Ελβετία – Η μαζική είσοδος δεκάδων χιλιάδων μεταναστών από το Μαρόκο στην ισπανική περιοχή της Θέουτα προκαλεί πολιτικό σεισμό στην Ελβετία, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη συνθήκη Schengen.
Η απότομη αύξηση των μεταναστευτικών ροών πυροδοτεί έντονες αντιδράσεις από τα ελβετικά κόμματα, με τις προτάσεις να κυμαίνονται από την άμεση επαναφορά των συστηματικών συνοριακών ελέγχων έως την επαναλειτουργία του ασύλου μέσω πρεσβειών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Περίπου 49.000 άτομα επιχείρησαν να διασχίσουν τα σύνορα προς τη Θέουτα.
- Το κόμμα SVP πιέζει για προσωρινή αναστολή της συνθήκης Schengen με την Ισπανία.
- Πρόταση από το SP για επαναφορά του θεσμού ασύλου μέσω πρεσβειών.
Πιέσεις για αναστολή της συνθήκης Schengen
Οι πρωτοφανείς σκηνές στα σύνορα μεταξύ Μαρόκου και της ισπανικής περιοχής Θέουτα, όπου χιλιάδες άνθρωποι εισήλθαν στον ευρωπαϊκό χώρο, έχουν σημάνει συναγερμό. Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, περίπου 49.000 άτομα επιχείρησαν πρόσφατα να διασχίσουν τα σύνορα είτε κολυμπώντας είτε πεζή, αναγκάζοντας τη Μαδρίτη να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή για τον έλεγχο της κατάστασης. Η αφορμή για αυτή την κλιμάκωση συνδέεται με μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ισπανίας, η οποία ορίζει ότι οι μετανάστες που φτάνουν κολυμπώντας δεν μπορούν να απορρίπτονται αυτόματα.
Οι εξελίξεις αυτές προκάλεσαν την άμεση αντίδραση της ελβετικής πολιτικής σκηνής. Ο επικεφαλής θεμάτων ασύλου του κόμματος SVP, Pascal Schmid, ζήτησε την επείγουσα λήψη μέτρων, τονίζοντας ότι η απουσία ελέγχων καθιστά τα ελβετικά σύνορα εξίσου ευάλωτα. Ο εκπρόσωπος του κόμματος προτρέπει το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) να επαναφέρει άμεσα τους συστηματικούς συνοριακούς ελέγχους, για να αποτραπεί μια ανεξέλεγκτη ροή προς την κεντρική Ευρώπη.
Μάλιστα, στελέχη του ίδιου χώρου υποστηρίζουν την πρόταση για αναστολή της συνθήκης Schengen ειδικά με την Ισπανία. Εκπρόσωποι του SVP επικρίνουν τη δικαστική προσέγγιση του ζητήματος, αναφέροντας ότι νομικές αποφάσεις περιορίζουν τα περιθώρια πολιτικής δράσης. Επιπλέον, υπενθυμίζουν την πρόσφατη απόφαση του ελβετικού κοινοβουλίου να χαρακτηρίσει κράτη όπως το Μαρόκο, η Αλγερία και η Τυνησία ως απολύτως ασφαλείς χώρες προέλευσης.
Η πρόταση για επαναφορά του ασύλου μέσω πρεσβειών
Στον αντίποδα, η βουλευτής του κόμματος SP, Michèle Dünki-Bättig, εστιάζει στην ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που διατρέχουν οι άνθρωποι στην προσπάθειά τους να φτάσουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Σύμφωνα με τη θέση του κόμματος, η στρατιωτικοποίηση των συνόρων και η ανέγερση φραχτών δεν λύνουν το πρόβλημα, αλλά καθιστούν απλώς τις μεταναστευτικές διαδρομές πολύ πιο επικίνδυνες.
Για τον λόγο αυτό, προτείνεται η επαναφορά του θεσμού του ασύλου μέσω πρεσβειών, ο οποίος είχε καταργηθεί επισήμως στην Ελβετία το 2012. Η συγκεκριμένη διαδικασία επέτρεπε την υποβολή αιτήσεων ασύλου απευθείας σε ελβετικές διπλωματικές αντιπροσωπείες στο εξωτερικό. Όπως υποστηρίζεται, η εναλλακτική της χορήγησης ανθρωπιστικής βίζας δεν προσφέρει επαρκή κάλυψη, καθώς αναγκάζει τους αιτούντες να ρισκάρουν τη ζωή τους.
Συμφωνίες επιστροφής και ευρωπαϊκές επενδύσεις
Μια διαφορετική προσέγγιση προτείνει ο βουλευτής του κόμματος EVP, Marc Jost, ο οποίος αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα τόσο των φυσικών εμποδίων όσο και των γενικών επιδοτήσεων. Το στέλεχος υποστηρίζει την υιοθέτηση ενός μοντέλου δύο πυλώνων, βασισμένου στις επιτυχημένες ελβετικές μεταναστευτικές συνεργασίες.
Ο πρώτος πυλώνας περιλαμβάνει τη σύναψη δεσμευτικών συμφωνιών επαναπροώθησης για όσους δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής, με στόχο την αποτελεσματική καταπολέμηση των δικτύων διακίνησης. Ο δεύτερος πυλώνας εστιάζει στην ανακατεύθυνση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Αντί τα χρήματα να δαπανώνται αποκλειστικά σε εξοπλισμό ασφαλείας, προτείνεται η στοχευμένη ευρωπαϊκή επένδυση στην εκπαίδευση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας σε χώρες όπως το Μαρόκο, προσφέροντας πραγματικές επαγγελματικές προοπτικές στους νέους.
