Γερμανία – Ριζικές αλλαγές στον τρόπο αστυνόμευσης και επιτήρησης των δημόσιων χώρων εισάγονται με τη σφραγίδα της κρατικής εξουσίας, καθώς το ομόσπονδο κρατίδιο Βάδη-Βυρτεμβέργη γίνεται η πρώτη περιοχή της χώρας που θέτει σε εφαρμογή ένα εξελιγμένο δίκτυο καμερών ασφαλείας.
Οι συγκεκριμένες συσκευές δεν περιορίζονται στην απλή βιντεοσκόπηση, αλλά ενσωματώνουν προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία εκτελούν ταυτόχρονα ζωντανή αναγνώριση προσώπου και δυναμική αξιολόγηση της συμπεριφοράς των περαστικών. Η συγκεκριμένη στρατηγική εγκρίθηκε επίσημα μέσω της κυβερνητικής συμφωνίας του συνασπισμού των Πρασίνων και της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), ανοίγοντας τον δρόμο για μια πρωτοφανή διεύρυνση των ψηφιακών εργαλείων ελέγχου από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Διπλό ψηφιακό φίλτρο: Ταυτόχρονη ενεργοποίηση της ζωντανής αναγνώρισης προσώπου και της αυτόματης ανάλυσης συμπεριφοράς στους δρόμους.
- Πρώτη αστική εφαρμογή: Η πόλη Mannheim αποτελεί το κέντρο της πιλοτικής σύγκλισης των δύο αυτών τεχνολογιών σε πραγματικό χρόνο.
- Διασταύρωση δεδομένων: Παρέχεται η δυνατότητα σύγκρισης των ληφθέντων εικόνων με ψηφιακό υλικό από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού βασίζεται στη σταδιακή ενοποίηση συστημάτων που μέχρι πρότινος λειτουργούσαν αποσπασματικά σε διαφορετικές περιοχές της γερμανικής επικράτειας, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την καθημερινότητα των πολιτών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι αρχές στην Φρανκφούρτη χρησιμοποιούν ήδη λογισμικό αναγνώρισης προσώπου, ενώ στην πόλη Mannheim διεξάγονται δοκιμές καμερών ανάλυσης συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια των τελευταίων οκτώ ετών. Η μεγάλη ανατροπή συντελείται τώρα στο Mannheim, όπου οι υφιστάμενες κάμερες εξοπλίζονται επιπλέον με το λογισμικό ταυτοποίησης προσώπων, καθιστώντας την την πρώτη γερμανική πόλη που συνδυάζει και τις δύο μεθόδους ταυτόχρονα. Οι αρμόδιοι υπουργοί Cem Özdemir και Manuel Hagel εξέφρασαν την πρόθεση να άρουν τους κανονισμούς που περιόριζαν τη χρήση του εξοπλισμού αποκλειστικά σε ζώνες υψηλής εγκληματικότητας, γεγονός που προμηνύει την επέκταση των συσκευών πέρα από τις τρεις αρχικά προγραμματισμένες τοποθεσίες.
Πώς η αστυνομία σκανάρει πρόσωπα και κινήσεις στους δρόμους
Η τεχνολογική διάρθρωση του νέου συστήματος επιτρέπει στις κάμερες να σκανάρουν αδιάκριτα κάθε πρόσωπο που εισέρχεται στο οπτικό τους πεδίο, μετατρέποντας τη δημόσια κυκλοφορία σε μια διαρκή διαδικασία ελέγχου. Μόλις το λογισμικό εντοπίσει χαρακτηριστικά που ταιριάζουν με τα δεδομένα κάποιου ατόμου που βρίσκεται στις λίστες καταζητούμενων της αστυνομίας, εκπέμπεται άμεσος συναγερμός προς τις δυνάμεις ασφαλείας. Αυτή η διαδικασία, η οποία ορίζεται επιστημονικά ως εξ αποστάσεως ταυτοποίηση σε πραγματικό χρόνο, σημαίνει πρακτικά ότι τα πρόσωπα όλων των ανύποπτων πολιτών αναλύονται και διασταυρώνονται συνεχώς με τις αστυνομικές βάσεις δεδομένων. Παράλληλα, η κυβέρνηση του κρατιδίου επιδιώκει να δώσει στις αρχές το δικαίωμα να συγκρίνουν αυτές τις λήψεις με ψηφιακό υλικό που βρίσκεται αναρτημένο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε εταιρικές ιστοσελίδες.
Η δεύτερη παράμετρος του συστήματος, η οποία αφορά την ανάλυση συμπεριφοράς, επικεντρώνεται σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη λεκτική και μη λεκτική στάση του σώματος, αποσκοπώντας στον εντοπισμό προσώπων που ενδέχεται να αποτελέσουν απειλή για τη δημόσια ασφάλεια. Η συγκεκριμένη μεθοδολογία εφαρμόζεται ήδη σε αεροδρόμια, συνοριακούς σταθμούς και λιμάνια, όμως η μεταφορά της στους αστικούς δρόμους αλλάζει ριζικά τα δεδομένα. Ο κυβερνητικός συνασπισμός υποστηρίζει, μέσω του επίσημου κειμένου συμφωνίας, ότι η βιντεοεπιτήρηση με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να εγγυηθεί «μεγαλύτερη ασφάλεια, προστατεύοντας ταυτόχρονα τα θεμελιώδη δικαιώματα».
Η επέκταση του ψηφιακού ελέγχου πέρα από τη Βάδη-Βυρτεμβέργη
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των μεθόδων αστυνόμευσης τείνει να λάβει παγγερμανικές διαστάσεις, καθώς η εφαρμογή της εξ αποστάσεως ταυτοποίησης κερδίζει συνεχώς έδαφος. Το Αμβούργο έχει ήδη ενσωματώσει τη συγκεκριμένη τεχνολογία από το 2025, ενώ το Βερολίνο βρίσκεται πολύ κοντά στο να ακολουθήσει την ίδια πορεία. Την ίδια στιγμή, κρατίδια όπως η Κάτω Σαξονία, η Σαξονία, το Σλέσβιχ-Χολστάιν, η Έσση και η Θουριγγία είτε διαθέτουν ήδη το απαραίτητο νομικό πλαίσιο είτε εργάζονται εντατικά για τη δημιουργία του.
Μέχρι στιγμής πάντως, καμία από αυτές τις περιοχές δεν έχει προχωρήσει στο απολύτως συνδυαστικό βήμα που επιχειρείται στη Βάδη-Βυρτεμβέργη. Η απόφαση να συνενωθούν οι λειτουργίες ταυτοποίησης και ανάλυσης συμπεριφοράς σε μια ενιαία πλατφόρμα, δημιουργεί ένα νέο τεχνολογικό προηγούμενο το οποίο αναμένεται να μελετηθεί στενά από τα υπόλοιπα ομοσπονδιακά κρατίδια, διαμορφώνοντας τον χάρτη ασφαλείας των επόμενων ετών.
Γιατί οι οργανώσεις αντιδρούν στη μαζική βιντεοεπιτήρηση
Στον αντίποδα των κυβερνητικών σχεδιασμών, οργανώσεις πολιτών και νομικοί εκφράζουν σοβαρές αντιρρήσεις, τονίζοντας ότι τα αποτελέσματα αυτών των μέτρων είναι αντίθετα από τα προσδοκώμενα. Η διαρκής χαρτογράφηση των κινήσεων στον αστικό ιστό προκαλεί ανησυχία για τη συρρίκνωση του ιδιωτικού χώρου. Το εξειδικευμένο δίκτυο ενημέρωσης Netzpolitik κατέγραψε έντονες αντιδράσεις κατά τη διάρκεια πρόσφατης διαμαρτυρίας στο Βερολίνο, η οποία στρεφόταν ενάντια στην παρουσία της τεχνητής νοημοσύνης στους δημόσιους χώρους.
Εκπρόσωποι των διαδηλωτών επεσήμαναν ότι η διαρκής επιτήρηση, και ιδιαίτερα εκείνη που καθοδηγείται από αλγορίθμους, περιορίζει δραματικά την ελευθερία δράσης του ατόμου, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον συνεχούς καχυποψίας. Όπως τονίστηκε στις σχετικές τοποθετήσεις που μεταδόθηκαν, η ελευθερία αυτή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι μιας συμμετοχικής δημοκρατίας, η οποία κινδυνεύει να αλλοιωθεί από την αλόγιστη χρήση τεχνολογιών παρακολούθησης. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην επιβολή της τάξης και την προστασία της ιδιωτικότητας παραμένει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου.
