Γερμανία – Μη επιτρεπτές έκρινε το Ανώτερο Περιφερειακό Δικαστήριο του Hamm τις αυξήσεις συνδρομών που επέβαλε η πλατφόρμα αθλητικού streaming DAZN το 2021 και το 2022 χωρίς να ζητήσει τη ρητή συγκατάθεση των πελατών της. Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για επιστροφές χρημάτων σε σχεδόν 9.000 συνδρομητές που συμμετείχαν στη συλλογική αγωγή, υπό την προϋπόθεση ότι η δικαστική κρίση θα καταστεί τελεσίδικη.
Η υπόθεση αφορά ανατιμήσεις με τις οποίες το μηνιαίο κόστος της συνδρομής αυξήθηκε από λίγο λιγότερο από 12 ευρώ σε περίπου 30 ευρώ. Η DAZN, γνωστή κυρίως για τις ποδοσφαιρικές μεταδόσεις της, δεν ζήτησε από τους συνδρομητές να εγκρίνουν τις νέες τιμές. Το δικαστήριο έκρινε ότι η σχετική συμβατική ρήτρα δεν ήταν αρκετά σαφής ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να προβλέψουν πότε και υπό ποιες συνθήκες θα γίνονταν αλλαγές στους όρους και στις χρεώσεις.
Γιατί το δικαστήριο απέρριψε τη ρήτρα αυξήσεων
Το Ανώτερο Περιφερειακό Δικαστήριο του Hamm (Oberlandesgericht Hamm) υιοθέτησε τα επιχειρήματα της Ομοσπονδιακής Ένωσης Κέντρων Προστασίας Καταναλωτών (Verbraucherzentrale Bundesverband). Κεντρικό ζήτημα ήταν η αοριστία της διατύπωσης με την οποία η εταιρεία επιφύλασσε στον εαυτό της τη δυνατότητα να τροποποιεί τη συνδρομή.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του δικαστηρίου Daniel Große-Kreul εξήγησε ότι οι καταναλωτές δεν μπορούσαν να ελέγξουν ή να εκτιμήσουν πότε θα προέκυπταν τροποποιήσεις συμβάσεων και αυξήσεις τιμών. Ως παράδειγμα αναφέρθηκε η χρήση ασαφών εννοιών, όπως η «σημαντικότητα» μιας μεταβολής, χωρίς επαρκή προσδιορισμό του περιεχομένου τους.
Αυτή η έλλειψη διαφάνειας βρίσκεται στον πυρήνα της κρίσης του δικαστηρίου. Το θέμα δεν είναι απλώς πόσο ακριβότερη έγινε η συνδρομή, αλλά εάν η συμβατική βάση για τις μονομερείς αυξήσεις επέτρεπε στους πελάτες να γνωρίζουν εκ των προτέρων πότε θα μπορούσαν να εφαρμοστούν.
Ποιοι μπορούν να λάβουν επιστροφή χρημάτων
Στη συλλογική αγωγή δήλωσαν συμμετοχή σχεδόν 9.000 πελάτες της DAZN. Αν η απόφαση καταστεί τελεσίδικη, ορισμένοι από αυτούς θα μπορούσαν να λάβουν επιστροφές που φτάνουν σε αρκετές εκατοντάδες ευρώ, ανάλογα με την περίπτωσή τους.
Υπάρχει όμως μία κρίσιμη προϋπόθεση: η δυνατότητα επιστροφής αφορά μόνο όσους εγγράφηκαν εγκαίρως στο μητρώο της συγκεκριμένης αγωγής. Η προθεσμία εγγραφής έληξε στα τέλη Σεπτεμβρίου. Επομένως, η δικαστική απόφαση δεν σημαίνει ότι κάθε σημερινός ή παλαιότερος συνδρομητής της πλατφόρμας θα εισπράξει αυτομάτως χρήματα.
Η πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της ένωσης καταναλωτών, Ramona Popp, χαρακτήρισε την εξέλιξη πρωτοποριακή: πρόκειται, όπως επισήμανε, για την πρώτη φορά που γερμανικό δικαστήριο υποχρεώνει απευθείας μια επιχείρηση να επιστρέψει χρήματα στους θιγόμενους μέσω τέτοιας συλλογικής αγωγής καταναλωτών.
Η αντίδραση της DAZN και τι παραμένει ανοιχτό
Η εταιρεία δεν ανακοίνωσε άμεση επιστροφή χρημάτων. Απαντώντας γραπτώς σε ερώτημα του WDR, δήλωσε ότι θα εξετάσει προσεκτικά τόσο την απόφαση όσο και το σκεπτικό της. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι παραμένει ανοιχτό αν η απόφαση θα καταστεί τελεσίδικη και ποιες ακριβώς συνέπειες θα έχει για τους πελάτες που είχαν εγγραφεί στην αγωγή.
Για τους συμμετέχοντες, αυτό σημαίνει ότι το δικαστικό αποτέλεσμα είναι σημαντικό, αλλά η καταβολή των ποσών δεν πρέπει ακόμη να θεωρείται δεδομένη. Η έκταση των επιστροφών και η οριστική εφαρμογή της απόφασης εξαρτώνται από τη συνέχεια της διαδικασίας.
Δικαστική υπόθεση και για την Amazon Prime
Η διαφορά με τη DAZN έχει ευρύτερη σημασία για τις χρεώσεις ψηφιακών συνδρομών στη Γερμανία. Οι λεγόμενες αγωγές επανόρθωσης (Abhilfeklagen) αποτελούν σχετικά νέο εργαλείο συλλογικής προστασίας καταναλωτών, μέσω του οποίου μπορούν να διεκδικούνται συγκεκριμένες παροχές ή επιστροφές χρημάτων.
Στο ίδιο δικαστήριο του Hamm εκκρεμεί επίσης συλλογική αγωγή εναντίον της Amazon, σχετικά με τις αυξήσεις τιμών που επέβαλε στους συνδρομητές Prime το καλοκαίρι του 2022. Το δικαστήριο είναι αρμόδιο σε πρώτο βαθμό για όλες τις σχετικές συλλογικές αγωγές στο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας.
Σε ολόκληρη τη Γερμανία εκκρεμούν αυτή την περίοδο, σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στην υπόθεση, συνολικά 13 αγωγές επανόρθωσης. Η έκβαση της υπόθεσης DAZN θα αποτελέσει σημαντικό σημείο αναφοράς για αυτόν τον μηχανισμό προστασίας, χωρίς αυτό να προδικάζει τα αποτελέσματα άλλων εκκρεμών διαδικασιών.
Πηγές πληροφοριών: Ανώτερο Περιφερειακό Δικαστήριο του Hamm, Ομοσπονδιακή Ένωση Κέντρων Προστασίας Καταναλωτών (Verbraucherzentrale Bundesverband).