Γερμανία – Νέο εργοστάσιο με μελλοντική δυνατότητα παραγωγής έως ενός εκατομμυρίου αυτόνομων Cybercab τον χρόνο σχεδιάζει η Tesla στο Grünheide του Βρανδεμβούργου, την ώρα που η Mercedes-Benz προαναγγέλλει πάγωμα περαιτέρω επενδύσεων στις γερμανικές εγκαταστάσεις της. Η αντιπαραβολή των δύο στρατηγικών αναδεικνύει διαφορετικά μοντέλα παραγωγής, κόστους εργασίας και οργάνωσης των εργοστασίων.
Το σχέδιο της Tesla παραμένει υπό προετοιμασία και προϋποθέτει αδειοδοτήσεις, ενώ η μαζική κυκλοφορία των Cybercab αντιμετωπίζει ξεχωριστά νομικά εμπόδια. Από την άλλη πλευρά, η Mercedes επικαλείται το υψηλό κόστος των γερμανικών μονάδων και συζητά αλλαγές στο ωράριο και στις αποδοχές, χωρίς οι σχετικές προτάσεις να αποτελούν ήδη εφαρμοσμένες αποφάσεις.
Τα σημαντικότερα σε μία ματιά
- Η Tesla σχεδιάζει να αρχίσει τις κατασκευαστικές εργασίες στο πρώτο εξάμηνο του 2027 και την παραγωγή Cybercab το 2029.
- Το εργοστάσιο Grünheide παράγει ήδη περισσότερα από 7.000 Model Y εβδομαδιαίως, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται για τη μονάδα.
- Η Mercedes επικαλείται μεγάλη διαφορά κόστους εργασίας έναντι της Ανατολικής Ευρώπης και εξετάζει αλλαγές στην οργάνωση των γερμανικών εργοστασίων της.
Το νέο σχέδιο της Tesla στο Βρανδεμβούργο
Στον χώρο της υφιστάμενης μονάδας στο Grünheide προβλέπονται ένα νέο κτίριο παραγωγής, βοηθητικές εγκαταστάσεις και πρόσθετη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. Η εταιρεία σχεδιάζει να υποβάλει αίτηση αδειοδότησης έως το τέλος του 2026, να ξεκινήσει την κατασκευή μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027 και να θέσει τη γραμμή σε λειτουργία το 2029.
Η δυναμικότητα του ενός εκατομμυρίου Cybercab ετησίως αφορά τον μακροπρόθεσμο στόχο και όχι την αρχική παραγωγή. Στο πρώτο στάδιο η Tesla σχεδιάζει να προσλάβει αρκετές εκατοντάδες επιπλέον εργαζομένους. Το εγχείρημα περιγράφεται ως επένδυση δισεκατομμυρίων, αλλά προς το παρόν δεν έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή ούτε έχει εξασφαλιστεί η άδεια για τη μαζική διάθεση του οχήματος.
Το Cybercab είναι ένα διθέσιο ηλεκτρικό όχημα χωρίς τιμόνι και πεντάλ, σχεδιασμένο να μεταφέρει επιβάτες χωρίς οδηγό. Οι ευρωπαϊκοί κανόνες περιορίζουν σήμερα την κυκλοφορία πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων σε συγκεκριμένες χρήσεις, ενώ περιορισμοί υπάρχουν και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Συνεπώς, το χρονοδιάγραμμα παραγωγής δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένη άδεια για ευρεία λειτουργία στόλου αυτόνομων ταξί. Ο Elon Musk έχει άλλωστε ανακοινώσει στο παρελθόν χρονοδιαγράμματα για την αυτόνομη οδήγηση που δεν τηρήθηκαν.
Γιατί η Mercedes πιέζει για διαφορετικούς όρους εργασίας
Την αντίθετη κατεύθυνση περιέγραψε ο επικεφαλής παραγωγής της Mercedes-Benz, Michael Schiebe, αναφέροντας ότι η εταιρεία σταματά τις περαιτέρω επενδύσεις σε γερμανικές εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο όμιλος, το κόστος ανά ώρα εργασίας σε ορισμένα γερμανικά εργοστάσια μπορεί να είναι έως και πενταπλάσιο από το αντίστοιχο στην Ανατολική Ευρώπη.
Εσωτερικές συγκρίσεις που παρουσιάζονται για τη Mercedes υπολογίζουν πλεονέκτημα εργασιακού κόστους 81,7% για τη Ρουμανία και 75% για την Ουγγαρία. Στις προτάσεις που συζητούνται περιλαμβάνεται η μετάβαση από τις 35 στις 40 ώρες εργασίας την εβδομάδα με ίδιο μισθό, καθώς και περικοπές πρόσθετων παροχών. Το συνδικάτο IG Metall αντιτίθεται στις αλλαγές. Παράλληλα, αναφέρεται ότι η Mercedes εξετάζει κλείσιμο εργοστασίων και την παραγωγή μελλοντικών μοντέλων αποκλειστικά στο εξωτερικό· πρόκειται για ενδεχόμενα και όχι για τετελεσμένες αποφάσεις.
Παραγωγή, μισθοί και βάρδιες: Οι διαφορές με την Tesla
Στο Grünheide κατασκευάζονται πλέον περισσότερα από 7.000 Tesla Model Y την εβδομάδα, με στόχο τα 7.500. Αν αυτός ο εβδομαδιαίος ρυθμός διατηρούνταν επί 52 εβδομάδες, θα αντιστοιχούσε σε 390.000 οχήματα ετησίως. Ο διευθυντής του εργοστασίου, André Thierig, έχει αναφέρει ότι ένα αυτοκίνητο βγαίνει από τη γραμμή κάθε 45 δευτερόλεπτα. Η μονάδα απασχολεί περίπου 12.600 ανθρώπους.
Το 2025 το εργοστάσιο της Volkswagen στο Wolfsburg παρήγαγε, σύμφωνα με τις διαφορετικές καταγραφές που παρατίθενται, περίπου 580.000 έως 595.000 οχήματα, ενώ η μονάδα της Mercedes στη Βρέμη περίπου 320.000 έως 353.000. Ο συνολικός χώρος της Volkswagen στο Wolfsburg απασχολεί περίπου 70.000 ανθρώπους και η Mercedes στη Βρέμη περίπου 10.500 μόνιμους εργαζομένους. Αυτοί οι αριθμοί δεν αποτελούν άμεση μέτρηση παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο, αφού τα εργοστάσια διαφέρουν σε διοικητικές και αναπτυξιακές λειτουργίες, καθώς και στον αριθμό των μοντέλων που κατασκευάζουν.
Στο μισθολογικό σκέλος, ο αρχικός ετήσιος μικτός μισθός εργάτη παραγωγής στην Tesla, μετά την πρόσφατη αύξηση, αναφέρεται γύρω στα 45.750 ευρώ. Στοιχεία εθελοντικών δηλώσεων στην πλατφόρμα Kununu τοποθετούν τον μέσο ετήσιο μικτό μισθό εργαζομένων παραγωγής στη Volkswagen στα 49.800 ευρώ και στη Mercedes στα 45.500 ευρώ. Οι τιμές δεν προέρχονται από αντιπροσωπευτική μισθολογική έρευνα και, επιπλέον, συγκρίνουν έναν εισαγωγικό μισθό με δηλωμένους μέσους όρους.
Η βασική διαφορά εντοπίζεται και στο ωράριο: στην παραγωγή της Tesla εφαρμόζεται κατά κανόνα 40ωρη εβδομάδα, ενώ σε πολλά εργοστάσια της VW και της Mercedes ισχύουν συλλογικές συμβάσεις 35 ωρών, με πρόσθετες παροχές. Με ίσο αριθμό εργάσιμων εβδομάδων, οι 40 ώρες σημαίνουν περίπου 14% περισσότερο χρόνο εργασίας. Μια απλουστευμένη αναγωγή των παραπάνω ποσών δίνει περίπου 22 ευρώ μικτά ανά κανονική ώρα για τον εισαγωγικό μισθό της Tesla και περίπου 27 ευρώ για τον αναφερόμενο μέσο μισθό στη VW. Δεν συνυπολογίζονται επιδόματα, άδειες, διαφορετικές ειδικότητες και πρόσθετες απολαβές.
Η Tesla έχει ζητήσει έως έξι επιπλέον βάρδιες για την επίτευξη του παραγωγικού στόχου, με προσαύξηση 35% και πρόσθετο 25% για νυχτερινή εργασία. Στην αρμόδια υπηρεσία εργασιακής προστασίας του Βρανδεμβούργου έχουν κατατεθεί δύο καταγγελίες εργαζομένων εντός του 2026, οι οποίες εξακολουθούν να εξετάζονται. Έλεγχος πριν από την επιβολή πρόσθετων βαρδιών τον Σεπτέμβριο δεν διαπίστωσε παραβιάσεις της νομοθεσίας για τον χρόνο εργασίας.
Σε μη αντιπροσωπευτική έρευνα της IG Metall το φθινόπωρο του 2024, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 1.200 εργαζόμενοι, πάνω από 80% δήλωσε ότι αισθανόταν υπερφορτωμένο και περίπου 90% ανέφερε σωματικές ενοχλήσεις. Η Tesla υπερασπίζεται τις εργασιακές συνθήκες και επικαλείται τους τακτικούς ελέγχους. Το υπουργείο Εργασίας του Βρανδεμβούργου είχε αναφέρει τον Απρίλιο του 2026 ότι η ασφάλεια στην εργασία έχει βελτιωθεί και ότι οι έλεγχοι πραγματοποιούνται ανά τρίμηνο.
Απλούστερη παραγωγή και το ανοιχτό στοίχημα των ρομποταξί
Πέρα από τα εργασιακά κόστη, τα μοντέλα παραγωγής διαφέρουν ουσιαστικά. Η Tesla σχεδίασε από την αρχή το Grünheide για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και περιορισμένο αριθμό εκδόσεων, ενώ η Mercedes κατασκευάζει στη Βρέμη έντεκα διαφορετικά μοντέλα, με κινητήρες εσωτερικής καύσης, υβριδικές και ηλεκτρικές εκδόσεις. Η μεγαλύτερη ποικιλία αυξάνει τις απαιτήσεις οργάνωσης μιας γραμμής παραγωγής.
Στη Volkswagen η υποαπασχόληση των εγκαταστάσεων αποτελεί πρόσθετη παράμετρο. Το Wolfsburg έχει, σύμφωνα με την εταιρεία, δυνητική δυναμικότητα περίπου 900.000 οχημάτων ετησίως με πλήρη αξιοποίηση τεσσάρων γραμμών, αλλά η παραγωγή του 2025 ήταν αισθητά χαμηλότερη λόγω μειωμένων πωλήσεων. Τα πάγια κόστη των κτιρίων, του εξοπλισμού και του προσωπικού παραμένουν ακόμη και όταν μειώνεται η χρήση των γραμμών.
Η επένδυση στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία πάντως δεν περιορίζεται σε παραδοσιακούς κατασκευαστές: η κινεζική BYD αναπτύσσει παραγωγή στην Ουγγαρία, η Chery χρησιμοποιεί πρώην εγκατάσταση της Nissan στην Ισπανία και η Xpeng αναθέτει παραγωγή στην Αυστρία. Γερμανικές μονάδες της Volkswagen έχουν αναφερθεί ως πιθανές επιλογές για κινεζικές εταιρείες, χωρίς ωστόσο δεσμευτική συμφωνία για νέο κινεζικό εργοστάσιο επιβατικών αυτοκινήτων στη Γερμανία.
Το σχέδιο της Tesla δείχνει ότι η εταιρεία προτίθεται να επεκτείνει την παραγωγική παρουσία της στη Γερμανία, όχι όμως ότι το Cybercab έχει ήδη εξασφαλίσει βιομηχανική και εμπορική επιτυχία. Η πραγματοποίηση της επέκτασης θα εξαρτηθεί τόσο από την κατασκευή της νέας μονάδας όσο και από τις μελλοντικές αποφάσεις για την κυκλοφορία οχημάτων χωρίς οδηγό.
Πηγές πληροφοριών: Tesla, Mercedes-Benz, Volkswagen, IG Metall, υπουργείο Εργασίας του Βρανδεμβούργου, Kununu.