις προγραμματισμένες εξοικονομήσεις κατά 15 εκατ. ευρώ στις κοινωνικές υπηρεσίες και κατά περίπου 10 εκατ. ευρώ στον πολιτισμό. Τα συγκεκριμένα μέτρα δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί.
Ο δήμαρχος παραδέχεται ότι η οικονομική πίεση στο Μόναχο δεν έχει ακόμη φτάσει στο επίπεδο που παρατηρείται, για παράδειγμα, στη Νυρεμβέργη. Προειδοποιεί όμως ότι, χωρίς ουσιαστικότερη βοήθεια από το κρατίδιο και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει ιδιαίτερα δύσκολη και για τη βαυαρική πρωτεύουσα.